Γροιλανδία: Η ΕΕ δοκιμάζει τα όρια της έναντι του Τραμπ – Το οικονομικό «μπαζούκας» των Ευρωπαίων, οι επιφυλάξεις και οι επιλογές

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, αποφάσισε να επιβάλει δασμούς σε χώρες που έχουν δηλώσει στήριξη προς τη Γροιλανδία, γεγονός που κλονίζει τις σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η απόφαση αυτή τις οδηγεί σε οριακό σημείο, καθώς οι ηγέτες της ΕΕ εξετάζουν άνευ προηγουμένου αντίποινα. Οι σχέσεις ήταν ήδη τεταμένες λόγω προηγούμενων θέσεων του Τραμπ, όπως η στάση του απέναντι στην Ουκρανία και οι πιέσεις για άνισες εμπορικές συμφωνίες με την Ευρώπη.

Παρά τις εντάσεις, οι Ευρωπαίοι ηγέτες απέφευγαν μέχρι πρόσφατα τα αντίποινα για να μην διακινδυνεύσουν την παρουσία των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με το Politico, η κλιμάκωση από την πλευρά του Τραμπ, που επιχείρησε να εμπλέξει το θέμα της Γροιλανδίας, οδήγησε σε διαδηλώσεις στο Νουούκ και την Κοπεγχάγη. Οι κυβερνήσεις στην Ευρώπη δέχονται αυξανόμενη πίεση να εγκαταλείψουν τη μετριοπαθή προσέγγιση τους.

Η ανακοίνωση των δασμών επιβεβαιώθηκε μετά την υπογραφή σημαντικής εμπορικής συμφωνίας μεταξύ της ΕΕ και χωρών της Mercosur, γεγονός που καθιστά ορισμένους Ευρωπαίους πιο αποφασιστικούς στη στάση τους.

Ο Γάλλος πρώην διπλωμάτης Ζερεμί Γκαλόν δήλωσε ότι η ΕΕ δεν πρέπει να υποχωρήσει, υποστηρίζοντας ότι η αντίσταση επιβεβαιώνει την Ευρώπη ως γεωπολιτικό παράγοντα. Μεταξύ των επιλογών που συζητούνται είναι η ενεργοποίηση του Μηχανισμού Κατά του Εξαναγκασμού, ένα ισχυρό εργαλείο που επιτρέπει την επιβολή δασμών και περιορισμών σε χώρες που ασκούν οικονομικό εκβιασμό, αν και σχεδιάστηκε για πιέσεις από κράτη όπως η Κίνα.

Η Βαλερί Αγιέ, επικεφαλής της ομάδας Renew Europe στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, πρότεινε στοχευμένα αντίμετρα μέσω του μηχανισμού αυτού. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν άφησε περιθώριο για αντίποινα, επισημαίνοντας ότι οι Ευρωπαίοι θα απαντήσουν συντονισμένα αν επιβεβαιωθούν οι δασμοί. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εμφανίζεται προετοιμασμένο να μπλοκάρει την εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ, καθώς ο Μάνφρεντ Βέμπερ δήλωσε ότι δεν είναι δυνατή η έγκριση υπό τις παρούσες συνθήκες.

Παρότι η ενεργοποίηση του Μηχανισμού Αντι-Εξαναγκασμού θεωρείται πιο δραστικό μέτρο, καθώς απευθύνεται σε «εχθρικά» κράτη, η χρήση του απέναντι στις ΗΠΑ συζητείται λόγω της κρισιμότητας της κατάστασης στη Γροιλανδία.

Παρά τις προτάσεις για δυναμικά μέτρα, ευρωπαϊκές χώρες με ισχυρή εξαγωγική δραστηριότητα ίσως διστάσουν μπροστά σε μια εμπορική σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη Γροιλανδία. Ο επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μάρος Σέφτσοβιτς, δήλωσε ότι οι νέοι δασμοί των ΗΠΑ μπορεί να οδηγήσουν σε επικίνδυνη κλιμάκωση και συνέστησε προσοχή.

Οι ηγέτες της ΕΕ, σε πυρετώδεις διαβουλεύσεις, προσπαθούν να διαμορφώσουν στρατηγική που να εξισορροπεί τη διατήρηση του ΝΑΤΟ και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αυτάρκειας στην άμυνα. Ο αξιωματούχος της ΕΕ τόνισε ότι πρέπει να κρατήσουν ψυχραιμία και να συνεχίσουν υπό τις πρωτόγνωρες αυτές συνθήκες.