Πούτιν και Ζελένσκι σε παράλληλες τροχιές: Γιατί η προοπτική διαπραγμάτευσης παραμένει μακρινή

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν απέρριψε την πρόταση του Ουκρανού ομολόγου του, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, για απευθείας συνάντηση, δηλώνοντας ότι η Ρωσία παραμένει προσηλωμένη στην επίτευξη των στρατηγικών της στόχων στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους κατάληψης της ανατολικής περιφέρειας του Ντονμπάς.

Μιλώντας στο Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης, ο Πούτιν χαρακτήρισε «αγενή» την ανοικτή επιστολή που δημοσίευσε ο Ζελένσκι και περιείχε την πρόταση για συνάντηση. Ο Ρώσος πρόεδρος απέφυγε μάλιστα να αναφερθεί ονομαστικά στον Ουκρανό ηγέτη, κάνοντας λόγο μόνο για «τον συντάκτη της επιστολής», ενώ υποστήριξε ότι δεν βλέπει «κανένα νόημα» σε μια προσωπική συνάντηση.

Η επιστολή του Ζελένσκι, η οποία δημοσιοποιήθηκε την Πέμπτη, πρότεινε τη διεξαγωγή συνομιλιών σε τρίτη χώρα, όπως η Ελβετία ή η Τουρκία. Παράλληλα, η ουκρανική πλευρά εισηγήθηκε την έναρξη διπλωματικών διαπραγματεύσεων με βάση τη σημερινή γραμμή του μετώπου και δήλωσε έτοιμη να αποδεχθεί πλήρη κατάπαυση του πυρός κατά τη διάρκεια των συνομιλιών.

Ο Ζελένσκι απάντησε ότι η απόρριψη της πρότασής του αποδεικνύει πως το Κρεμλίνο δεν επιθυμεί τον τερματισμό του πολέμου. Στο βραδινό του διάγγελμα έκανε λόγο για μια «αδύναμη απάντηση», εκφράζοντας την εκτίμηση ότι η στάση της Μόσχας θα απογοητεύσει μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας.

Την ίδια στιγμή, ο Πούτιν επανέλαβε τις εδαφικές διεκδικήσεις της Ρωσίας. Υποστήριξε ότι οι ρωσικές δυνάμεις ελέγχουν ολόκληρη την περιφέρεια του Λουχάνσκ – ισχυρισμό που απορρίπτει το Κίεβο – καθώς και περισσότερο από το 85% της περιφέρειας του Ντονέτσκ. Παράλληλα, επανέφερε το αίτημα η Ουκρανία να εγκαταλείψει πλήρως τις περιφέρειες Χερσώνα και Ζαπορίζια.

Εν μέσω των δηλώσεων αυτών, οι ρωσικές αρχές ανακοίνωσαν ότι αναχαιτίστηκαν 25 ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη κοντά στην Αγία Πετρούπολη τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου. Ο κυβερνήτης της περιφέρειας Λένινγκραντ, Αλεξάντρ Ντροζντένκο, ανέφερε μέσω Telegram ότι οι επιχειρήσεις βρίσκονταν ακόμη σε εξέλιξη. Ο Πούτιν είχε προηγουμένως υποβαθμίσει τη σημασία των ουκρανικών επιθέσεων με drones εναντίον της γενέτειράς του κατά τη διάρκεια του οικονομικού φόρουμ.

Στο πεδίο των συγκρούσεων, πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν την Παρασκευή στην περιφέρεια της Χερσώνας από τρεις ξεχωριστές ρωσικές επιθέσεις, σύμφωνα με τον περιφερειάρχη Ολεξάντρ Προκούντιν. Η Χερσώνα συγκαταλέγεται στις τέσσερις ουκρανικές περιφέρειες που η Μόσχα προσάρτησε μονομερώς λίγους μήνες μετά την εισβολή του 2022.

Παράλληλα, θαλάσσιο μη επανδρωμένο σκάφος εξερράγη κοντά σε πετρελαϊκό τερματικό σταθμό στο λιμάνι της Κωνστάντζας στη Μαύρη Θάλασσα, χωρίς να προκαλέσει θύματα. Η Ουκρανία υποστήριξε ότι το σκάφος παρεμβλήθηκε ηλεκτρονικά από ρωσικά συστήματα και εξετράπη της πορείας του. Πρόκειται για το δεύτερο σοβαρό περιστατικό μέσα σε μία εβδομάδα σε κατοικημένη περιοχή της Ρουμανίας, χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για εξάπλωση των επιπτώσεων του πολέμου πέραν των ουκρανικών συνόρων.

Νέα ένταση καταγράφεται και γύρω από τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια, τον μεγαλύτερο της Ευρώπης. Η ρωσική κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας Rosatom ανακοίνωσε ότι ουκρανικό drone έπληξε σκόπιμα ομάδα μηχανικών που πραγματοποιούσε εργασίες αποναρκοθέτησης στην περιοχή του σταθμού, τραυματίζοντας τουλάχιστον τρία άτομα. Σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, το περιστατικό σημειώθηκε αμέσως μετά την έναρξη εκεχειρίας γύρω από την εγκατάσταση, η οποία είχε συμφωνηθεί με τη μεσολάβηση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας του ΟΗΕ.

Ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια, με έξι αντιδραστήρες, βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο από τις πρώτες εβδομάδες της εισβολής. Έκτοτε, Μόσχα και Κίεβο αλληλοκατηγορούνται για στρατιωτικές ενέργειες που θέτουν σε κίνδυνο την πυρηνική ασφάλεια της περιοχής.

Σε διπλωματικό επίπεδο, ο Πούτιν είχε κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον πρώην καγκελάριο της Γερμανίας Γκέρχαρντ Σρέντερ, την οποία το Κρεμλίνο χαρακτήρισε «καλή και φιλική». Ο Σρέντερ, που διετέλεσε καγκελάριος από το 1998 έως το 2005, διατηρεί εδώ και χρόνια στενούς δεσμούς με τη Ρωσία και έχει συνεργαστεί με ρωσικές κρατικές εταιρείες. Τον περασμένο μήνα ο Πούτιν είχε αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να συζητήσει νέες ρυθμίσεις ασφαλείας για την Ευρώπη με συνομιλητή τον Σρέντερ, πρόταση που απορρίφθηκε από τους υπουργούς Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τη συνεδρίασή τους στις Βρυξέλλες.