Ιράν: Λαθρεμπόριο πετρελαίου σε ξηρά και θάλασσα με «σκιώδη στόλο» και δίκτυα διακίνησης – Πώς παρακάμπτει το εμπάργκο

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το Ιράν χρησιμοποιεί μεθόδους παραπλάνησης και λαθρεμπορίου προκειμένου να παρακάμψει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό, διοχετεύοντας εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου σε τρίτες χώρες όπως το Πακιστάν, η Τουρκία και το Ιράκ. Τα έσοδα, σύμφωνα με τις αναφορές, καταλήγουν στους Φρουρούς της Επανάστασης και στη χρηματοδότηση παραστρατιωτικών ομάδων και οπλικών προγραμμάτων.

Δεδομένα από την εταιρεία παρακολούθησης δεξαμενόπλοιων TankerTrackers και την οργάνωση United Against Nuclear Iran δείχνουν ότι πριν από τον πόλεμο, το Ιράν διακινούσε λαθραία 1,5 έως 1,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως μέσω ενός «σκιώδους στόλου», ποσότητα που αντιστοιχούσε σχεδόν στο μισό της συνολικής παραγωγής του. Μετά τις αναταραχές, ο όγκος μειώθηκε σε 1,136 εκατ. βαρέλια τον Μάρτιο 2026.

Το λαθραίο ιρανικό πετρέλαιο πωλείται με έκπτωση 10–20 δολάρια κάτω από την τιμή Brent, σύμφωνα με τα στοιχεία των Kpler και Vortexa. Η διαφορά αυτή λειτουργεί ως «προμήθεια» που μοιράζεται μεταξύ Ιράν και λαθρεμπόρων, εξασφαλίζοντας συνεχή ροή χρημάτων προς τους Φρουρούς της Επανάστασης και τις συμμαχικές τους οργανώσεις.

Η οργάνωση United Against Nuclear Iran εκτιμά ότι τα έσοδα από αυτές τις αποστολές έχουν ξεπεράσει τα 6 δισ. δολάρια από την αρχή του πολέμου, χρηματοδοτώντας πυραύλους, drones και παραστρατιωτικές ομάδες στην περιοχή.

Λαθρεμπόριο μέσω ξηράς

Στην έρημο του Μπαλουχιστάν, λειτουργούν κρυφά δίκτυα διακίνησης. Φορτηγάκια και μοτοσικλέτες φορτωμένα με βαρέλια βενζίνης και ντίζελ ξεκινούν από πόλεις του νοτιοανατολικού Ιράν όπως Ζαχεντάν, Ιράνσαχρ και Τσαμπαχάρ.

Οι διακινητές χρησιμοποιούν ανεπίσημες διαδρομές, χωρίς έλεγχο και χωρίς έγγραφα, ενώ τα σημεία διέλευσης ελέγχονται από δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης.

Στα σύνορα, οι έλεγχοι είναι τυπικοί, καθώς —σύμφωνα με τις αναφορές— έχουν ήδη δοθεί «προμήθειες» σε τοπικούς αξιωματούχους. Οι φορτωμένες καραβάνες περνούν στο πακιστανικό Μπαλουχιστάν, όπου το φορτίο αποθηκεύεται προσωρινά κοντά στις πόλεις Γκουαντάρ, Τουρμπάτ και Παντζούρ, πριν διανεμηθεί περαιτέρω.

Λαθρεμπόριο μέσω θαλάσσης

Στην ακτογραμμή του Μακράν, ξύλινες βάρκες χωρίς αναγνωριστικά διασχίζουν τη θαλάσσια μεθόριο Ιράν–Πακιστάν μέσα στη νύχτα, μεταφέροντας πετρέλαιο σε μικρούς όρμους γύρω από Γκουαντάρ, Τζιουάνι και Πασνί.

Η μεγαλύτερη όμως επιχείρηση λαθρεμπορίου πραγματοποιείται από μεγάλα δεξαμενόπλοια που απενεργοποιούν τα συστήματα εντοπισμού και εκπέμπουν ψευδή σήματα, εμφανίζοντας ότι βρίσκονται σε ιρακινά λιμάνια ενώ στην πραγματικότητα αγκυροβολούν κοντά στο Ιράν.

Παράλληλα, μικρά πλοιάρια χωρίς ραντάρ ή GPS ακολουθούν απομονωμένες διαδρομές. Στην ανοιχτή θάλασσα πραγματοποιούνται επιχειρήσεις ship-to-ship, όπου το πετρέλαιο μεταφέρεται από πλοίο σε πλοίο, αλλάζοντας σημαία, ταυτότητα και έγγραφα προέλευσης. Έτσι, το ιρανικό πετρέλαιο επανεμφανίζεται στην αγορά με «νέα» χαρτιά.