20.000 ναυτικοί σε 3.200 πλοία στο Περσικό Κόλπο – Εκτοξεύτηκαν οι αξίες των τάνκερς

Με φόντο τις εκρηκτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η αγορά στη ναυτιλία έχει ήδη αρχίσει να τιμολογεί σε πολύ υψηλά επίπεδα το σενάριο της κρίσης.

Οι ναύλοι και οι αξίες των πλοίων ενσωματώνουν πλέον αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο, με τα δεξαμενόπλοια να κινούνται σε τροχιά περαιτέρω ανόδου, λόγω των εκτοξευόμενων war risk premiums και των μαζικών παρακάμψεων κρίσιμων θαλάσσιων οδών, όπως επισημαίνει η Xclusiv Shipbrokers σε ανάλυσή της στη «Ν».

Για παράδειγμα, σε πολλά chats ναυλομεσιτών αναφέρεται ως κλεισμένο ένα VLCC της Sinokor, για ταξίδι από τον Αραβικό Κόλπο προς την Ασία (AG-East), στα 550.000 δολ. ημερησίως.

Επίσης, ως κλεισμένο εμφανίζεται και ένα suezmax, για το ίδιο ταξίδι, σε περισσότερα από 320.000 δολ. ημερησίως.

Εφόσον τα δύο ταξίδια αυτά πραγματοποιηθούν, τότε η ναυλαγορά θα έχει καταγράψει ιστορικά ρεκόρ και στις δύο περιπτώσεις.

Την ίδια στιγμή, η αγορά παραγώγων αποτυπώνει την έντονη μεταβλητότητα, με τα Forward Freight Agreements (FFAs) Μαρτίου για τα VLCCs να διαμορφώνονται κοντά στα 400.000 δολάρια ημερησίως, υποδηλώνοντας ότι οι συμμετέχοντες προεξοφλούν διατήρηση των εξαιρετικά υψηλών επιπέδων και τις επόμενες εβδομάδες.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον αναλυτή της Xclusiv, Δημήτρη Ρουμελιώτη, η πραγματική «κόκκινη γραμμή» δεν είναι μόνο τα ναύλα, αλλά και η ασφάλιση: χωρίς ασφαλιστική κάλυψη, δεν υπάρχει εμπόριο.

Αν και το βασικό σενάριο δεν προβλέπει πλήρη και μακροχρόνιο αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ -καθώς κάτι τέτοιο θα στερούσε έσοδα και από το ίδιο το Ιράν και θα έπληττε κυρίως τις ασιατικές οικονομίες- ,ακόμη και μια de
facto διακοπή ροών, μέσω απόσυρσης ασφαλιστών και αποχής πλοιοκτητών, παράγει τα ίδια αποτελέσματα: απότομη μείωση μεταφορών, εκρηκτική άνοδο τιμών και έντονη μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας και ναυτιλίας.

Από την πλευρά του, ο αναλυτής του ναυλομεσιτικού οίκου George Moundreas & Co, Γιώργος Τσαφώνιας, σημειώνει στη «Ν» ότι οι πρόσφατες στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν έχουν θέσει την παγκόσμια ναυτιλία σε κατάσταση ύψιστου συναγερμού.

«Το de facto κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, του κρισιμότερου ενεργειακού σημείου διέλευσης παγκοσμίως, έχει οδηγήσει την εμπορική κίνηση σε πλήρη στασιμότητα. Παρόλο που δεν έχει κηρυχθεί επίσημος αποκλεισμός, το πέρασμα είναι ουσιαστικά απροσπέλαστο για τα εμπορικά πλοία», προσθέτει.

Σύμφωνα με τον ίδιο, για τον κλάδο των δεξαμενόπλοιων οι επιπτώσεις είναι άμεσες και σοβαρές, καθώς η τιμή του Brent αυξήθηκε κατά 13%, αγγίζοντας τα 82 δολάρια ανά βαρέλι στις πρώτες σημερινές συναλλαγές, προτού σταθεροποιηθεί στα 79 δολάρια, αντικατοπτρίζοντας το ενδεχόμενο έλλειμμα των 20 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, που συνήθως διακινούνται μέσω των Στενών.

Επιπρόσθετα, σύμφωνα με τον κ. Τσαφώνια, η κλιμάκωση αυτή προκάλεσε ισχυρούς κλυδωνισμούς και στις αγορές φυσικού αερίου, καθώς από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται περίπου το 23% της παγκόσμιας προσφοράς LNG.

Οι εξαγωγές του Κατάρ, οι οποίες εξαρτώνται σχεδόν εξ ολοκλήρου από το συγκεκριμένο πέρασμα, βρίσκονται πλέον σε καθεστώς άτυπου αποκλεισμού.

Ως αποτέλεσμα, οι ευρωπαϊκές τιμές αναφοράς (Dutch TTF) κατέγραψαν άλμα άνω του 20%, ενώ οι τιμές spot στην Ασία προβλέπεται να εκτιναχθούν έως και 130%, εάν η παράλυση συνεχιστεί.

Τέλος, εξανεμίστηκαν οι ελπίδες για μαζική επιστροφή των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στην Ερυθρά Θάλασσα.

Μεγάλες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των Maersk, CMA CGM και Hapag-Lloyd, ανέστειλαν τις διελεύσεις από τη Διώρυγα του Σουέζ, λόγω των ανανεωμένων απειλών από τους Χούθι.

Αυτή η αναταραχή επιβάλλει μαζική επαναδρομολόγηση, μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, δεσμεύοντας την παγκόσμια χωρητικότητα και διατηρώντας υψηλά τα επίπεδα ναύλων.

Χωρίς την ταχεία αποκατάσταση της ασφαλούς διέλευσης, ο κ. Τσαφώνιας εκτιμά ότι αναμένουμε μια παρατεταμένη περίοδο έντονης μεταβλητότητας και μια δομική αλλαγή στις παγκόσμιες εμπορικές οδούς.

Άλλαξαν οι όροι

Σημειώνεται ότι στην ανάλυσή της η Xclusiv Shipbrokers τονίζει ότι το Σαββατοκύριακο της 28ης Φεβρουαρίου άλλαξε τους όρους της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας.

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν μεγάλης κλίμακας επιθέσεις στο Ιράν, με αναφορές για εκρήξεις κοντά στο νησί Χαργκ, το τερματικό μέσω του οποίου η Τεχεράνη εξάγει περίπου το 90% του αργού πετρελαίου της.

Το αποτέλεσμα δεν άργησε: το Brent άνοιξε τη Δευτέρα με άνοδο έως 13%, ενώ η κυκλοφορία πλοίων στο Στενό του Ορμούζ έχει ουσιαστικά «παγώσει».

Δεν πρόκειται για γεωπολιτική ανησυχία στα χαρτιά. Πρόκειται για εν εξελίξει διακοπή μιας βασικής «αρτηρίας» πετρελαίου και φυσικού αερίου της παγκόσμιας ενεργειακής αλυσίδας.

Στο μέτωπο των τιμών, οι εκτιμήσεις -σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία- μετατρέπονται γρήγορα σε πραγματικά δεδομένα.

Η Wood Mackenzie εκτιμά ότι, εάν οι ροές δεξαμενόπλοιων δεν αποκατασταθούν σύντομα, οι τιμές θα υπερβούν τα 100 δολάρια το βαρέλι. Η Citigroup βλέπει το Brent στα 80-90 δολάρια ως βασικό σενάριο για την επόμενη εβδομάδα.  Αναλυτές της Kpler εκτιμούν άνοιγμα στη ζώνη 85- 90 δολαρίων.

Σε σενάριο παρατεταμένου αποκλεισμού, αρκετοί κάνουν λόγο για 120-150 δολάρια – επίπεδα που έχουν να εμφανιστούν από την κρίση του 1979. Οι πληθωριστικές συνέπειες θα είναι ουσιαστικές.

Σε περίπτωση παρατεταμένης διακοπής, ο παγκόσμιος πληθωρισμός θα μπορούσε να επιταχυνθεί κατά 2-4 ποσοστιαίες μονάδες.

Στο πλαίσιο αυτό, η Xclusiv σημειώνει ότι οι επόμενες 24-72 ώρες είναι καθοριστικές. Αν υπάρξει ταχεία αποκλιμάκωση, η ναυτιλία θα επανακάμψει σταδιακά.

Αν όμως η σύρραξη παραταθεί ή επεκταθεί σε ενεργειακές υποδομές τρίτων χωρών, τότε βρισκόμαστε μπροστά σε ενεργειακή κρίση, συγκρίσιμη με εκείνες της δεκαετίας του 1970.

Μάλιστα, για τους Έλληνες εφοπλιστές, οι επόμενες ημέρες θα είναι εξαιρετικά απαιτητικές, επιχειρησιακά και εμπορικά. Τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου και μόνο μπορούν να καταστήσουν ορισμένα δρομολόγια οικονομικά αβίωτα.

Αν το Ορμούζ κλείσει πλήρως και για παρατεταμένο διάστημα, δεν μιλάμε απλώς για αύξηση τιμών καυσίμων. Μιλάμε για ενεργειακό σοκ που θα επηρεάσει πληθωριστικά τις οικονομίες από την Αθήνα έως το Τόκιο.

Από την πλευρά της, σε χθεσινή της ανάλυση, η Arctic Securities υπογραμμίζει ότι ένα παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ δεν θεωρείται πιθανό, καθώς θα επηρέαζε σχεδόν το 31% των παγκόσμιων ροών αργού πετρελαίου, ωστόσο  ακόμη και ο αυξημένος βραχυπρόθεσμος κίνδυνος προσθέτει αναποτελεσματικότητες στον στόλο και ενισχύει τα ναύλα.

Ενδεικτικά της κατάστασης που δημιουργείται είναι και τα στοιχεία που δημοσίευσε η Fearnley Securities, βάσει των οποίων οι τιμές μεταπώλησης VLCC έφθασαν τα 168 εκατ. δολάρια, σχεδόν 40 εκατ. δολάρια υψηλότερα από τα νεότευκτα, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 60 ετών.

Πορεία μετοχών

Καθώς η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή φουντώνει, η πρώτη αντίδραση των αγορών υποδηλώνει, όπως σημειώνουν αναλυτές, έντονο rotation προς τον ναυτιλιακό κλάδο.

Σε περιβάλλον αυξημένου ρίσκου για κρίσιμα περάσματα, όπως τα Στενά του Ορμούζ, και σε περιόδους γεωπολιτικής αστάθειας, η ναυτιλία παραδοσιακά ευνοείται και αποκτά αυξημένη επενδυτική βαρύτητα.

Στην Ασία, οι αγορές που έκαναν πρώτες «ποδαρικό» κινήθηκαν σε μικτό έδαφος, αποτυπώνοντας τη νευρικότητα των επενδυτών.

Ενδεικτικά, το χρηματιστήριο του Τόκιο έκλεισε με απώλειες 1,35%. Ωστόσο, σε αντίθεση με τη γενικότερη εικόνα της αγοράς, οι μεγάλες ιαπωνικές ναυτιλιακές κινήθηκαν ανοδικά. Η Kawasaki Kisen Kaisha (K Line) -μία από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές εταιρείες παγκοσμίως- ενισχύθηκε κατά 5,85%.

Με έναν στόλο 448 πλοίων, εκ των οποίων 97 car carriers και 40 containerships, η εταιρεία φαίνεται να προσελκύει επενδυτικό ενδιαφέρον σε περιβάλλον αυξημένου γεωπολιτικού ρίσκου.

Αντίστοιχα, η Nippon Yusen KK (NYK Line), η οποία διαχειρίζεται διαφοροποιημένο στόλο περίπου 800 πλοίων, κατέγραψε άνοδο 4,28%.

Σε ό,τι αφορά τον ιαπωνικό ναυτιλιακό κολοσσό Mitsui OSK Lines (MOL), με στόλο άνω των 600 πλοίων -κυρίως containerships και car carriers- η μετοχή σημείωσε κέρδη 4,33%.

Ο δείκτης TD3C του Baltic Exchange για τη διαδρομή Μέση Ανατολή–Κίνα (MEG–China) spot αγορά αποτιμήθηκε τη Δευτέρα στα 423.736 δολάρια ημερησίως, ενώ ο δείκτης TD2 για τη διαδρομή Μέση Ανατολή–Σιγκαπούρη (MEG–Singapore) διαμορφώθηκε στα 257.986 δολάρια ημερησίως.

Ο παγκόσμιος μέσος δείκτης για τα VLCC ανήλθε στα 280.941 δολάρια ημερησίως, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο τουλάχιστον από το 2008.

Ο δείκτης suezmax για τη διαδρομή Μέση Ανατολή–Μεσόγειος (MEG–Med) υπερτριπλασιάστηκε στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, φθάνοντας τα 267.579 δολάρια ημερησίως, ενώ ο παγκόσμιος μέσος δείκτης suezmax αυξήθηκε κατά 23% σε σύγκριση με την Παρασκευή, στα 158.531 δολάρια ημερησίως.

Το χρηματιστήριο της Σαγκάης στην Κίνα κινήθηκε σε θετικό έδαφος, με τον δείκτη Shanghai Composite να κλείνει με άνοδο 0,47%. Σε αυτό το πλαίσιο, η COSCO Shipping Holdings ενισχύθηκε κατά 2,04%.

Από την πλευρά του, ο δείκτης Hang Seng στο Χονγκ Κονγκ υποχώρησε κατά 2,14%. Παρά την πτώση του δείκτη, η Orient Overseas Container Line (OOCL) κινήθηκε αντίθετα, καταγράφοντας άνοδο 2,54%, διαφοροποιούμενη από τη γενικότερη αρνητική τάση της αγοράς.

Την ίδια ώρα, το ταμπλό του Χρηματιστηρίου του Όσλο επιβεβαιώνει την ίδια τάση, με την πλειονότητα των ναυτιλιακών τίτλων σε ανοδική τροχιά.

Τη μεγαλύτερη άνοδο, κατέγραψε η AWILCO LNG, με κέρδη 12,68%, γεγονός που αντανακλά το αυξημένο ενδιαφέρον για τον κλάδο του υγροποιημένου φυσικού αερίου, σε περίπτωση ανακατανομής φορτίων ή επιμήκυνσης διαδρομών.

Ισχυρή ήταν και η εικόνα στα crude tankers, με την Okeanis Eco Tankers, συμφερόντων της οικογένειας Αλαφούζου, να καταγράφει αύξηση κατά 4,84%, ενώ η Frontline του John Fredriksen ενισχύθηκε στο 2,82%.

Σημαντικά κέρδη σημείωσε και η Hafnia Limited (+3,74%), επιβεβαιώνοντας τη δυναμική στα product tankers, ενώ η Stolt-Nielsen ενισχύθηκε κατά 1,34%, με την αγορά χημικών δεξαμενόπλοιων να παρουσιάζει επίσης κινητικότητα.

Πιο συγκρατημένη, αλλά θετική ήταν η εικόνα σε άλλους κλάδους της ναυτιλίας: η CMB.TECH κατέγραψε άνοδο 0,44%, η μετοχή της Hoegh Autoliners (με στόλο μεταφοράς οχημάτων) αυξήθηκε κατά 6,75%, η MPC Container Ships κινήθηκε στο +2,38%, ενώ η Wallenius Wilhelmsen, που δραστηριοποιείται στα Ro-Ro, ενισχύθηκε κατά 2,43%.

Σε ό,τι αφορά την έναρξη της συνεδρίασης στη Wall Street, τα στοιχεία αποτύπωναν την πρώτη πλήρη αντίδραση της αγοράς μετά τις τελευταίες εξελίξεις, με πολλούς επενδυτές να στρέφονται προς τον ναυτιλιακό κλάδο, προεξοφλώντας πιθανές διαταραχές στις ροές ενέργειας και εμπορευμάτων.

Ενδεικτικά, κατά τις δύο πρώτες ώρες της συνεδρίασης στην αμερικανική κεφαλαιαγορά, με το «δεξί» ξεκίνησαν οι 18 από τις 31 εισηγμένες ελληνικών συμφερόντων.

Για παράδειγμα, η μετοχή της ΤΕΝ, συμφερόντων δρ. Νίκου Τσάκου, ενισχυόταν κατά 3,34%, η Imperial Petroleum του Χάρη Βαφειά κατέγραφε άνοδο 5,88%, ενώ η μετοχή της Okeanis Eco Tankers παρουσίαζε αύξηση 2,01%.

Στον αντίποδα, η διεθνής DHT Holdings, με στόλο 25 VLCC, παρουσίαζε οριακές απώλειες 0,85%.

Αναταράξεις στα containers

Σύμφωνα με τον αναλυτή Lars Jensen, η κατάσταση αναμένεται να προκαλέσει άμεσες και έμμεσες αναταράξεις στα containerships.

Σε πρώτο στάδιο, οι λιμένες του Κόλπου κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με σοβαρά προβλήματα συμφόρησης.

Εάν οι ναυτιλιακές αμφιβάλλουν για το κατά πόσο τα φορτία μπορούν να φτάσουν με ασφάλεια στον τελικό τους προορισμό, ενδέχεται να περιορίσουν ή και να αναστείλουν τη φόρτωση εμπορευμάτων με κατεύθυνση την περιοχή.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, μεγάλοι διαμετακομιστικοί κόμβοι της Ασίας, όπως η Σιγκαπούρη, το Tanjung Pelepas και το Port Klang, κινδυνεύουν να μετατραπούν σε «στενωπούς» μεταφόρτωσης για φορτία που υπό κανονικές συνθήκες θα κατευθύνονταν απευθείας στον Κόλπο. Ο Jensen προειδοποιεί για ταχεία άνοδο των spot ναύλων προς την περιοχή του Κόλπου.

Συγκρατημένη η κρουαζιέρα

Ο διευθυντής της Majestic International Cruises, Θεόδωρος Κόντες, επισημαίνει ότι οι εχθροπραξίες που επηρεάζουν και τις γειτονικές χώρες, έχουν ήδη τρομοκρατήσει την πελατεία του τουρισμού στην περιοχή αυτή και, δυστυχώς, συμπεριλαμβάνει και την Ανατολική Μεσόγειο και σίγουρα και τη χώρα μας, αλλά και την Τουρκία.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα γεγονότα εξελίσσονται στις αρχές της άνοιξης, μια εποχή όπου ξεκινούν τα προγράμματα στους τουριστικούς προορισμούς και συμπεριλαμβάνουν και τα προγράμματα της κρουαζιέρας στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Επανεξετάζοντας τις αγορές που μας ενδιαφέρουν ιδιαίτερα, Αμερική, Ισραήλ, Τουρκία, Ευρώπη αλλά και Σαουδική Αραβία-Μέση Ανατολή, οι οποίες αποτελούν δυνατούς πελάτες της τουριστικής βιομηχανίας, διαπιστώνουμε ότι υπάρχει μεγάλος προβληματισμός από τους tour operators», προσθέτει.

Με βάση αυτό και τα στοιχεία που παραθέτει στη «Ν», ο κ. Κόντες τονίζει ότι θα πρέπει να είμαστε λίγο συγκρατημένοι για τα αναμενόμενα αποτελέσματα της κρουαζιέρας.