Τί διεκδικεί η Τουρκία με τη νέα της επιστολή στον ΟΗΕ

• Η Τουρκία επαναλαμβάνει τις πάγιες θέσεις της για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα
• Επικαλείται το τουρκολιβυκό μνημόνιο και συμφωνία με τα Κατεχόμενα
• Αμφισβητεί το δικαίωμα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες
• Απορρίπτει τη συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου και τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό

Η Τουρκία επανέλαβε τις πάγιες θέσεις της για τα όρια της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης στην Ανατολική Μεσόγειο, με επιστολή που κατέθεσε στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Σύμφωνα με την Άγκυρα, τα όρια των κυριαρχικών της δικαιωμάτων έχουν ήδη καθοριστεί και κατατεθεί επισήμως στα Ηνωμένα Έθνη.

Η τουρκική επιχειρηματολογία βασίζεται:

• στο τουρκολιβυκό μνημόνιο,

• στη συμφωνία του 2011 με τη λεγόμενη «Τουρκική Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου».

Όπως επισημαίνει ο δημοσιογράφος διπλωματικού ρεπορτάζ Πιερρός Τζανετάκος, η Άγκυρα θεωρεί ότι οι συμφωνίες αυτές προσδιορίζουν πλήρως τη δική της υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, επαναφέροντας στο προσκήνιο το σύνολο των διεκδικήσεών της στην περιοχή.

Σύγκρουση με το Δίκαιο της Θάλασσας

Διπλωματικές πηγές τονίζουν ότι η τουρκική επιστολή έρχεται σε σαφή αντίθεση με τις βασικές προβλέψεις του Δικαίου της Θάλασσας, καθώς η Τουρκία υποστηρίζει πως τα ελληνικά νησιά δεν διαθέτουν δικαίωμα σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Στο πλαίσιο αυτό, η Άγκυρα επικαλείται αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου σε υποθέσεις μεταξύ Ρουμανίας – Ουκρανίας και Γαλλίας – Βρετανίας.

Παράλληλα, απορρίπτει εκ νέου:

• τη συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου του 2020 για τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ,

• τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό και τη χάραξη μέσης γραμμής.

Η τουρκική στάση αγγίζει και ζητήματα ενεργειακού ενδιαφέροντος, καθώς αμφισβητεί έμμεσα περιοχές που συνδέονται με ελληνικά θαλάσσια οικόπεδα νοτίως της Κρήτης.

Ελλάδα: «Νομικά ανυπόστατοι ισχυρισμοί»

Διπλωματικές πηγές από την Ελλάδα απάντησαν ότι η επιστολή της Τουρκίας «ήταν αναμενόμενη και δεν προκαλεί έκπληξη». Όπως επισημαίνουν, «αναπαράγει τις γνωστές, πλην όμως αυθαίρετες, ερμηνείες του Διεθνούς Δικαίου και ειδικότερα του Δικαίου της Θάλασσας».

Η ελληνική πλευρά υπογραμμίζει ότι η επανάληψη νομικά ανυπόστατων ισχυρισμών δεν παράγει έννομα αποτελέσματα και υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, τα νησιά –ανεξαρτήτως μεγέθους– διαθέτουν πλήρη δικαιώματα σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ.

Την ίδια στιγμή, η Αθήνα τονίζει ότι η Τουρκία συνεχίζει να μην αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία έχει συνάψει συμφωνίες ΑΟΖ με χώρες όπως το Ισραήλ, η Αίγυπτος και πρόσφατα ο Λίβανος, βάσει του διεθνούς δικαίου.

Αναμένεται επίσημη απάντηση στον ΟΗΕ

Η τουρκική επιστολή αποτελεί απάντηση σε προηγούμενες ρηματικές διακοινώσεις της Ελλάδας, της Κύπρου και της Αιγύπτου προς τα Ηνωμένα Έθνη. Όπως προβλέπει η διπλωματική πρακτική, αναμένεται επίσημη και τεκμηριωμένη απάντηση της ελληνικής πλευράς, διαδικασία που ενδέχεται να απαιτήσει χρόνο λόγω της νομικής και πολιτικής προετοιμασίας που απαιτείται.