Σομαλοί πειρατές στα ανοιχτά της Υεμένης: Πρόσθετη απειλή για την παγκόσμια ναυτιλία

Η σομαλική πειρατεία δεν αποτελεί πλέον απειλή περιορισμένη στα ύδατα κοντά στην Πούντλαντ. Μέσα σε μόλις τέσσερις μήνες, πειρατές κατέλαβαν έξι εμπορικά πλοία, εκ των οποίων τα τρία απήχθησαν ανοιχτά της Υεμένης, γεγονός που καταγράφεται ως ταχεία επιστροφή μιας δραστηριότητας που η διεθνής κοινότητα θεωρούσε ότι είχε τεθεί υπό έλεγχο εδώ και χρόνια.

Η πιο πρόσφατη επίθεση αφορούσε το πετρελαιοφόρο «MT Sibo 1», με σημαία Ερυθραίας, το οποίο καταλήφθηκε περίπου 136 ναυτικά μίλια ανατολικά της πόλης Μουκάλα στην Υεμένη. Έξι ένοπλοι επιβιβάστηκαν στο πλοίο, που μετέφερε πλήρωμα 20 ατόμων, και το οδήγησαν προς τις ακτές της Πούντλαντ. Ειδικοί που μίλησαν στο Sky News Arabia εκτιμούν ότι το νέο κύμα επιθέσεων αποκαλύπτει την ικανότητα των πειρατών να δρουν μακριά από τις παράκτιες βάσεις τους, αξιοποιώντας την αδυναμία της θαλάσσιας ασφάλειας, τη χρήση αλιευτικών σκαφών ως «μητρικών πλοίων» και τη διάσπαση της διεθνούς προσοχής μεταξύ των κρίσεων στην Ερυθρά Θάλασσα, το Μπαμπ ελ Μαντέμπ και τα Στενά του Ορμούζ.

Ο κατάλογος των επιθέσεων μεγαλώνει

Η κατάληψη του «Sibo 1» σημειώθηκε μόλις τρεις ημέρες μετά την απαγωγή του φορτηγού πλοίου «Lotof», με σημαία Καμερούν, ανοιχτά της Πούντλαντ και με πλήρωμα δέκα ατόμων. Πρόκειται για το έκτο εμπορικό πλοίο που καταλαμβάνουν Σομαλοί πειρατές από τις 21 Απριλίου, μετά τα Honor 25, Sward, Eureka, Asana και Lotof. Καταγράφεται επίσης ότι αρκετές από τις επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν κοντά στις ακτές της Υεμένης.

Το «Eureka» καταλήφθηκε ενώ ήταν αγκυροβολημένο ανοιχτά της χώρας, ενώ το «Asana» δέχθηκε επίθεση περίπου 65 ναυτικά μίλια νοτιοδυτικά της Μουκάλα, πριν ακολουθήσει το περιστατικό με το «Sibo 1» βαθύτερα στον Κόλπο του Άντεν. Στοιχεία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Γραφείου (IMB) αναφέρουν ότι καταγράφηκαν 38 περιστατικά πειρατείας και ένοπλων ληστειών παγκοσμίως κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, συμπεριλαμβανομένων πέντε καταλήψεων πλοίων.

Κατά την ίδια περίοδο, οι Σομαλοί πειρατές αποδίδεται ότι ευθύνονταν για το 94% των ναυτικών που κρατήθηκαν όμηροι παγκοσμίως. «Η πειρατεία ξεκινά στη στεριά» Ο Αμερικανός ειδικός σε θέματα ναυτικής ασφάλειας, Ίαν Ράλμπι, διευθυντής της Oxley Worldwide, χαρακτήρισε τις εξελίξεις ως σημαντική επιστροφή της πειρατείας, επισημαίνοντας ωστόσο ότι είναι ακόμη νωρίς για να διαπιστωθεί αν πρόκειται για μακροχρόνια τάση ή για προσωρινή έξαρση.

Σε σύντομη εισαγωγή για τη θέση του, ο Ράλμπι υπογράμμισε: «Η πειρατεία ξεκινά στη στεριά πριν εμφανιστεί στη θάλασσα». Όπως ανέφερε, η ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας στη θάλασσα από μόνη της δεν αρκεί για την αντιμετώπιση των αιτίων που επιτρέπουν την ανάπτυξη πειρατικών δικτύων. Ο ίδιος υπενθύμισε ότι η σύλληψη και η καταδίκη 35 πειρατών στην Ινδία κατά το 2024 συνέβαλαν στη μείωση της δραστηριότητάς τους, καθώς επηρέασαν τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ομάδων στη Σομαλία.

Παράλληλα, σημείωσε ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η μεταφορά τεχνογνωσίας ή τακτικών από τους Χούθι της Υεμένης προς ομάδες που δραστηριοποιούνται στο Κέρας της Αφρικής, αν και, όπως ανέφερε, δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής δημόσια στοιχεία που να αποδεικνύουν άμεση συνεργασία. Το όριο των 12 ναυτικών μιλίων και οι νομικές προκλήσεις Η μεταφορά των επιθέσεων σε περιοχές κοντά στις ακτές της Υεμένης και της Σομαλίας δημιουργεί και νομικές προκλήσεις. Κατά την αναφορά στο ισχύον πλαίσιο, επισημαίνεται ότι, βάσει του Διεθνούς Δικαίου, ένα περιστατικό χαρακτηρίζεται ως πειρατεία όταν συμβαίνει εκτός χωρικών υδάτων. Εάν όμως πραγματοποιηθεί εντός της ζώνης των 12 ναυτικών μιλίων από τις ακτές, θεωρείται ένοπλη ληστεία στη θάλασσα ή θαλάσσιο έγκλημα και υπάγεται πρωτίστως στη δικαιοδοσία του παράκτιου κράτους.

Η διάκριση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν τα παράκτια κράτη αδυνατούν να επιβάλουν αποτελεσματικό έλεγχο στις ακτές τους. Απειλή για τις θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές Ο πρόεδρος του Συνδικάτου Αιγύπτιων Ναυτικών Αξιωματικών, καπετάνιος Ελ Σαγίντ Αλ Σάζλι, συνέδεσε την αναζωπύρωση της πειρατείας με την επιδείνωση των οικονομικών και ασφαλιστικών συνθηκών στη Σομαλία, καθώς και με την ανεπαρκή επιτήρηση των ακτών.

Όπως ανέφερε, η διάδοση των όπλων, οι φυλετικές διασυνδέσεις και η απουσία ισχυρής κρατικής εξουσίας ευνοούν τη δημιουργία μικρών ένοπλων ομάδων που εξελίσσονται γρήγορα σε οργανωμένα πειρατικά δίκτυα.

Οι έξι πρόσφατες επιθέσεις προσθέτουν έναν ακόμη κίνδυνο για τις θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές που διέρχονται από τον Κόλπο του Άντεν, το Μπαμπ ελ Μαντέμπ και την Ερυθρά Θάλασσα, σε μια περίοδο όπου η διεθνής προσοχή εμφανίζεται κατακερματισμένη ανάμεσα σε πολλαπλές εστίες έντασης στην περιοχή.