Οι Ευρωπαίοι ζητούν ισχυρότερη ευρωπαϊκή άμυνα και «ασπίδα» από το Διάστημα

Η νέα έρευνα Ευρωβαρόμετρο, που δημοσιοποιήθηκε σήμερα ενόψει της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, καταγράφει σαφή κλιμάκωση της ανησυχίας των Ευρωπαίων για την ασφάλεια των χωρών τους στο σημερινό διεθνές περιβάλλον. Περισσότερα από τα δύο τρίτα των ερωτηθέντων θεωρούν ότι η χώρα τους βρίσκεται υπό απειλή, με τα υψηλότερα ποσοστά ανησυχίας να καταγράφονται στη Γαλλία, τις Κάτω Χώρες, τη Δανία, την Κύπρο και τη Γερμανία.

Παράλληλα, ένα σημαντικό τμήμα των πολιτών δηλώνει ότι αισθάνεται πως κινδυνεύει και η προσωπική του ασφάλεια, γεγονός που υπογραμμίζει το βάθος της ανασφάλειας σε κοινωνικό επίπεδο. Πρόκειται για στοιχεία που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σκοπεύει να αξιοποιήσει για τον σχεδιασμό της μελλοντικής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας, καθώς η έρευνα έχει σχεδιαστεί ώστε να τροφοδοτήσει τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής.

Εμπιστοσύνη στον ρόλο της ΕΕ στην άμυνα

Πέρα από την ανησυχία, η έρευνα αποτυπώνει και μια σαφή προσδοκία: την ανάληψη πιο ενεργού ρόλου από την Ευρωπαϊκή Ένωση στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας.

Η πλειονότητα των Ευρωπαίων δηλώνει ότι εμπιστεύεται την Ένωση για να ενισχύσει την ασφάλεια και την άμυνα στην Ευρώπη και να προστατεύσει καλύτερα τους πολίτες της, με ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά εμπιστοσύνης σε χώρες όπως το Λουξεμβούργο, η Πορτογαλία, η Κύπρος και η Λιθουανία.

Ταυτόχρονα, σχεδόν τρία τέταρτα των ερωτηθέντων εγκρίνουν το σημερινό επίπεδο επενδύσεων της Ένωσης στην άμυνα ή θεωρούν ότι οι σχετικές δαπάνες θα πρέπει να αυξηθούν. Η στήριξη για περισσότερη ή τουλάχιστον επαρκή επένδυση στην κοινή άμυνα είναι ιδιαίτερα έντονη σε κράτη όπως η Λιθουανία, η Πορτογαλία, η Φινλανδία, η Ισπανία και η Δανία, γεγονός που αντικατοπτρίζει και τις διαφορετικές περιφερειακές ανησυχίες εντός της Ένωσης.

Η διάσταση του Διαστήματος στην ευρωπαϊκή ασφάλεια

Κεντρική θέση στην έρευνα καταλαμβάνει και ο ρόλος της διαστημικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως εργαλείου για την ασφάλεια, την άμυνα αλλά και την ανταγωνιστικότητα. Πάνω από τους μισούς Ευρωπαίους θεωρούν ότι η ασφάλεια και η άμυνα πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα της ευρωπαϊκής διαστημικής πολιτικής και των σχετικών προγραμμάτων, μαζί με το περιβάλλον, το κλίμα και την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Τα υπάρχοντα προγράμματα, όπως τα «Γαλιλαίο», «EGNOS», «Κοπέρνικος» και το νέο «IRIS», αξιολογούνται από τους πολίτες ως πρωτοβουλίες με σημαντικό αντίκτυπο τόσο στην ευρωπαϊκή οικονομία όσο και στην καθημερινή ζωή των πολιτών.

Ελλάδα: ανησυχία για την ασφάλεια και προσδοκίες από τις Βρυξέλλες

Στην Ελλάδα, τα στοιχεία της έρευνας επιβεβαιώνουν ότι η ανασφάλεια για την κατάσταση στην περιοχή και το διεθνές περιβάλλον είναι διάχυτη.

Σημαντικό ποσοστό των ερωτηθέντων Ελλήνων δηλώνει ότι η ασφάλεια της χώρας απειλείται, όπως και ότι αισθάνεται προσωπικό κίνδυνο, με τα επίπεδα ανησυχίας να κινούνται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Οι Έλληνες πολίτες εμφανίζονται επίσης επικριτικοί ως προς το επίπεδο των επενδύσεων τόσο της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και της χώρας τους στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας.

Η εικόνα που προκύπτει είναι ότι ένα μεγάλο τμήμα της κοινής γνώμης θεωρεί πως «δεν γίνονται αρκετές επενδύσεις» σε επίπεδο Ένωσης αλλά και σε εθνικό επίπεδο, γεγονός που αναδεικνύει την προσδοκία για ενίσχυση της συλλογικής ευρωπαϊκής απάντησης στις προκλήσεις ασφαλείας.

Διαστημική πολιτική: προτεραιότητες και προσδοκίες των πολιτών

Σε ό,τι αφορά τις μελλοντικές προτεραιότητες της ευρωπαϊκής διαστημικής πολιτικής, η έρευνα ζητά από τους πολίτες να ιεραρχήσουν τους τομείς στους οποίους θα ήθελαν να δοθεί έμφαση. Πέρα από την ασφάλεια και την άμυνα, σημαντική βαρύτητα αποδίδεται στην «ασφαλέστερη κινητικότητα και τις μεταφορές», στη συνδεσιμότητα και τις ψηφιακές επικοινωνίες, στην προστασία του περιβάλλοντος και στην κλιματική δράση, καθώς και στη βιώσιμη και υπεύθυνη χρήση του Διαστήματος.

Παράλληλα, οι απαντήσεις δείχνουν ότι η ενημέρωση για τα διαστημικά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι ομοιόμορφη.

Η έρευνα «The European Union in defence and space» πραγματοποιήθηκε ως έρευνα «Flash Ευρωβαρόμετρο» στις αρχές Ιανουαρίου 2026, με συνολικά 27.292 συνεντεύξεις σε όλα τα κράτη μέλη της Ένωσης, εκ των οποίων 1.094 στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα αποτελέσματα θα αξιοποιηθούν για την προσαρμογή των πρωτοβουλιών στον τομέα της ευρωπαϊκής άμυνας αλλά και για τον σχεδιασμό της επόμενης φάσης της διαστημικής πολιτικής της Ένωσης.