ΗΠΑ: Βαρύ πρόστιμο 345 εκατ. δολαρίων στη Greenpeace για κινητοποιήσεις κατά πετρελαιαγωγού στη Βόρεια Ντακότα

Ιστορική και ιδιαίτερα επιβαρυντική για το περιβαλλοντικό κίνημα χαρακτηρίζεται η απόφαση δικαστηρίου στη Βόρεια Ντακότα, το οποίο καταδίκασε την Greenpeace να καταβάλει αποζημίωση ύψους 345 εκατομμυρίων δολαρίων στην εταιρεία Energy Transfer, που εκμεταλλεύεται τον επίμαχο πετρελαιαγωγό Dakota Access Pipeline.

Η απόφαση, που εκδόθηκε την Παρασκευή και περιλαμβάνει ζημίες και τόκους, θεωρείται πρωτοφανής για περιβαλλοντική οργάνωση και, σύμφωνα με τη Greenpeace, θέτει σε κίνδυνο ακόμη και τη βιωσιμότητά της.

Απόφαση-σταθμός με σοβαρές επιπτώσεις

Το ποσό που επιδικάστηκε είναι χαμηλότερο από τα 665 εκατ. δολάρια που είχε αρχικά προτείνει σώμα ενόρκων τον Μάρτιο, κρίνοντας ένοχες τρεις νομικές οντότητες της Greenpeace για τις περισσότερες από τις κατηγορίες της Energy Transfer. Ο δικαστής μείωσε το ποσό, εξηγώντας ότι ορισμένες ζημίες είχαν υπολογιστεί διπλά, ωστόσο το τελικό ύψος παραμένει εξαιρετικά υψηλό για τα οικονομικά δεδομένα της ΜΚΟ.

Η Greenpeace έχει δηλώσει κατ’ επανάληψη ότι αδυνατεί να καταβάλει ένα τέτοιο ποσό και ανακοίνωσε ότι θα ασκήσει έφεση.

Αντιδράσεις από την οικολογική κοινότητα

«Πρόκειται για καταστροφική εξέλιξη, όχι μόνο για την Greenpeace αλλά για ολόκληρο το παγκόσμιο οικολογικό κίνημα», δήλωσε στο AFP ο Μάικλ Τζέραρντ, καθηγητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια και ειδικός στην κλιματική δικαιοσύνη.

Από την πλευρά της Greenpeace, ο Μάρκο Σάιμονς από τη Greenpeace USA και το Greenpeace Fund τόνισε ότι «η κριτική σε εταιρείες που βλάπτουν το περιβάλλον δεν μπορεί να θεωρείται παράνομη». Ο Μαντς Κρίστενσεν της Greenpeace International ξεκαθάρισε ότι η οργάνωση «δεν πρόκειται να φιμωθεί».

Οι κατηγορίες και το ιστορικό της υπόθεσης

Η Energy Transfer υποστήριξε ότι η Greenpeace είχε καθοριστικό ρόλο στις μαζικές κινητοποιήσεις των ετών 2016–2017 κατά της κατασκευής του αγωγού. Οι διαδηλώσεις είχαν οδηγήσει σε εκατοντάδες συλλήψεις και τραυματισμούς.

Η Greenpeace, όπως και αυτόχθονες ηγέτες, αρνήθηκαν ότι η οργάνωση είχε οργανωτικό ρόλο στις κινητοποιήσεις, στις οποίες συμμετείχαν χιλιάδες άνθρωποι, μεταξύ τους μέλη της φυλής Σιού του Όρθιου Βράχου. Οι διαδηλωτές υποστήριζαν ότι ο αγωγός διέσχιζε ιερούς τόπους και εγκυμονούσε κινδύνους για τις πηγές πόσιμου νερού.

Η εταιρεία προσέφυγε κατά τριών νομικών μορφών της Greenpeace — του αμερικανικού παραρτήματος, του διεθνούς οργανισμού και σχετικού ταμείου — κατηγορώντας τες για συκοφαντική δυσφήμιση, πρόκληση υλικών ζημιών και παραβίαση ιδιωτικής ιδιοκτησίας.

Στόχος η «παραδειγματική τιμωρία»

Αρχικά, η Energy Transfer ζητούσε αποζημίωση περίπου 300 εκατ. δολαρίων, ωστόσο στη διάρκεια της διαδικασίας το ποσό υπερδιπλασιάστηκε. Όπως είχε δηλώσει τότε ο δικηγόρος της εταιρείας, Τρέι Κοξ, στόχος ήταν να αποτραπεί μελλοντική δράση της Greenpeace ή άλλων οργανώσεων με παρόμοιο τρόπο.

Η εταιρεία δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα του AFP για σχολιασμό μετά την απόφαση.

Νομική αντεπίθεση από την Greenpeace

Η Greenpeace χαρακτήρισε την υπόθεση χαρακτηριστικό παράδειγμα «εκφοβιστικών αγωγών» και είχε ανακοινώσει ήδη από το 2025 ότι θα κινηθεί νομικά κατά της Energy Transfer στην Ολλανδία, όπου βρίσκεται η διεθνής της έδρα, επικαλούμενη την ευρωπαϊκή νομοθεσία κατά των καταχρηστικών αγωγών (SLAPP).

Στόχος της είναι να διεκδικήσει αποζημιώσεις για τα υψηλά δικαστικά κόστη που έχει επωμιστεί.