Πυρκαγιές και κοκτέιλ κινδύνων: Ακραία ζέστη, θυελλώδεις άνεμοι και ξηρασία

Σε πλήρη κινητοποίηση βρίσκεται ο κρατικός μηχανισμός, καθώς ακραία ζέστη, θυελλώδεις άνεμοι και παρατεταμένη ξηρασία συνθέτουν ένα εκρηκτικό «κοκτέιλ κινδύνων» για την εκδήλωση πυρκαγιών. Η εικόνα των τελευταίων ημερών επιβεβαιώνει ότι, όταν οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν απότομα, η υγρασία πέφτει και ο άνεμος δυναμώνει, ακόμη και μια μικρή εστία μπορεί να εξελιχθεί σε ανεξέλεγκτο πύρινο μέτωπο μέσα σε λίγα λεπτά. Σε αυτό το πλαίσιο, η Αττική τέθηκε σε κατάσταση επιφυλακής «Red Code», ενώ αυξημένος εμφανίζεται ο κίνδυνος σε ακόμη πέντε περιοχές της χώρας, μεταξύ των οποίων και οι Κυκλάδες.

Οι Αρχές βρίσκονται σε διαρκή ετοιμότητα, με ανάπτυξη προσωπικού και εξοπλισμού, αλλά και με ενίσχυση των εναέριων και επίγειων μέσων, ώστε να υπάρξει άμεση απόκριση όπου χρειαστεί. Η προτεραιότητα είναι μία: να εντοπίζεται έγκαιρα κάθε ύποπτη ένδειξη και να περιορίζεται η φωτιά προτού προλάβει να πάρει διαστάσεις.

Γιατί οι συνθήκες είναι τόσο επικίνδυνες

Το «κοκτέιλ κινδύνων» δεν είναι απλώς μια φράση. Περιγράφει έναν συνδυασμό παραγόντων που ενισχύουν κατακόρυφα την πιθανότητα έναρξης πυρκαγιών αλλά και την ταχύτητα εξάπλωσής τους. Η ακραία ζέστη ξεραίνει τη βλάστηση και μετατρέπει τα χόρτα, τα πεύκα και τα υπολείμματα κλαδιών σε εξαιρετικά εύφλεκτη καύσιμη ύλη. Οι θυελλώδεις άνεμοι, από την άλλη, «σπρώχνουν» τη φωτιά, δημιουργούν αναζωπυρώσεις και μεταφέρουν καύτρες σε μεγάλες αποστάσεις. Η χαμηλή υγρασία λειτουργεί ως επιταχυντής, καθώς αφαιρεί το τελευταίο «φρένο» που θα μπορούσε να καθυστερήσει την ανάφλεξη.

Στην Αττική, οι θερμικές κάμερες κατέγραψαν ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες, στοιχείο που αποτυπώνει τις αστικές «θερμικές νησίδες» αλλά και τις ακραίες επιβαρύνσεις σε επιφάνειες όπως η άσφαλτος. Από τον Λυκαβηττό, ειδικά διαμορφωμένο drone της Πολιτικής Προστασίας, εξοπλισμένο με θερμική κάμερα, πραγματοποιεί καθημερινά πτήσεις πάνω από το λεκανοπέδιο, χαρτογραφώντας τα πιο «θερμά» σημεία και ενισχύοντας την επιτήρηση σε δάση και άλση. Ενδεικτικό της έντασης του φαινομένου είναι ότι η θερμοκρασία στην άσφαλτο ξεπέρασε τους 80 βαθμούς Κελσίου, ενώ οι άνεμοι έφτασαν κατά τόπους ακόμη και τα 8 μποφόρ.

«Επιχειρούμε καθημερινά, σχεδόν όλο το 24ωρο, από αυτό το σημείο εδώ στον Λυκαβηττό, όπου εντοπίζουμε υψηλές θερμοκρασίες και επιτηρούμε όλα τα άλση και τα δάση του δήμου», ανέφερε ο υπάλληλος της Δημοτικής Αστυνομίας του Δήμου Αθηναίων, Γιώργος Σταυριανός. Από την πλευρά της Πολιτείας, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελος Τουρνάς προειδοποίησε για τις συνθήκες που διαμορφώνονται: «Έχουμε πολύ ισχυρούς ανέμους, θα έχουμε υψηλές θερμοκρασίες που στα δυτικά θα φτάσουν τους 40 και στα ανατολικά τους 38 και 39 βαθμούς, και θα έχουμε και πολύ καύσιμη ύλη. Δεν πρέπει να έχουμε νέα συμβάντα με αυτές τις συνθήκες».

Παράλληλα, ο καθηγητής Φυσικών Καταστροφών Κώστας Συνολάκης χαρακτήρισε το σκηνικό «συνθήκες πολέμου», δίνοντας έμφαση στην πρόληψη: «Όταν έχουμε κόκκινο κώδικα είναι πραγματικά συνθήκες πολέμου. Είναι πόλεμος αυτός που έχουμε. Πόλεμος εναντίον των πυρκαγιών, πώς θα προλάβουμε να μην ξεκινήσουν καθόλου».

Κλειστοί δρόμοι στον Υμηττό και αυξημένα μέτρα επιτήρησης

Στον Υμηττό εφαρμόζονται ήδη τα προβλεπόμενα μέτρα για υψηλό δείκτη επικινδυνότητας. Όταν ο δείκτης φτάνει στο 4 ή το 5, απαγορεύεται η διέλευση οχημάτων στο βουνό, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος πρόκλησης πυρκαγιάς αλλά και να διευκολύνεται η επέμβαση των δυνάμεων σε περίπτωση συμβάντος. Στον Βύρωνα, περιπολικό της ΕΛ.ΑΣ. έχει αποκλείσει τον δρόμο που οδηγεί στον Υμηττό, ενώ οι υπηρεσίες παραμένουν σε επιφυλακή.

Κλειστός για κάθε δραστηριότητα μέχρι νεωτέρας παραμένει και ο λόφος Φινόπουλου. Η πρόσβαση δεν επιτρέπεται, ενώ όλες οι υπηρεσίες του Δήμου Αθηναίων βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα. Έχουν συγκροτηθεί κλιμάκια επιφυλακής από εργαζομένους των Υπηρεσιών Καθαριότητας και Πρασίνου, πραγματοποιούνται περιπολίες και κινητοποιούνται drones με θερμικές κάμερες για την ανίχνευση μεταβολών της θερμοκρασίας. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στους μεγάλους χώρους πρασίνου στο κέντρο της Αθήνας, όπως ο Λυκαβηττός, όπου η επιτήρηση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. Παράλληλα, το Κέντρο Επιχειρήσεων της Δημοτικής Αστυνομίας λειτουργεί σε 24ωρη βάση, ώστε να ενημερώνεται άμεσα η Πυροσβεστική εφόσον εντοπιστεί κάτι ύποπτο.

Υψηλός κίνδυνος σε Πελοπόννησο και Κρήτη

Η αυξημένη επικινδυνότητα δεν περιορίζεται στην πρωτεύουσα. Στην Πελοπόννησο ο δείκτης βρίσκεται στο 4, κάτι που σημαίνει απόλυτη επιφυλακή και αυξημένη προσοχή από όλους. «Έχουμε να κάνουμε με ένα δύσκολο τριήμερο που αρχίζει από σήμερα, τη Δευτέρα και την Τρίτη. Οι συνθήκες σε κάποιες περιοχές της χώρας θα είναι δύσκολες», σημείωσε ο καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών Ευθύμιος Λέκκας.

Ανάλογη είναι η εικόνα και στην Κρήτη, όπου ο δείκτης επικινδυνότητας βρίσκεται επίσης στο 4. «Δεν θα είναι μόνο σήμερα αυξημένος ο δείκτης, θα είναι και αύριο και δυστυχώς θα μας πάει έτσι όλη την εβδομάδα μέχρι και της Παναγίας», ανέφερε ο πυραρχός Σταύρος Καλογιαννάκης, επισημαίνοντας τη διάρκεια του κινδύνου και όχι μόνο την έντασή του.

Πάνω από 400 πυρκαγιές σε δέκα ημέρες: ο ρόλος της αμέλειας

Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για τις πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν το τελευταίο διάστημα. Σύμφωνα με το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, μέσα σε μόλις δέκα ημέρες καταγράφηκαν περισσότερες από 400 πυρκαγιές σε όλη τη χώρα, με το 90% να αποδίδεται σε αμέλεια. Αυτό σημαίνει ότι, πέρα από το «κοκτέιλ κινδύνων» που δημιουργούν οι καιρικές συνθήκες, καθοριστικός παραμένει και ο ανθρώπινος παράγοντας: εργασίες στην ύπαιθρο, καύσεις, σπινθήρες από εργαλεία ή μηχανήματα, ακόμη και απροσεξία σε μικρές καθημερινές κινήσεις.

Για την ενίσχυση των δυνάμεων, στη Λέσβο έφτασαν από τη Θεσσαλονίκη επτά πυροσβέστες πεζοπόρου τμήματος, ενώ μεταφέρθηκε και ελικόπτερο τύπου Agusta Bell. Την ίδια στιγμή, οι Αρχές απευθύνουν σαφή έκκληση προς τους πολίτες να αποφύγουν κάθε δραστηριότητα που μπορεί να προκαλέσει σπινθήρες. «Αυτές τις μέρες να μην κάνετε οτιδήποτε που θα μπορεί να προκαλέσει σπινθήρες, να μην κάνετε καμία θερμή εργασία στην ύπαιθρο, για να μην προκληθεί καμία πυρκαγιά από αμέλεια», τόνισε η εκπρόσωπος Τύπου της Πυροσβεστικής, Έφης Παπαβραμοπούλου. Σε περίπτωση που κάποιος αντιληφθεί πυρκαγιά, καλείται να ειδοποιήσει άμεσα την Πυροσβεστική Υπηρεσία.