ΗΠΑ: Εταιρείες AI ρίχνουν εκατομμύρια σε προεκλογικές διαφημίσεις

Οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης πατούν πλέον γερά και στην αμερικανική πολιτική σκηνή, διοχετεύοντας τεράστια ποσά σε προεκλογικές διαφημίσεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του 2026. Όπως αποκαλύπτει έρευνα των L.A. Times, η χρηματοδότηση δεν γίνεται μόνο μέσω παραδοσιακών καναλιών lobbying, αλλά κυρίως μέσω super PACs — επιτροπών πολιτικής δράσης που μπορούν να συγκεντρώνουν και να δαπανούν απεριόριστα ποσά, με στόχο να ενισχύσουν ή να ανακόψουν την πορεία υποψηφίων. Το αποτέλεσμα είναι μια νέα πραγματικότητα: η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι απλώς τεχνολογικό πεδίο αιχμής, αλλά και πεδίο σκληρής πολιτικής επιρροής.

Στις εκλογικές αναμετρήσεις για το Κογκρέσο, νεοσύστατα super PACs επενδύουν εκατομμύρια σε τηλεοπτικά σποτ που μοιάζουν μεταξύ τους τόσο πολύ, ώστε συχνά δίνουν την αίσθηση ότι γράφτηκαν από αλγόριθμο. Και αυτό δεν απέχει ιδιαίτερα από την πραγματικότητα: πίσω από μέρος αυτής της καμπάνιας βρίσκονται εταιρείες AI. Διαφημίσεις που υποστηρίζουν τη Ρεπουμπλικανή βουλευτή στη Γιούτα, Σελέστ Μαλόι, επικαλούνται ακόμη και δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ («Η Σελέστ Μαλόι δεν θα σας απογοητεύσει ποτέ»), ενώ αντίστοιχα σποτ στο Όρεγκον υπέρ της Δημοκρατικής βουλευτίνας Βαλ Χόιλ τονίζουν ότι «δεν κάνει πίσω» απέναντι σε ισχυρά συμφέροντα όπως οι φαρμακευτικές.

Τα ονόματα των οργανώσεων — «Jobs and Democracy PAC», «American Mission» — ακούγονται γενικόλογα, σχεδόν «ουδέτερα». Όμως, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, τα δίκτυα αυτά συνδέονται με τους δύο μεγάλους παίκτες της αγοράς: το ένα με την Anthropic (δημιουργό του Claude) και το άλλο με την OpenAI (πίσω από το ChatGPT). Οι δύο πλευρές έχουν ήδη αναδειχθεί σε κορυφαίους εξωκομματικούς χρηματοδότες της προεκλογικής περιόδου, έχοντας δαπανήσει μέχρι στιγμής πάνω από 38 εκατομμύρια δολάρια σε αναμετρήσεις σε όλη τη χώρα. Και όλα δείχνουν ότι το ποσό θα αυξηθεί, καθώς η προεκλογική περίοδος κορυφώνεται και οι γίγαντες της Σίλικον Βάλεϊ προετοιμάζονται για δημόσιες εγγραφές που μπορεί να τους αποφέρουν δισεκατομμύρια.

Εταιρείες AI και super PACs: η νέα πολιτική ισχύς

Η εκρηκτική άνοδος των πολιτικών δαπανών από εταιρείες AI δεν είναι τυχαία. Κατά τον Άνταμ Κόβατσεβιτς, πρώην στέλεχος δημόσιας πολιτικής της Google και ιδρυτή του Chamber of Progress, οι αναδυόμενες τεχνολογικές εταιρείες νιώθουν πια πιο άνετα να μετατρέπουν την οικονομική τους δύναμη σε πολιτική επιρροή — όχι ως έσχατη άμυνα, αλλά ως στρατηγική επιλογή.

Η OpenAI και η Anthropic έχουν μάλιστα κοινή ιστορική αφετηρία: η δεύτερη ιδρύθηκε από πρώην στελέχη της OpenAI που θεωρούσαν πως η εταιρεία είχε απομακρυνθεί από την αρχική της αποστολή για ασφαλή ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Σήμερα, παρότι είναι και οι δύο πρωταγωνιστές της αγοράς, συγκρούονται για το βασικότερο ίσως ζήτημα της επόμενης δεκαετίας: πώς θα ρυθμιστεί η ΤΝ.

Η OpenAI προωθεί την άποψη ότι η ρύθμιση πρέπει να γίνεται αποκλειστικά σε ομοσπονδιακό επίπεδο, ώστε να αποφευχθεί ένα «μπάλωμα» διαφορετικών κανόνων ανά πολιτεία. Η Anthropic, αντίθετα, στηρίζει αυστηρότερες ρυθμίσεις και βλέπει θετικά την πρωτοβουλία πολιτειών όπως η Νέα Υόρκη και η Καλιφόρνια, που επιδιώκουν πιο σφιχτό πλαίσιο εποπτείας. Η διαφωνία αυτή έχει ξεφύγει από τα policy papers και τα συνέδρια· έχει μεταφερθεί πλέον στην τηλεόραση και στα ψηφοδέλτια.

Υποψήφιοι που «πνίγηκαν» στα χρήματα

Τα super PACs απέκτησαν το σημερινό τους εύρος μετά την απόφαση Citizens United του Ανώτατου Δικαστηρίου το 2010, που άνοιξε τον δρόμο για απεριόριστες δαπάνες σε ομοσπονδιακές εκλογές (υπό τον όρο ότι δεν υπάρχει άμεσος συντονισμός με τις καμπάνιες). Στην πράξη, όμως, η ισορροπία συχνά γέρνει υπέρ όσων έχουν πρόσβαση σε τέτοιους μηχανισμούς.

Σε ορισμένες αναμετρήσεις, οι οργανώσεις που υποστηρίζονται από εταιρείες AI ξόδεψαν περισσότερα από τους ίδιους τους υποψηφίους που στήριζαν. Ο Αλ Ολζέφσκι, που ηττήθηκε στις ρεπουμπλικανικές προκριματικές στη Μοντάνα με διαφορά 30 μονάδων, δήλωσε ότι ήταν αδύνατον να ανταγωνιστεί μια διαφημιστική καμπάνια 877.000 δολαρίων που χρηματοδοτήθηκε από super PAC συνδεδεμένο με συνιδρυτή της OpenAI. «Με συνέτριψαν», είπε, περιγράφοντας μια εμπειρία που όλο και περισσότεροι υποψήφιοι θα αναγνωρίζουν στο μέλλον.

«Σκοτεινό χρήμα» και γκρίζες ζώνες

Επισήμως, οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης επιμένουν ότι δεν ελέγχουν άμεσα τις πολιτικές οργανώσεις. Ωστόσο, τα ποσά και οι διασυνδέσεις δημιουργούν εύλογα ερωτήματα. Ένα από τα δίκτυα έχει λάβει 25 εκατ. δολάρια από τον συνιδρυτή της OpenAI Γκρεγκ Μπρόκμαν και τη σύζυγό του, καθώς και 100 εκατ. δολάρια που συνδέονται με μεγάλο VC της Σίλικον Βάλεϊ που έχει σημαντικό μερίδιο στην OpenAI. Δημοσιεύματα αναφέρουν επίσης ότι στη σύλληψη της ιδέας για τη δημιουργία της ομάδας συμμετείχε και ο επικεφαλής παγκόσμιας πολιτικής της OpenAI.

Το αντίπαλο δίκτυο έχει λάβει 20 εκατ. δολάρια από την Anthropic, καθώς και εκατομμύρια από δωρητές των οποίων η ταυτότητα δεν δημοσιοποιείται. Αυτό το είδος ανώνυμης χρηματοδότησης είναι το γνωστό «dark money», μια πρακτική που — σύμφωνα με τον Μπρένταν Γκλέιβιν της OpenSecrets — έχει σχεδόν «κανονικοποιηθεί». Μόνο το 2024, καταγράφηκαν πάνω από 1 δισ. δολάρια ως σκοτεινό χρήμα, αυξημένα κατά 350 εκατ. σε σχέση με τις προηγούμενες προεδρικές εκλογές.

Από τα κρυπτονομίσματα στην τεχνητή νοημοσύνη

Η στροφή αυτή σηματοδοτεί αλλαγή φιλοσοφίας για τον κλάδο της τεχνολογίας. Η Google, για παράδειγμα, απέκτησε τον πρώτο εσωτερικό της λομπίστα στην Ουάσιγκτον μόνο μετά την είσοδό της στο χρηματιστήριο το 2005. «Για πολλά χρόνια η στάση ήταν “αφήστε μας ήσυχους”», θυμίζει ο Κόβατσεβιτς. Σήμερα, οι εταιρείες AI δείχνουν να υιοθετούν το «μοντέλο» της βιομηχανίας των κρυπτονομισμάτων: οικοδομούν πολιτική ισχύ προληπτικά, πριν παγιωθούν κανόνες που θα περιορίσουν το πεδίο δράσης τους.

Η Νέα Υόρκη ως πεδίο μάχης για τη ρύθμιση

Παρότι τα δύο δίκτυα super PACs συνήθως αποφεύγουν να συγκρουστούν στην ίδια αναμέτρηση και σπάνια αναφέρουν ρητά την τεχνητή νοημοσύνη στα σποτ, υπάρχει μια χαρακτηριστική εξαίρεση: οι δημοκρατικές προκριματικές στο Μανχάταν για τη διαδοχή του Τζέρι Νάντλερ. Εκεί, κάθε πλευρά έχει ρίξει πάνω από 7,5 εκατ. δολάρια.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Άλεξ Μπόρες, πρώην επιστήμονας δεδομένων στην Palantir και μέλος της Βουλής της Πολιτείας της Νέας Υόρκης, καθώς ήταν εισηγητής του RAISE Act. Ο νόμος υποχρεώνει μεγάλες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης να δημοσιοποιούν πρωτόκολλα ασφαλείας και να αναφέρουν άμεσα περιστατικά που σχετίζονται με την ασφάλεια των συστημάτων. Οι διαφημίσεις που χρηματοδοτούνται από την OpenAI τον παρουσιάζουν ως αναξιόπιστο, ανασύροντας ακόμη και την παλαιότερη στήριξή του από τον καταδικασμένο Σαμ Μπάνκμαν-Φριντ. Οι διαφημίσεις της Anthropic, αντίθετα, προβάλλουν το RAISE Act ως απόδειξη ότι ο Μπόρες είναι ο κατάλληλος για να θέσει κανόνες ασφαλείας στην ΤΝ.

Ενδιαφέρουσα υποσημείωση: ένα τρίτο super PAC, το Dream NYC, στηρίζει επίσης τον Μπόρες και χρηματοδοτείται κυρίως από έναν εργαζόμενο της Anthropic και έναν της OpenAI — και οι δύο με αντικείμενο την ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης. Ακόμη και μέσα στη σύγκρουση, οι γραμμές δεν είναι πάντα απόλυτα ευθείες.

Όταν η διαμάχη φτάνει στην επαρχία και στα κέντρα δεδομένων

Για πολλούς ψηφοφόρους σε αγροτικές πολιτείες, η συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι θεωρητική· έχει υλικό αποτύπωμα: τα γιγαντιαία κέντρα δεδομένων που καταναλώνουν ενέργεια και νερό. Στη Γιούτα, σχέδιο για μεγάλο data center στην κομητεία Box Elder έχει προκαλέσει αντιδράσεις για πιθανές επιπτώσεις στους υδάτινους πόρους και στο οικοσύστημα της Μεγάλης Αλμυρής Λίμνης. Παρότι και οι δύο βασικοί υποψήφιοι στις ρεπουμπλικανικές προκριματικές ζητούσαν μεγαλύτερη διαφάνεια, super PAC συνδεδεμένο με την Anthropic δαπάνησε πάνω από 950.000 δολάρια υπέρ της Σελέστ Μαλόι. «Είναι πάρα πολλά χρήματα για μια τέτοια εκλογική αναμέτρηση», σχολίασε ο αντίπαλός της Φιλ Λάιμαν, διευκρινίζοντας ότι δεν είναι κατά της τεχνητής νοημοσύνης αλλά υπέρ της διαφάνειας.

Η ουσία είναι πως οι εταιρείες AI δεν επηρεάζουν πια μόνο το μέλλον της τεχνολογίας, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται η πολιτική στις ΗΠΑ. Καθώς η ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης παραμένει ανοιχτή, τα εκατομμύρια σε προεκλογικές διαφημίσεις λειτουργούν ως μοχλός πίεσης για το ποιοι θα γράψουν τους κανόνες του παιχνιδιού. Και όσο πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του 2026, τόσο πιθανότερο είναι ότι θα δούμε τις εταιρείες AI να ανεβάζουν ακόμη περισσότερο τις «στροφές» — όχι μόνο στα μοντέλα τους, αλλά και στη δημόσια σφαίρα όπου κρίνεται η ισχύς τους.