Γιατί είναι τόσο δύσκολο για τις ΗΠΑ να ανοίξουν πλήρως τα Στενά του Ορμούζ

Η προσπάθεια των ΗΠΑ να επαναφέρουν πλήρως την εμπορική ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολη από μια απλή στρατιωτική επιχείρηση, καθώς το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει τη δυνατότητα να απειλεί πλοία με drones, πυραύλους και άλλες ασύμμετρες τακτικές.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει επιχειρήσει εδώ και μήνες να πιέσει την Τεχεράνη να ανοίξει ξανά πλήρως τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο, χρησιμοποιώντας ένα μείγμα στρατιωτικών πληγμάτων, ναυτικού αποκλεισμού, διαπραγματεύσεων και απειλών.

Ωστόσο, ειδικοί εκτιμούν ότι η αποκατάσταση της ροής των δεξαμενόπλοιων στα επίπεδα πριν από τον πόλεμο πιθανότατα θα απαιτούσε πολύ μεγαλύτερη παρουσία αμερικανικών πολεμικών πλοίων ή ακόμη και την ανάπτυξη δεκάδων χιλιάδων στρατιωτών στο ιρανικό έδαφος.

Τα Στενά του Ορμούζ, κρίσιμος ενεργειακός διάδρομος

Από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας πετρελαϊκής διακίνησης, γεγονός που τα καθιστά έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους στον κόσμο.

Παρά τις εχθροπραξίες και τις αμερικανικές επιχειρήσεις εναντίον ιρανικών στόχων, η Τεχεράνη εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα να πλήξει πλοία σε αυτή τη στενή θαλάσσια περιοχή, χρησιμοποιώντας όπλα που έχουν διασπαρεί σε διαφορετικές τοποθεσίες σε όλη τη χώρα.

«Το Ιράν προετοιμάζεται για αυτού του είδους τον ασύμμετρο πόλεμο εδώ και δεκαετίες», δήλωσε ο Τζέισον Κάμπελ, ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής και πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου.

Όπως ανέφερε, η ικανότητα της Τεχεράνης να διαταράξει τη λειτουργία των Στενών εξηγεί γιατί κανένας Αμερικανός πρόεδρος μετά τον Ρόναλντ Ρίγκαν δεν επέλεξε μια τόσο άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση με το Ιράν.

Η λύση των χερσαίων δυνάμεων και το μεγάλο κόστος

Σύμφωνα με τον Κάμπελ, η πλήρης ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί χωρίς την ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων.

Μια τέτοια επιχείρηση θα απαιτούσε δεκάδες χιλιάδες Αμερικανούς στρατιώτες, όχι μόνο για την καταστροφή κρυφών εγκαταστάσεων όπλων, αλλά και για τον έλεγχο εκατοντάδων χιλιομέτρων ακτογραμμής και μεγάλων περιοχών στο εσωτερικό του Ιράν.

Παράλληλα, οι αμερικανικές δυνάμεις θα αντιμετώπιζαν τον κίνδυνο επιθέσεων ανταρτών, ενώ η ανάπτυξη μιας τόσο μεγάλης στρατιωτικής δύναμης θα χρειαζόταν μήνες και θα είχε «πολύ υψηλό κόστος».

Ο Ντόναλντ Τραμπ πάντως δήλωσε τη Δευτέρα ότι «τα Στενά είναι ανοιχτά και θα παραμείνουν ανοιχτά», υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη υποβαθμίσει σημαντικά τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν.

Η επιλογή της συνοδείας από πολεμικά πλοία

Μια εναλλακτική λύση θα ήταν η συνέχιση και ενίσχυση των αμερικανικών ναυτικών συνοδειών για εμπορικά πλοία.

Οι ΗΠΑ είχαν πραγματοποιήσει παρόμοια επιχείρηση τη δεκαετία του 1980, κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ, όταν αμερικανικά πολεμικά πλοία συνόδευαν δεξαμενόπλοια του Κουβέιτ που είχαν υψώσει αμερικανική σημαία.

Ωστόσο, σήμερα το περιβάλλον θεωρείται πολύ πιο περίπλοκο, καθώς το Ιράν διαθέτει εξελιγμένες δυνατότητες σε drones και πυραύλους.

Ο Μάικλ Άιζενστατ, πρώην στρατιωτικός αναλυτής των ΗΠΑ, σημείωσε ότι μια τέτοια επιχείρηση θα απαιτούσε μεγάλο μέρος του αμερικανικού στόλου σε μόνιμη βάση.

«Αν χρειαστεί να αναπτυχθούν δυνάμεις στην ξηρά για να εξουδετερώσουν θέσεις εκτόξευσης πυραύλων και drones, οι απώλειες Αμερικανών στρατιωτών μπορεί να αυξηθούν σημαντικά», ανέφερε.

Ακόμη και οι απειλές του Ιράν αρκούν για να φοβίσουν τα πλοία

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το Ιράν δεν χρειάζεται απαραίτητα να εξαπολύσει επίθεση για να προκαλέσει διακοπή της ναυσιπλοΐας.

Πολλά εμπορικά πλοία έχουν ήδη αποφύγει τις παραδοσιακές διαδρομές μέσω των Στενών, φοβούμενα πιθανές ιρανικές νάρκες ή επιθέσεις.

Η Τεχεράνη έχει ζητήσει από τα πλοία να χρησιμοποιούν διαδρομές κοντά στις ακτές της και έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής τελών διέλευσης στο πλαίσιο μιας προσωρινής συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου.

«Δεν χρειάζεται καν να εκτοξεύσουν drones ή πυραύλους. Μπορούν απλώς να χρησιμοποιήσουν το ναυτικό ραδιοδίκτυο και να κάνουν απειλές. Και αυτό από μόνο του αρκεί για να τρομάξει πολλούς ναυτικούς», δήλωσε η Νόαμ Ρέινταν, ειδικός σε ενεργειακά και ναυτιλιακά θέματα.

Η πίεση αυξάνεται για τον Τραμπ λόγω πετρελαίου και πολιτικού κόστους

Η περιορισμένη λειτουργία των Στενών έχει ήδη προκαλέσει ανησυχία στις αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να αυξάνονται ξανά.

Παράλληλα, η σύγκρουση με το Ιράν έχει γίνει αντιδημοφιλής σε μέρος της αμερικανικής κοινής γνώμης και μπορεί να αποτελέσει πολιτικό βάρος για τον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικανούς ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Όπως εκτιμά ο Έρικ Λομπ από το πρόγραμμα Μέσης Ανατολής του Carnegie Endowment, η κρίση έχει μετατραπεί σε «δοκιμασία αντοχής», με το Ιράν να αξιολογεί πόσο οικονομικό κόστος μπορεί να αντέξει και την αμερικανική κυβέρνηση να αντιμετωπίζει το δίλημμα ανάμεσα στη στρατιωτική πίεση και στις πολιτικές συνέπειες.

Πηγή The Associated Press