ΗΠΑ: Σχεδιάζεται να χρησιμοποιηθεί η “μητέρα των βομβών” κατά του Ιράν

Το ενδεχόμενο χρήσης της ισχυρότερης μη πυρηνικής βόμβας του αμερικανικού οπλοστασίου εναντίον του Ιράν εξετάζει ο αμερικανικός στρατός, το οποίο επικαλείται πολλούς Αμερικανούς αξιωματούχους που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις και τον στρατιωτικό σχεδιασμό.

Όπως γράφει το αμερικανικό μέσο, έχουν καταρτιστεί νέα σχέδια πληγμάτων που περιλαμβάνουν την πιθανή χρήση της GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast, γνωστής ως MOAB και με το προσωνύμιο «μητέρα όλων των βομβών». Οι στόχοι θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν ιρανικές ενεργειακές υποδομές και πυρηνικές εγκαταστάσεις, εφόσον ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δώσει εντολή για επανέναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων, είτε πριν είτε μετά τις ενδιάμεσες εκλογές.

Η χρήση της συγκεκριμένης βόμβας για πρώτη φορά στη σύγκρουση με το Ιράν θα αποτελούσε σημαντική κλιμάκωση. Ωστόσο, σύμφωνα με τις πηγές που επικαλείται το CNN, υπάρχουν αμφιβολίες για το κατά πόσο θα μπορούσε να συμβάλει στην επίτευξη των διακηρυγμένων στρατηγικών στόχων του Τραμπ ή να αλλάξει την ισορροπία του πολέμου.

Τα σχέδια για ενεργειακές υποδομές και πυρηνικούς στόχους

Σύμφωνα με μία από τις πηγές του CNN, ο Τραμπ έχει ζητήσει από τον αμερικανικό στρατό να καταρτίσει πρόσθετα σχέδια επιθέσεων εναντίον ιρανικών στόχων. Σε αυτά περιλαμβάνονται, όπως αναφέρθηκε στις σχετικές συζητήσεις, «πολλές ενεργειακές υποδομές», καθώς και η πιθανότητα χρήσης της MOAB.

Η ίδια πηγή ανέφερε ότι η διατύπωση που χρησιμοποιήθηκε για το ενδεχόμενο πλήγμα ήταν πως αυτό θα πραγματοποιούνταν πριν από την αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή ευθύνης της CENTCOM (Κεντρική Διοίκησης των ΗΠΑ). Σύμφωνα με την ερμηνεία που μεταφέρει το CNN, το σενάριο θα μπορούσε να περιλαμβάνει πρόσθετες επιθέσεις, μια προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης να παρουσιάσει τη σύγκρουση ως νίκη και στη συνέχεια την ταχεία αποχώρηση των δυνάμεων.

Δεύτερη πηγή ανέφερε στο αμερικανικό μέσο ότι τα στρατιωτικά σχέδια για πλήγματα σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις προβλέπουν ρητά και τη χρήση της MOAB. Μεταξύ των πιθανών στόχων βρίσκεται το Πίκαξ Μάουντεν (Pickaxe Mountain), όπου, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, η Τεχεράνη έχει αποθηκεύσει στοιχεία που συνδέονται με το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Όπως σημειώνει το CNN, ο Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα ότι θα πλήξει τη συγκεκριμένη εγκατάσταση, ακόμη και μετά την αναστολή των ευρείας κλίμακας πολεμικών επιχειρήσεων νωρίτερα μέσα στο έτος. Ο Αμερικανός πρόεδρος εξακολουθεί να υπογραμμίζει ότι στόχος του είναι να διασφαλίσει πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.

Οι αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της MOAB

Παρά την ισχύ της, η «μητέρα όλων των βομβών» ενδέχεται να μην είναι κατάλληλη για την καταστροφή εγκαταστάσεων που βρίσκονται σε μεγάλο βάθος κάτω από το έδαφος.

Αξιωματούχος των ΗΠΑ εξήγησε στο CNN ότι ο στρατός καταρτίζει για την πολιτική ηγεσία ένα ευρύ φάσμα επιλογών, από πιο περιορισμένα έως πιο εκτεταμένα πλήγματα. Οι στόχοι που βρίσκονται βαθιά στο υπέδαφος απαιτούν μεγαλύτερες βόμβες, σημείωσε, προσθέτοντας ότι η MOAB είναι η μεγαλύτερη μη πυρηνική βόμβα στο αμερικανικό οπλοστάσιο.

Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις για τον σχεδιασμό των επιχειρήσεων, υπάρχουν ερωτήματα για το αν μπορεί να πλήξει αποτελεσματικά τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Η βόμβα καθοδηγείται μέσω GPS και έχει τη δυνατότητα να καταστρέψει μια έκταση που αντιστοιχεί περίπου σε εννέα οικοδομικά τετράγωνα, αλλά πιθανότατα δεν μπορεί να διεισδύσει αρκετά βαθιά ώστε να καταστρέψει εγκαταστάσεις όπως εκείνες στο Πίκαξ Μάουντεν, οι οποίες εκτιμάται ότι προστατεύονται από στρώματα γρανίτη.

«Η MOAB είναι ένα τεράστιο όπλο για επιχειρήσεις εντυπωσιασμού, κατάλληλο για την εκκαθάριση μεγάλων εκτάσεων, αλλά όχι για πολλά άλλα», ανέφερε στο CNN τρίτη πηγή που γνωρίζει τις συζητήσεις για τον στρατιωτικό σχεδιασμό. «Σίγουρα δεν έχει σχεδιαστεί ως κεφαλή βαθιάς διείσδυσης», πρόσθεσε.

Οι ίδιες πηγές σημείωσαν ότι, εάν χρησιμοποιηθεί, η βόμβα θα μπορούσε να προκαλέσει καταστροφές στην περιοχή της έκρηξης, κυρίως όμως στην επιφάνεια. Παράλληλα, η μεγάλη ακτίνα της έκρηξης θα δημιουργούσε ανησυχίες για πιθανές απώλειες αμάχων, ιδίως εάν οι στόχοι βρίσκονταν κοντά σε κατοικημένες περιοχές ή μη στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

Το ενδεχόμενο ψυχολογικής πίεσης προς την Τεχεράνη

Παρά τις αμφιβολίες για τη στρατιωτική αποτελεσματικότητά της, η MOAB θα μπορούσε, σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το CNN, να χρησιμοποιηθεί και ως μέσο ψυχολογικής πίεσης, σε μια περίοδο κατά την οποία το ιρανικό καθεστώς εμφανίζεται αποφασισμένο να μην υποχωρήσει στις διπλωματικές απαιτήσεις του Τραμπ.

Η ίδια πηγή εκτίμησε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται σε μια θέση όπου αισθάνεται σχεδόν υποχρεωμένος να προχωρήσει σε κάποια ενέργεια. Εφόσον δεν υπάρχουν διαθέσιμα πυρομαχικά σχεδιασμένα για να διεισδύουν σε τέτοιο βάθος, υποστήριξε, οι ψυχολογικές επιπτώσεις θα μπορούσαν να αποτελέσουν έναν από τους λόγους εξέτασης της MOAB.

Το CNN αναφέρει ότι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ και στρατιωτικοί σχεδιαστές αναζητούν εδώ και εβδομάδες μια διέξοδο από τη σύγκρουση που θα επέτρεπε στον πρόεδρο να παρουσιάσει τουλάχιστον μια συμβολική νίκη, χωρίς να αποκλείσει μια διπλωματική συμφωνία. Ένα πιθανό πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση θα ήταν μια συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Μία ακόμη πηγή που γνωρίζει τις πρόσφατες συζητήσεις στο Πεντάγωνο ανέφερε στο CNN ότι έχουν εξεταστεί επιλογές που θα ισοδυναμούσαν με ένα «θέαμα πυροτεχνημάτων», με στόχο να δοθεί στον Τραμπ τρόπος εξόδου από τον πόλεμο, ακόμη κι αν τα πλήγματα δεν επιτύχουν τους αρχικούς διακηρυγμένους στόχους του.

Το αμερικανικό μέσο επισημαίνει, πάντως, ότι αξιωματούχοι και αναλυτές θεωρούν πως η αποφασιστική ήττα του Ιράν θα απαιτούσε μια μεγάλη επιχείρηση με χερσαίες δυνάμεις, η οποία θα μπορούσε να κοστίσει τη ζωή σε χιλιάδες Αμερικανούς. Το Πεντάγωνο εξετάζει διαφορετικά επιχειρησιακά σενάρια, αλλά, σύμφωνα με το CNN, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή αξιωματούχος της κυβέρνησης που να υποστηρίζει μια τόσο δραστική επιλογή.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν επιθυμεί την αποστολή Αμερικανών στρατιωτών στο έδαφος του Ιράν. Την ίδια ώρα, η επιθυμία του να τερματιστεί σύντομα η σύγκρουση δημιουργεί πολιτικό δίλημμα, καθώς ο πόλεμος είναι αντιδημοφιλής στις ΗΠΑ και δεν έχει επιτευχθεί διπλωματική συμφωνία που να οδηγεί στον τερματισμό του.

Τι απαντούν Λευκός Οίκος και Πεντάγωνο

Ερωτηθείς από το CNN για τα σχέδια, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι η κυβέρνηση δεν σχολιάζει ευαίσθητα στρατιωτικά σχέδια που ενδέχεται να υπάρχουν ή να μην υπάρχουν. Πρόσθεσε ότι ο Τραμπ διατηρεί όλες τις επιλογές ανοιχτές, προκειμένου να διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.

Σε απάντηση στο αίτημα του CNN για σχόλιο, αξιωματούχος του Πενταγώνου ανέφερε ότι το υπουργείο σχεδιάζει για ένα ευρύ φάσμα επιχειρησιακών σεναρίων, ώστε να εφαρμόζει τις οδηγίες του προέδρου και του υπουργού Άμυνας και να διασφαλίζει την επιτυχία των αποστολών σε κάθε επιχειρησιακό περιβάλλον.

Παράλληλα, σύμφωνα με πέμπτη πηγή που επικαλείται το CNN, η επόμενη εναλλαγή των αμερικανικών στρατευμάτων που έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή ευθύνης της CENTCOM αναμένεται μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Αμερικανός αξιωματούχος αναγνώρισε ότι είναι πιθανό ορισμένοι από τους στρατιωτικούς που θα αποχωρήσουν να μην αντικατασταθούν από νέες δυνάμεις.

Παρά τη δημόσια δήλωση του Τραμπ ότι δεν θα προχωρήσει σε νέα πλήγματα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, το CNN αναφέρει ότι ο αμερικανικός στρατός φαίνεται ήδη να προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο ιρανικών αντιποίνων, εάν ο πρόεδρος δώσει την εντολή για επίθεση.

Η πρώτη χρήση της βόμβας έγινε στο Αφγανιστάν το 2017

Η MOAB αναπτύχθηκε κατά την περίοδο του πολέμου στο Ιράκ. Πρόκειται για βόμβα εκρηκτικής ισχύος που πυροδοτείται πριν φτάσει στο έδαφος, διοχετεύοντας το ωστικό κύμα προς όλες τις κατευθύνσεις.

Σύμφωνα με το CNN, κατά την τελική φάση των δοκιμών της, το 2003, στρατιωτικοί αξιωματούχοι την περιέγραφαν κυρίως ως όπλο για «ψυχολογικές επιχειρήσεις». Η προσδοκία ήταν ότι η τεράστια έκρηξη θα προκαλούσε φόβο στις ιρακινές δυνάμεις και θα τις ωθούσε να παραδοθούν ή να αποφύγουν τη μάχη.

Ο Τραμπ ήταν ο πρώτος Αμερικανός πρόεδρος που ενέκρινε τη χρήση της, το 2017, κατά την πρώτη του θητεία. Η βόμβα χρησιμοποιήθηκε εναντίον θέσεων του Ισλαμικού Κράτους στο Αφγανιστάν, σε ένα δίκτυο οχυρωμένων υπόγειων σηράγγων που χρησιμοποιούσε η οργάνωση για επιθέσεις εναντίον κυβερνητικών δυνάμεων.

Αφγανικές αρχές είχαν ανακοινώσει τότε ότι σκοτώθηκαν 36 μαχητές του Ισλαμικού Κράτους. Σύμφωνα με Αφγανούς και Αμερικανούς αξιωματούχους, καταστράφηκαν τρεις υπόγειες σήραγγες, καθώς και όπλα και πυρομαχικά, χωρίς να υπάρξουν απώλειες αμάχων.

Όπως επισημαίνει το CNN, ενδεχόμενη χρήση της MOAB εναντίον του Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει ανάλογα ερωτήματα με εκείνα που είχαν τεθεί μετά την επιχείρηση στο Αφγανιστάν: κατά πόσο δηλαδή η χρήση μιας τόσο ισχυρής βόμβας είναι αναγκαία για την επίτευξη του συγκεκριμένου στρατιωτικού στόχου.

Πηγη  CNN