Φόβοι για ρωσική κλιμάκωση στη Μαύρη Θάλασσα με επιθέσεις drones σε τουλάχιστον επτά εμπορικά πλοία – Δοκιμασία για το ΝΑΤΟ

Ανησυχία για ενδεχόμενη ρωσική κλιμάκωση στη Μαύρη Θάλασσα προκαλεί σειρά επιθέσεων με drones σε τουλάχιστον επτά εμπορικά πλοία μέσα στον Οκτώβριο, στα ανοικτά των ακτών της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας, δύο χωρών-μελών του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με το Associated Press, ορισμένοι σύμμαχοι αναρωτιούνται εάν ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν επιχειρεί να δοκιμάσει τις αντοχές της Συμμαχίας και τη στήριξή της προς την Ουκρανία.

Οι επιθέσεις σημειώθηκαν στις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες των δύο χωρών, απειλώντας μια κρίσιμη διεθνή θαλάσσια οδό. Έχουν προκαλέσει τουλάχιστον δύο θανάτους, ενώ τουλάχιστον 25 άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το δημοσίευμα. Τα περιστατικά αυξάνουν επίσης τον κίνδυνο να εμπλακούν πιο άμεσα και άλλες χώρες στον πόλεμο.

Πλοία τυλίγονται στις φλόγες, αγνοούνται ναυτικοί

Η Ρωσία πλήττει επανειλημμένα από την έναρξη του πολέμου τα ουκρανικά λιμάνια στη Μαύρη Θάλασσα και στον Δούναβη, αναγκάζοντας το Κίεβο να αναζητήσει εναλλακτικές διαδρομές για την εξαγωγή σιτηρών προς αγορές της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής. Παράλληλα, ρωσικά drones έχουν παραβιάσει επανειλημμένα τον ρουμανικό εναέριο χώρο κοντά σε ουκρανικά λιμάνια του Δούναβη.

Στα πιο πρόσφατα περιστατικά, δύο πλοία δέχθηκαν πλήγματα την Τετάρτη και την Πέμπτη και εκδηλώθηκαν πυρκαγιές, με το ένα περιστατικό να σημειώνεται στα χωρικά ύδατα της Ρουμανίας.

Το πετρελαιοφόρο και χημικό δεξαμενόπλοιο Wine Trader, με σημαία Σαν Μαρίνο, χτυπήθηκε την Πέμπτη ενώ ταξίδευε από την Τυνησία προς τη Ρουμανία. Πέντε μέλη του πληρώματος διασώθηκαν, αλλά επτά εξακολουθούν να αγνοούνται.

Την προηγούμενη ημέρα, το δεξαμενόπλοιο Yara J, με σημαία Κομορών νήσων, το οποίο μετέφερε πετρέλαιο και χημικά από την Τουρκία προς τη Ρουμανία, δέχθηκε επίθεση και τυλίχθηκε στις φλόγες. Οι ρουμανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι διεξάγεται έρευνα.

Την Τρίτη, δύο ακόμη πλοία χτυπήθηκαν στα ανοικτά των βουλγαρικών ακτών. Και τα 15 μέλη του πληρώματος του Chelsea 3, το οποίο εκτελούσε δρομολόγιο για λογαριασμό ουκρανικών συμφερόντων και έφερε σημαία Μάλτας, απομακρύνθηκαν με ασφάλεια. Αντίθετα, 11 ναυτικοί από το HS Dignity, με σημαία Γουινέας-Μπισάου, αγνοούνται. Το πλήρωμα του Chelsea 3 ανέφερε ότι το κατάστρωμα και το κύτος του πλοίου χτυπήθηκαν από τρία εναέρια drones.

Νωρίτερα μέσα στον μήνα, δύο ακόμη εμπορικά πλοία δέχθηκαν επιθέσεις από θαλάσσια και εναέρια drones στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Βουλγαρίας. Ένα πλοίο με σημαία Τόγκο βυθίστηκε, χωρίς να έχει εντοπιστεί κανένα ίχνος των 12 ναυτικών που φέρονταν να επιβαίνουν σε αυτό. Σε άλλο περιστατικό, βουλγαρικό πλοίο διέσωσε 18 μέλη πληρώματος από πλοίο με σημαία Παλάου που είχε υποστεί ζημιές.

Μία ημέρα νωρίτερα, φορτηγό πλοίο τουρκικών συμφερόντων που μετέφερε καλαμπόκι τυλίχθηκε στις φλόγες μετά από επίθεση με drone και στη συνέχεια βυθίστηκε στα ανοικτά της Ρουμανίας. Δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν και 11 μέλη του πληρώματος διασώθηκαν. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε το περιστατικό «φρικτή επίθεση δύο ρωσικών drones» εναντίον πολιτικού πλοίου σε διεθνή ύδατα.

Η Ρουμανία προειδοποιεί για αντίδραση – Στο επίκεντρο το Άρθρο 5

Ο πρόεδρος της Ρουμανίας, Νικουσόρ Νταν, δήλωσε την Πέμπτη στις Βρυξέλλες ότι δύο drones έπληξαν τα πλοία, χωρίς να αποδώσει την ευθύνη σε συγκεκριμένη πλευρά. «Θα υπάρξει αντίδραση από το ρουμανικό κράτος», προειδοποίησε.

Οι υποψίες στρέφονται ολοένα περισσότερο προς τη Ρωσία, χωρίς ωστόσο να υπάρχει μέχρι στιγμής απόδειξη που να τεκμηριώνει την ευθύνη της. Ο Βούλγαρος πρωθυπουργός Ρούμεν Ράντεφ δήλωσε στο κοινοβούλιο ότι δεν υπάρχει λογική να επιτίθεται η Ουκρανία στα δικά της πλοία και πληρώματα, καθώς, όπως υποστήριξε, οι επιθέσεις ευνοούν τη Ρωσία. «Το πρόβλημα είναι ότι δεν μπορούμε να το αποδείξουμε», πρόσθεσε.

Η πρεσβευτής της Ρωσίας στη Σόφια ανέφερε ότι δεν διαθέτει πληροφορίες από το ρωσικό υπουργείο Άμυνας σχετικά με τα περιστατικά.

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε ότι συναντήθηκε με τους ηγέτες της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας για να συζητήσουν την ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα και τις τελευταίες επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων. Όπως ανέφερε, η Συμμαχία έχει ενισχύσει την παρουσία της στην ανατολική της πτέρυγα, μεταξύ άλλων με περισσότερες δυνατότητες αντιμετώπισης drones, και θα προσαρμόζει την αποτρεπτική και αμυντική της στάση ανάλογα με τις ανάγκες.

Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα εάν οι επιθέσεις στις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες των κρατών-μελών θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, που προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός συμμάχου θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.

Ο Ρουμάνος αναλυτής αμυντικών θεμάτων Ράντου Τούντορ σημείωσε ότι δεν είναι σαφές εάν οι συγκεκριμένες θαλάσσιες ζώνες καλύπτονται από μια αντίδραση βάσει του Άρθρου 5. Υποστήριξε επίσης ότι το ΝΑΤΟ έχει αντιδράσει με καθυστέρηση στα περιστατικά στη Μαύρη Θάλασσα. «Δεκάδες περιστατικά συμβαίνουν και η Ρωσία πλησιάζει ολοένα περισσότερο στα σύνορα του ΝΑΤΟ. Τα λόγια δεν αρκούν», ανέφερε.

Σενάρια συνοδείας εμπορικών πλοίων και αυξημένο κόστος ασφάλισης

Τα περιστατικά του Οκτωβρίου προστίθενται σε μια μακρά σειρά παραβιάσεων του εναέριου χώρου της Ρουμανίας και άλλων χωρών-μελών του ΝΑΤΟ από drones μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Αν και τα περισσότερα περιστατικά αποδίδονται σε ρωσικά drones, έχουν καταγραφεί και περιπτώσεις στις οποίες ουκρανικά drones πέρασαν τα σύνορα.

Τον Αύγουστο, η Ρουμανία ανέπτυξε δύο μαχητικά F-16 για να καταστρέψουν θαλάσσιο drone που, σύμφωνα με τις πληροφορίες, μετέφερε εκρηκτικά και είχε εντοπιστεί κοντά σε μεγάλη εγκατάσταση φυσικού αερίου στη Μαύρη Θάλασσα.

Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο δημιουργίας ασφαλούς διαδρόμου με στρατιωτική συνοδεία για τα εμπορικά πλοία. Σύμφωνα με πηγή από τον αμυντικό τομέα της Ρουμανίας που μίλησε στο AP υπό τον όρο της ανωνυμίας, η Τουρκία θα ήθελε να συγκαλέσει τις χώρες που βρέχονται από τη Μαύρη Θάλασσα, ώστε να σχεδιάσουν αποστολή συνοδείας νηοπομπών.

Η ίδια πηγή εξέφρασε, ωστόσο, επιφυλάξεις για τους κινδύνους μιας τέτοιας αποστολής, επισημαίνοντας ότι τα ρουμανικά πολεμικά πλοία δεν διαθέτουν συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας κατάλληλα για την προστασία τους από drones.

Τον Ιούλιο, η Ρουμανία, η Βουλγαρία και η Τουρκία διεύρυναν τη συνεργασία τους για την αντιμετώπιση ναρκών στη Μαύρη Θάλασσα, προβλέποντας την επέκταση των αποστολών και στην προστασία κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών.

Η Βουλγαρία σχεδιάζει επίσης να ενταχθεί έως το τέλος Οκτωβρίου στην πρωτοβουλία του ΝΑΤΟ Drone Edge, η οποία αποσκοπεί στην επένδυση περισσότερων από 40 δισ. δολαρίων μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια για την ενίσχυση των δυνατοτήτων αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Στο πρόγραμμα συμμετέχει και η Ρουμανία.

Προς το παρόν, οι επιθέσεις δεν έχουν επηρεάσει αρνητικά την εμπορική κίνηση στο λιμάνι της Κωνστάντζας, στη Ρουμανία. Ωστόσο, ο ιδρυτής της εταιρείας συμβούλων σιτηρών Agricolumn, Τσέζαρ Γκεόργκε, προειδοποίησε ότι το κόστος ασφάλισης των πλοίων αυξάνεται στην ευρύτερη περιοχή της Μαύρης Θάλασσας.

Όπως ανέφερε, μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο ενός σοβαρού περιστατικού μέσα ή κοντά στην Κωνστάντζα. Τον Ιούνιο, ουκρανικό θαλάσσιο drone εξερράγη στο λιμάνι, ενώ τρία ακόμη σημειώθηκε ότι εξερράγησαν σε κοντινή απόσταση.

«Είναι θέμα χρόνου», προειδοποίησε ο Γκεόργκε, εκφράζοντας τον φόβο ότι ένα νέο περιστατικό θα μπορούσε να έχει σοβαρότερες συνέπειες για την εμπορική ναυσιπλοΐα και την ασφάλεια στην περιοχή.

Πηγή Associated Press