Το δίλημμα του Ζελένσκι μετά το «δώρο» Τραμπ στον Πούτιν – Οι κίνδυνοι και τα οφέλη για την Ουκρανία

Η συμφωνία του Ντόναλντ Τραμπ για την αγορά ρωσικού πετρελαίου ντίζελ, καθώς και η έντονη πίεση που ασκεί στην Ουκρανία να σταματήσει τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων, θα μπορούσαν να δώσουν ισχυρή ώθηση στη Μόσχα.

Όπως αποκαλύπτουν οι New York Times, η συμφωνία για το πετρέλαιο ντίζελ, αν τελικά υλοποιηθεί, θα μπορούσε να διοχετεύσει περίπου 4 δισεκατομμύρια δολάρια αμερικανικών κεφαλαίων στη ρωσική οικονομία, σύμφωνα με ειδικούς στον τομέα της ενέργειας.

Η παύση των επιθέσεων εναντίον διυλιστηρίων, αν η Ουκρανία συμφωνήσει σε αυτό, θα μπορούσε να αποδειχθεί πολύ πιο πολύτιμη για το Κρεμλίνο.

Τι θέλει ο Τραμπ

Η Ουκρανία δεν αναμένεται να λάβει τίποτα σε αντάλλαγμα, καθώς Ρεπουμπλικανός πρόεδρος ζητά τη βοήθεια της Ρωσίας στην προσπάθειά του να μειώσει τις εξωφρενικά υψηλές τιμές του πετρελαίου ντίζελ — οι οποίες οφείλονται κυρίως στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν — πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις αρχές του επόμενου μήνα.

Η Μόσχα παραμένει ελεύθερη να συνεχίσει τις επιθέσεις εναντίον ουκρανικών λιμανιών, χαλυβουργείων, αποθηκών, σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και κέντρων δεδομένων, μια εκστρατεία που ωθεί σταδιακά την οικονομία της Ουκρανίας προς ένα σημείο κατάρρευσης.

Τέτοιες επιθέσεις καταστρέφουν επιχειρηματικά περιουσιακά στοιχεία αξίας σχεδόν 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων κάθε χρόνο, όπως δήλωσε ο υπουργός Οικονομίας της Ουκρανίας.

Ταυτόχρονα, ο Τραμπ απαιτεί από το Κίεβο να εγκαταλείψει το πιο ισχυρό εργαλείο του για τη στέρηση εσόδων από τη ρωσική πολεμική μηχανή. Οι ουκρανικές επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων, σε συνδυασμό με εκείνες εναντίον άλλων επιχειρήσεων, έχουν κοστίσει στη Ρωσία περίπου το 1% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της, όπως παραδέχτηκε αυτό το μήνα ο Ρώσος πρόεδρος.

Η συμφωνία για το ντίζελ αποτελεί ένα ακόμη σημάδι της προθυμίας του Τραμπ να κλίνει τη ζυγαριά προς τη Ρωσία. Αυτή τη φορά, προσφέρει στο Κρεμλίνο βοήθεια σε μια οικονομική μάχη που θα μπορούσε να συμβάλει στον καθορισμό της τύχης του πολέμου, με τους δύο στρατούς να έχουν σε μεγάλο βαθμό εμπλακεί σε αδιέξοδο στο μέτωπο.

Αν το Κίεβο αναγκαστεί να σταματήσει τις επιθέσεις του εναντίον των διυλιστηρίων, το πλεονέκτημα της Ρωσίας στον αγώνα των δύο χωρών να στερήσουν η μία την άλλη από χρήματα θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο.

Το σταυροδρόμι του Ζελένσκι: Αντίσταση ή υποχώρηση

Από την άλλη πλευρά, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει κάθε δικαίωμα να είναι θυμωμένος, υποστηρίζει το Politico.

Η συμφωνία του Τραμπ με τον Πούτιν δεν θα μπορούσε να έρθει σε χειρότερη στιγμή. Το σχέδιο του προέδρου των ΗΠΑ να άρει τις κυρώσεις κατά της Μόσχας προκειμένου να επιτραπούν οι εισαγωγές ντίζελ ήρθε ως χτύπημα κάτω από τη μέση για τους περισσότερους Ουκρανούς, οι οποίοι υπομένουν αδιάκοπες επιθέσεις από αεροσκάφη-δρόμους και βαλλιστικούς πυραύλους, με τις απώλειες αμάχων να αυξάνονται συνεχώς.

Το ερώτημα για τον Ζελένσκι είναι πόσο θυμωμένος μπορεί πραγματικά να επιτρέψει στον εαυτό του να είναι. Ο Ουκρανός πρόεδρος χαρακτήρισε αμέσως τη συμφωνία του Τραμπ ως «αδύναμη απόφαση» και «δώρο στον Πούτιν» που θα χρηματοδοτήσει τον πόλεμο της Ρωσίας.

Ο Ζελένσκι δεν δείχνει κανένα σημάδι ότι θα υπακούσει στην εντολή του Τραμπ να «σταματήσει μια και καλή» τις επιθέσεις εναντίον της ενεργειακής βιομηχανίας της Ρωσίας. Αυτό αποτελεί σε μεγάλο βαθμό συνέχεια της απώλειας υπομονής που επέδειξε φέτος, κατά τη διάρκεια της οποίας ενέτεινε τη ρητορική του τόσο προς τους επικριτές όσο και προς τους συμμάχους του, επιπλήττοντας τους Ευρωπαίους ηγέτες για την αργή παροχή υποστήριξης.

Η κυβέρνηση Τραμπ απείλησε επίσης να διακόψει ένα πρόγραμμα μέσω του οποίου οι σύμμαχοι αγοράζουν αμερικανικά όπλα για την Ουκρανία, όπως ανέφεραν οι Financial Times τη Δευτέρα. Αυτό θα προκαλούσε σημαντική αναστάτωση στον εφοδιασμό και θα ανάγκαζε το Κίεβο να βασιστεί ακόμη περισσότερο στους ευρωπαίους συμμάχους του, οι οποίοι ήδη αντιμετωπίζουν δυσκολίες στον επανεξοπλισμό τους.

Ο Ζελένσκι, όμως, παραμένει αμετακίνητος. Επιμένει ότι η Ουκρανία θα σταματήσει τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου μόνο αν η Μόσχα παύσει τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς. «Οποιαδήποτε μέτρα αποκλιμάκωσης πρέπει να είναι αμοιβαία», έγραψε στο Telegram.

Ρίσκα και οφέλη

Στο πλευρό του βρίσκεται απρόσμενα βουλευτές της ουκρανικής αντιπολίτευσης, οι οποίοι συνήθως του ασκούν δριμεία κριτική. Ακόμη και ο πρώην πρόεδρος Πέτρο Ποροσένκο, ένας ορκισμένος πολιτικός αντίπαλός του, υπερασπίστηκε τον Ζελένσκι απέναντι στην έκκληση του Τραμπ να αντικατασταθεί. «Αν κάποιος χρειάζεται έναν νέο ηγέτη, αυτός είναι η Ρωσία», δήλωσε ο Ποροσένκο. «Για μένα, το βασικό ερώτημα είναι απλό: Βρισκόμαστε πιο κοντά σε μια πλήρη και άνευ όρων κατάπαυση του πυρός; Αυτό είναι το μοναδικό κριτήριο βάσει του οποίου πρέπει να αξιολογείται κάθε κίνηση».

Οι εκκλήσεις του Τραμπ για αντικατάσταση του Ζελένσκι ενισχύουν, παραδόξως, τη θέση του Ουκρανού ηγέτη στο εσωτερικό της χώρας, δήλωσε ο βουλευτής της αντιπολίτευσης Μικόλα Κνιαζίτσκι. «Δεν υπάρχει μεγαλύτερος υποστηρικτής του Ζελένσκι από τον Ντόναλντ Τραμπ», πρόσθεσε. «Μετά από κάθε τέτοια σύγκρουση, η δημοτικότητα του Ζελένσκι αυξάνεται τόσο στην Ουκρανία όσο και μεταξύ των συμμάχων μας, ιδιαίτερα στην Ευρώπη».

Ωστόσο, στο Κίεβο επικρατεί ο φόβος ότι η προσπάθεια του Τραμπ να καταλήξει σε συμφωνία με τη Μόσχα θα γίνει εις βάρος της Ουκρανίας. Η Ιβάνα Κλίμπους-Τσιντσάντζε, βουλευτής της αντιπολίτευσης και πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, θεωρεί ότι υπάρχουν ελάχιστες πιθανότητες να κάνει συμβιβασμούς ο Πούτιν. «Δεν είναι έτοιμος να σταματήσει τον πόλεμο ούτε καν να συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός», δήλωσε. «Από όσο καταλαβαίνω, όλες οι άλλες “συμφωνίες” που υποτίθεται ότι έχουν συζητήσει οι Αμερικανοί διαπραγματευτές με τους Ρώσους αφορούσαν αποκλειστικά τη συνθηκολόγηση της Ουκρανίας και, ουσιαστικά, την παύση της ύπαρξής της ως ελεύθερου, ανεξάρτητου και κυρίαρχου κράτους».

Ο Ζελένσκι γνωρίζει ότι η εχθρότητα προς τον Τραμπ έχει το τίμημά της. Το ίδιο όμως ισχύει και για την κατευναστική στάση απέναντι σε έναν πρόεδρο των ΗΠΑ που φαίνεται όλο και πιο πρόθυμος να συνεργαστεί με τον Πούτιν. Για την Ουκρανία, καμία επιλογή δεν φαίνεται ελκυστική.

Με πληροφορίες από New York Times, Politico