Eπανεξέταση των αλλαγών στους εκλογικούς καταλόγους της Ινδίας

Η Εκλογική Επιτροπή της Ινδίας ανακοίνωσε το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου την επανεξέταση του λογισμικού που χρησιμοποιείται για τη διαχείριση των εκλογικών καταλόγων. Η απόφαση ελήφθη μετά τη δημοσίευση ρεπορτάζ σύμφωνα με το οποίο ο πρόεδρος της Επιτροπής, Γκιανές Κουμάρ, κλήθηκε να δώσει εξηγήσεις ενώπιον των δύο συναδέλφων του για ζητήματα που αφορούν την ακεραιότητα της βάσης δεδομένων των ψηφοφόρων, τη διαδικασία εγγραφής νέων εκλογέων και την ασφάλεια των καταλόγων.

Η εξέλιξη έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για την αξιοπιστία του εκλογικού συστήματος της χώρας. Η Εκλογική Επιτροπή της Ινδίας, ένας από τους σημαντικότερους και παραδοσιακά πιο αξιόπιστους δημόσιους θεσμούς, βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενη πολιτική πίεση και έντονη δημόσια αμφισβήτηση.

Επανεξέταση των αλλαγών στους εκλογικούς καταλόγους

Η τριμελής Εκλογική Επιτροπή αποτελείται από τον πρόεδρό της, Γκιανές Κουμάρ, και τα μέλη Σουκμπίρ Σινγκ Σάντου και Βίβεκ Τζόσι. Η Επιτροπή διεξάγει μια αμφιλεγόμενη, εθνικής κλίμακας αναθεώρηση της βάσης δεδομένων των ψηφοφόρων, γνωστή ως Ειδική Εντατική Αναθεώρηση ή SIR.

Σύμφωνα με την επίσημη θέση της ECI, στόχος της διαδικασίας είναι να διασφαλιστεί ότι στους εκλογικούς καταλόγους δεν θα παραμείνουν ονόματα πολιτών που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις συμμετοχής στις εκλογές. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η τελευταία αντίστοιχη συνολική αναθεώρηση πραγματοποιήθηκε πριν από σχεδόν 25 χρόνια και ότι οι κατάλογοι χρειάζονται εκσυγχρονισμό.

Η επικαιροποίηση θεωρείται απαραίτητη για τον εντοπισμό και τη διαγραφή ονομάτων ανθρώπων που έχουν αποβιώσει, έχουν εγκαταλείψει τη χώρα ή εμφανίζονται εγγεγραμμένοι σε περισσότερες από μία εκλογικές περιφέρειες. Το τελευταίο μπορεί να συμβεί όταν ένας ψηφοφόρος μετακομίζει σε νέα διεύθυνση χωρίς να διαγραφεί από τον προηγούμενο κατάλογο.

Η διαδικασία, ωστόσο, έχει προκαλέσει σημαντικές αντιδράσεις από την έναρξή της. Κόμματα της αντιπολίτευσης κατηγορούν τον Γκιανές Κουμάρ ότι οι αλλαγές στους εκλογικούς καταλόγους ενδέχεται να χρησιμοποιούνται με τρόπο που ευνοεί το κυβερνών Κόμμα Μπαρατίγια Τζανάτα (BJP) του πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι. Οι κατηγορίες αφορούν κυρίως την περίοδο πριν από τις εκλογές, όταν ακόμη και μικρές μεταβολές στους εκλογικούς καταλόγους μπορούν να επηρεάσουν την πολιτική ισορροπία σε οριακές περιφέρειες.

Τόσο το BJP όσο και η Εκλογική Επιτροπή έχουν απορρίψει τις αιτιάσεις, υποστηρίζοντας ότι η διαδικασία πραγματοποιείται σύμφωνα με τον νόμο και εφαρμόζεται με ενιαία κριτήρια σε ολόκληρη τη χώρα.

Ερωτήματα για τη λειτουργία της Επιτροπής

Ρεπορτάζ της εφημερίδας «Indian Express» ανέφερε ότι τα δύο άλλα μέλη της Εκλογικής Επιτροπής είχαν θέσει ερωτήματα ή εκφράσει ανησυχίες προς τον πρόεδρο τουλάχιστον 14 φορές μέσα σε διάστημα 10 μηνών. Οι περισσότερες παρεμβάσεις φέρεται να αφορούσαν τη διαδικασία ενημέρωσης των εκλογικών καταλόγων, η οποία ξεκίνησε την προηγούμενη χρονιά.

Σε μία από τις περιπτώσεις, τα δύο μέλη φέρεται να έστειλαν επιστολή διαμαρτυρίας προς τον Γενικό Γραμματέα, τον ανώτατο γραφειοκράτη της ινδικής κυβέρνησης. Το γεγονός ενίσχυσε τις ανησυχίες σχετικά με το κατά πόσο υπάρχει εσωτερική ομοφωνία στην Επιτροπή και αν οι αποφάσεις που λαμβάνονται για τους εκλογικούς καταλόγους εξετάζονται με επαρκή διαφάνεια.

Η ECI απάντησε ότι οι διαφωνίες αποτελούν φυσιολογικό μέρος της λειτουργίας κάθε θεσμού και τόνισε πως όλες οι ενέργειές της ήταν νόμιμες. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η επανεξέταση του λογισμικού δεν συνιστά παραδοχή παρατυπιών, αλλά μέτρο ελέγχου και ενίσχυσης της αξιοπιστίας της διαδικασίας.

Αντιδράσεις και αιτήματα για παραίτηση

Οι πολιτικές αντιδράσεις, πάντως, δεν περιορίστηκαν στα κόμματα της αντιπολίτευσης. Το αυτοαποκαλούμενο «Κόμμα του Λαού των Κατσαρίδων» —Cockroach Janta Party, CJP— έχει εξελιχθεί σε viral κίνημα με σημαντική απήχηση μεταξύ των νέων και απαίτησε την παραίτηση του Γκιανές Κουμάρ.

Το CJP ανακοίνωσε ότι θα ξεκινήσει πανεθνικές διαμαρτυρίες στις 2 Οκτωβρίου, εφόσον ο πρόεδρος της Επιτροπής δεν παραιτηθεί έως το Σάββατο. Η κινητοποίηση αναμένεται να επικεντρωθεί στις αλλαγές στους εκλογικούς καταλόγους, στη διαφάνεια του λογισμικού και στον ρόλο της Εκλογικής Επιτροπής στη διασφάλιση δίκαιων εκλογών.

Τεχνικός έλεγχος και αλλαγή διαδικασίας

Σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες, η Εκλογική Επιτροπή ανακοίνωσε τη συγκρότηση ειδικής επιτροπής υπό την ηγεσία ανώτερου εκλογικού αξιωματούχου. Στην επιτροπή θα συμμετέχει επίσης ανεξάρτητος ειδικός σε θέματα τεχνολογίας, ο οποίος θα εξετάσει αν το λογισμικό συμμορφώνεται με την εκλογική νομοθεσία και τους ισχύοντες κανονισμούς.

Παράλληλα, η ECI ανακοίνωσε ότι θα αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι περιπτώσεις πιθανών ανακριβειών. Αντί να καλούνται συστηματικά οι πολίτες να μεταβαίνουν σε κυβερνητικά γραφεία για να αποδείξουν την επιλεξιμότητά τους, τοπικοί αξιωματούχοι θα επισκέπτονται τους ψηφοφόρους στις κατοικίες τους.

Η πρωτοβουλία αυτή αποσκοπεί στη μείωση της γραφειοκρατικής επιβάρυνσης και στην αποφυγή αποκλεισμού πολιτών που δυσκολεύονται να μετακινηθούν ή δεν έχουν εύκολη πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά της θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο θα εφαρμοστεί με ενιαίο, διαφανή και πολιτικά ουδέτερο τρόπο.

Η επανεξέταση των αλλαγών στους εκλογικούς καταλόγους της Ινδίας αποτελεί πλέον κρίσιμο τεστ για την Εκλογική Επιτροπή. Η τεχνική αξιοπιστία του λογισμικού, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η ίση μεταχείριση όλων των ψηφοφόρων θα καθορίσουν αν η διαδικασία θα ενισχύσει ή θα υπονομεύσει περαιτέρω την εμπιστοσύνη στους εκλογικούς θεσμούς της χώρας.