Τί κρύβει η Γροιλανδία του … Τραμπ

Η επόμενη «κατάκτηση» της Αμερικής μπορεί να μην βρίσκεται στη Λατινική Αμερική, αλλά στους πάγους του Αρκτικού Κύκλου. Και το όνομά της, αν ο Ντόναλντ Τραμπ είχε τον τελευταίο λόγο, θα μπορούσε να είναι… Trumpland, όπως αναφέρει το CNN.

Ο Αμερικανός πρόεδρος και το επιτελείο του τα τελευταία 24ωρα συζητούν πλέον ανοιχτά σενάρια απόκτησης της Γροιλανδίας, ακόμη και με τη χρήση στρατιωτικής ισχύος, λίγες μόλις ημέρες μετά την επιχείρηση-σοκ στη Βενεζουέλα.

Η εξέλιξη έχει σημάνει συναγερμό στην Ευρώπη και προκαλεί υπαρξιακά ερωτήματα για το μέλλον του ΝΑΤΟ.

Πού βρίσκεται η Γροιλανδία και γιατί έχει τόσο μεγάλη σημασία

Η Γροιλανδία είναι το μεγαλύτερο νησί του κόσμου και βρίσκεται στην Αρκτική, ανάμεσα στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη. Παρότι γεωγραφικά ανήκει στη Βόρεια Αμερική, αποτελεί ημιαυτόνομο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας.

Με πληθυσμό μόλις 56.000 κατοίκους – κυρίως Ινουίτ – και με το 80% της επιφάνειάς της καλυμμένο από πάγο, η Γροιλανδία μπορεί να φαίνεται απομονωμένη. Όμως στρατηγικά είναι ανεκτίμητη, σύμφωνα με την ανάλυση του BBC.

Ήδη φιλοξενεί αμερικανική στρατιωτική παρουσία, με τη βάση Pituffik, η οποία παίζει κρίσιμο ρόλο στα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης πυραύλων των ΗΠΑ. Σε έναν πιθανό μελλοντικό πόλεμο μεγάλης κλίμακας, όποιος ελέγχει τη Γροιλανδία, ελέγχει τις βασικές θαλάσσιες οδούς του Ατλαντικού.

Ο Τραμπ επιμένει ότι το ενδιαφέρον του δεν αφορά τα ορυκτά ή το πετρέλαιο, αλλά αποκλειστικά την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Έχει δηλώσει ότι η Γροιλανδία «είναι γεμάτη ρωσικά και κινεζικά πλοία» και ότι αποτελεί κρίσιμο κρίκο στον γεωπολιτικό ανταγωνισμό με Μόσχα και Πεκίνο.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν αναλυτές – μεταξύ τους και στο CNN – το επιχείρημα αυτό δεν στέκει πλήρως. Η Γροιλανδία είναι έδαφος κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ και οι ΗΠΑ ήδη έχουν εκτεταμένα δικαιώματα στρατιωτικής παρουσίας, χωρίς να χρειάζεται καμία προσάρτηση.

Ορυκτός πλούτος, σπάνιες γαίες και το λιώσιμο των πάγων

Παρά τις διαψεύσεις Τραμπ, η Γροιλανδία διαθέτει τεράστιο ανεκμετάλλευτο πλούτο. Σπάνιες γαίες, ουράνιο, σίδηρο, καθώς και πιθανά κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Καθώς η κλιματική αλλαγή λιώνει τους πάγους, οι πόροι αυτοί γίνονται πιο προσβάσιμοι, κάτι που αυξάνει το ενδιαφέρον όχι μόνο των ΗΠΑ, αλλά και της Κίνας και της Ρωσίας. Σημειώνεται ότι τόσο η Δανία όσο και οι αρχές της Γροιλανδίας έχουν δηλώσει ανοιχτές σε συνεργασίες, όχι όμως σε παραχώρηση κυριαρχίας.

Από τη ρητορική στον «ενεργό ιμπεριαλισμό»

Σύμφωνα με το CNN, η επιχείρηση στη Βενεζουέλα σηματοδότησε ένα ποιοτικό άλμα. Από τη ρητορική επίδειξη ισχύος, ο Τραμπ πέρασε στην πράξη. Ο ίδιος δήλωσε ότι «τρέχει» τη χώρα μετά τη σύλληψη Μαδούρο, ενώ ανακοίνωσε ότι έως 50 εκατ. βαρέλια πετρελαίου θα παραδοθούν στις ΗΠΑ, με τα έσοδα υπό αμερικανικό έλεγχο.

Αυτό το προηγούμενο εντείνει τους φόβους ότι ο Λευκός Οίκος βλέπει πλέον τον δυτικό ημισφαίριο ως ζώνη επιρροής του Τραμπ, με τη Γροιλανδία να αποτελεί το επόμενο τρόπαιο.

«Η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της»

Οι ηγέτες της Δανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Πολωνίας, της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου ξεκαθάρισαν ότι «η Γροιλανδία ανήκει στους κατοίκους της».

Η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε προσπάθεια κατάληψης της Γροιλανδίας θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ.

Τι λένε οι ίδιοι οι Γροιλανδοί

Η απάντηση από την πρωτεύουσα, Νουούκ είναι ξεκάθαρη. «Όχι άλλες πιέσεις, όχι άλλες φαντασιώσεις προσάρτησης», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, τονίζοντας ότι ο διάλογος μπορεί να υπάρξει μόνο με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο.

Παρότι πολλοί Γροιλανδοί υποστηρίζουν την ανεξαρτησία από τη Δανία, η συντριπτική πλειοψηφία απορρίπτει την ιδέα ένταξης στις ΗΠΑ.

Γιατί η Δανία ελέγχει τη Γροιλανδία;

Παρότι γεωγραφικά αποτελεί τμήμα της Βόρειας Αμερικής, η Γροιλανδία βρίσκεται υπό δανικό έλεγχο εδώ και περίπου 300 χρόνια, παρά το γεγονός ότι η Δανία απέχει σχεδόν 3.000 χιλιόμετρα.

Η Γροιλανδία διοικούνταν ως αποικία έως τα μέσα του 20ού αιώνα. Για μεγάλο μέρος αυτής της περιόδου παρέμενε απομονωμένη και οικονομικά φτωχή.

Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν η ναζιστική Γερμανία κατέλαβε τη μητροπολιτική Δανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες εισέβαλαν στη Γροιλανδία, εγκαθιστώντας στρατιωτικές και ραδιοφωνικές υποδομές.

Μετά το τέλος του πολέμου, οι αμερικανικές δυνάμεις παρέμειναν στο νησί. Η διαστημική βάση Pituffik, γνωστή παλαιότερα ως Thule Air Base, λειτουργεί έκτοτε υπό αμερικανικό έλεγχο.

Το 1951, αμυντική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Δανίας παρείχε στην Ουάσιγκτον σημαντικό ρόλο στην άμυνα της Γροιλανδίας, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος να κατασκευάζει και να διατηρεί στρατιωτικές βάσεις.

Το 1953, η Γροιλανδία ενσωματώθηκε επίσημα στο Βασίλειο της Δανίας και οι κάτοικοί της απέκτησαν δανική υπηκοότητα.

Το 1979, δημοψήφισμα για την αυτοδιοίκηση παραχώρησε στη Γροιλανδία τον έλεγχο των περισσότερων εσωτερικών πολιτικών ζητημάτων, με τη Δανία να διατηρεί την αρμοδιότητα για την εξωτερική πολιτική και την άμυνα.

Trumpland: Μια ιδέα που σοκάρει, αλλά δεν μοιάζει πια αστεία

Κάποτε, η ιδέα ότι ο Τραμπ θα ήθελε να «αγοράσει» τη Γροιλανδία προκαλούσε γέλια. Σήμερα, μετά τη Βενεζουέλα, κανείς δεν γελάει, σχολιάζει το CNN σε αναλυσή του6.

Σε έναν κόσμο όπου ο Αμερικανός πρόεδρος φλερτάρει ανοιχτά με την αναβίωση του 19ου αιώνα – των δασμών, των εδαφικών επεκτάσεων και της ωμής ισχύος – το Trumpland δεν ακούγεται πια ως υπερβολή, αλλά ως προειδοποίηση.

Το ερώτημα που αιωρείται πάνω από τον παγωμένο Αρκτικό Κύκλο είναι απλό και τρομακτικό. «Μέχρι πού είναι διατεθειμένος να φτάσει ο Ντόναλντ Τραμπ;»

πηγη ieidiseis