Μυστήριο με τάφο στην Ισλανδία: Είναι θαμμένος ο «αγαπημένος ποιητής του έθνους» ή ένας Δανός παντοπώλης

Μυστήριο πλανάται σχετικά με μία ταπεινή ταφόπλακα, η οποία φέρει το όνομα ενός θρύλου και εκ των πιο αγαπητών ποιητών της Ισλανδίας, του Γιόνας Χάλγκριμσον, καθώς πολλοί Ισλανδοί αναρωτιούνται αν τα οστά που που βρίσκονται στον τάφο ανήκουν όντως στον Χάλγκριμσον ή εάν ανήκουν σε έναν Δανό παντοπώλη.

Ο Χάλγκριμσον αποτελεί μια εμβληματική μορφή στην Ισλανδία, καθώς ακόμα και σήμερα σχεδόν 200 από το θάνατό του, είναι ένας αγαπημένος ποιητής. Θεωρείται ο δημιουργός της αναγέννησης της ισλανδικής γλώσσας και ένας από τους ιδρυτές του ισλανδικού εθνικού ρομαντισμού.

Πέθανε το 1845, σχεδόν έναν αιώνα πριν η χώρα αποκτήσει τελικά την ανεξαρτησία της από τη Δανία.

«Έχει γίνει μέρος της ισλανδικής ψυχής και εξακολουθεί να είναι», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο (AFP) ο Κάρι Στεφάνσον, θαυμαστής του Χάλγκριμσον.

«Αυτό που διακρίνει την τέχνη από οτιδήποτε άλλο στον κόσμο είναι η ικανότητα να αγγίζει τα συναισθήματά σου. Και αυτός άγγιξε τα συναισθήματά μου, και των Ισλανδών γενικά, με εξαιρετικά έντονο τρόπο», είπε στεκόμενος δίπλα στη λιτή ταφόπλακα ο 77χρονος γενετιστής και ένθερμος αναγνώστης του Χάλγκριμσον, ο οποίος μπορεί να απαγγείλει τους στίχους του από μνήμης.

Αμφιβολίες σχετικά με την ταφή

Ωστόσο, τόσο ο Στεφάνσον όσο και άλλοι θαυμαστές διατηρούν αμφιβολίες σχετικά με τον αν στον τάφο βρίσκονται όντως τα οστά του Χάλγκριμσον, λόγω της ιστορικής αβεβαιότητας που περιβάλλει την ταφή του. Ζητούν να ανοιχτεί ο τάφος για να βεβαιωθούν ότι τα λείψανα ανήκουν πράγματι στον Χάλγκριμσον και μάλιστα έχουν υποβάλλει επίσημο αίτημα στις Αρχές.

Όταν ο Χάλγκριμσον πέθανε στην Κοπεγχάγη όταν έπεσε από σκάλα, η σορός του τοποθετήθηκε σε έναν τάφο στη δανική πρωτεύουσα, όπου είχαν ταφεί και άλλα πτώματα —τρία, τέσσερα ή πέντε, ανάλογα με την πηγή—.

Το 1946, εν μέσω του πατριωτικού ενθουσιασμού που ακολούθησε την ανακήρυξη της ισλανδικής δημοκρατίας δύο χρόνια νωρίτερα, τα οστά επαναπατρίστηκαν στο νησί του Βόρειου Ατλαντικού.

«Όλη αυτή η υπόθεση αποτελεί κατά κάποιον τρόπο μια επανάληψη της ανεξαρτητοποίησης της Ισλανδίας από τη Δανία», δήλωσε ο Γιον Καρλ Χέλγκασον, πρώην λέκτορας του Πανεπιστημίου της Ισλανδίας και ειδικός στην «υπόθεση των οστών».

Η ανεξαρτησία αφορούσε την «επιστροφή της εξουσίας στην πατρίδα» και «κατά κάποιο τρόπο, ο επαναπατρισμός των οστών του εθνικού ποιητή ήταν μια επανάληψη αυτού του γεγονότος».

Όμως ο χρόνος είχε αφήσει τα σημάδια του. Μετά από έναν αιώνα θαμμένα στο έδαφος, τα λείψανα βρίσκονταν σε κακή κατάσταση.

«Υπήρχε ένας παντοπώλης, ένας επιχειρηματίας, η σύζυγός του, το παιδί του, και όλα ανακατεύτηκαν με την πάροδο των χρόνων», ανέφερε ο Παλ Βάλσον, συγγραφέας μιας βιογραφίας του Χάλγκριμσον.

«Και δεν έχουμε κρανίο. Δεν έχουμε πόδια», προσέθεσε.

Για να υπάρξει απόλυτη βεβαιότητα, ορισμένοι έχουν ζητήσει να γίνουν εξετάσεις DNA. Ωστόσο, οι ισλανδικές Αρχές αναφέρουν ότι δεν μπορούν να εγκρίνουν το άνοιγμα του τάφου χωρίς δικαστική απόφαση.

«Κατά την άποψή μου, η υπόθεση έχει εμπλακεί σε τεράστια γραφειοκρατία. Τώρα το θέμα βρίσκεται στα χέρια κάθε είδους επιτροπών και δικηγόρων. Οπότε υποθέτω ότι θα πάρει κάποιο χρόνο», είπε ακόμα ο Στέφανσον.

Ο Χέλγκασον πιστεύει, επικαλούμενος ως απόδειξη μια φωτογραφία του 1946 με το περιεχόμενο του τάφου, ότι η ιστορία με τα ανακατεμένα οστά δεν είναι παρά μια «κακόβουλη φήμη».

Παρ’ όλα αυτά, χαίρεται που η συζήτηση συνεχίζεται. «Συντηρεί ζωντανό το θέμα. Συντηρεί τα λείψανα ζωντανά», είπε.

Ένας λιτός τάφος

Τα λείψανα βρίσκονται σε έναν τάφο σε απόσταση αναπνοής από μια μικρή εκκλησία στο μαγευτικό τοπίο του Θίνκβετλιρ.

Με ρωγμές και ρήγματα να διασταυρώνονται στο έδαφος — ουλές που άφησε ο διαχωρισμός των τεκτονικών πλακών της Βόρειας Αμερικής και της Ευρασίας — ο χώρος, που έχει ανακηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, είναι η αρχική έδρα του Αλθίνγκι, το οποίο θεωρείται το παλαιότερο κοινοβούλιο στον κόσμο που εξακολουθεί να λειτουργεί και ιδρύθηκε το 930, ωστόσο ο τόπος ανάπαυσης του ποιητή είναι εκπληκτικά αδιάφορος.

Σύμφωνα με την υπεύθυνη της εκκλησίας, το νεκροταφείο χρησιμεύει ως χώρος προσγείωσης ελικοπτέρων κατά τη διάρκεια επισκέψεων VIP.

Μια οικογένεια, που δεν είχε συνειδητοποιήσει ότι επρόκειτο για ταφόπλακα, πιάστηκε μάλιστα να κάνει πικνίκ πάνω της, είπε.

«Πολλοί Ισλανδοί δεν θέλουν να λυθεί αυτό το μυστήριο. Επειδή αγαπάμε τα μυστήρια, δεν θέλουμε να τα λύσουμε», ανέφερε ακόμα ο Βάλσον.

Σε περίπτωση ωστόσο που το μυστήριο λυθεί, ο Στέφανσον εκτίμησε πως «νομίζω ότι θα πρέπει απλώς να βγάλουμε το καπέλο μας, να υποκλιθούμε και να ζητήσουμε συγγνώμη από τον Γιόνας για τη διακοπή της ειρηνικής ανάπαυσής του και στη συνέχεια να γεμίσουμε το λάκκο και να πάμε σπίτι».

Πηγή: AFP