Νέα μελέτη ανατρέπει όσα πιστεύαμε: Ποια είναι η κρίσιμη ηλικία για την καρδιά στους άνδρες και το παράδοξο με τις γυναίκες

Οι άνδρες αναπτύσσουν μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, χρόνια νωρίτερα από τις γυναίκες και συγκεκριμένα περίπου από την ηλικία των 35 ετών, σύμφωνα με νέα έρευνα.

Όπως προκύπτει από τη νέα μακροχρόνια μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Journal of the American Heart Association, με στοιχεία περισσότερων από 5.000 ατόμων (αρχίζοντας από τη νεαρή ενήλικη ζωή τους), οι άνδρες έφτασαν σε κλινικά σημαντικά επίπεδα καρδιαγγειακών παθήσεων περίπου επτά χρόνια νωρίτερα από τις γυναίκες.

Οι ειδικοί συμβουλεύουν τόσο τους άνδρες όσο και τις γυναίκες να παρακολουθούν την υγεία της καρδιάς τους στην πρώιμη ενήλικη ζωή και να επισκέπτονται τακτικά τον γιατρό τους.

«Οι καρδιακές παθήσεις δεν συμβαίνουν από τη μια μέρα στην άλλη. Αναπτύσσονται με την πάροδο των ετών. Ένα από τα πράγματα που νομίζω ότι οι άνθρωποι συχνά δεν γνωρίζουν είναι ότι αυτές μπορεί να ξεκινήσουν πολύ νωρίς, στα 30 ή τα 40 τους», δήλωσε η συν-συγγραφέας της μελέτης δρ. Sadiya Khan, καθηγήτρια καρδιαγγειακής επιδημιολογίας στην Ιατρική Σχολή Feinberg του Πανεπιστημίου Northwestern στο Σικάγο.

«Ακόμα κι αν δεν έχετε καρδιακή νόσο τη συγκεκριμένη περίοδο, ο κίνδυνος να την αποκτήσετε μπορεί να ξεκινήσει εκείνη την εποχή».

Ένα «κενό 10 ετών» στις καρδιαγγειακές παθήσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών, που αναφέρεται εδώ και καιρό, οφείλεται κυρίως στη στεφανιαία νόσο, μια στένωση ή απόφραξη των καρδιακών αρτηριών που προκαλείται από τη συσσώρευση πλάκας, στους άνδρες.

«Το κενό των 10 ετών είναι ένα συχνά αναφερόμενο στατιστικό στοιχείο, που αναφέρει ότι οι άνδρες αναπτύσσουν καρδιακές παθήσεις περίπου 10 χρόνια πριν από τις γυναίκες. Πολλές από τις αρχικές έρευνες σχετικά με αυτό εξέτασαν ειδικά τη στεφανιαία νόσο, έναν υποτύπο καρδιαγγειακής νόσου», δήλωσε η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Alexa Freedman, επίκουρη καθηγήτρια προληπτικής ιατρικής στην Ιατρική Σχολή Feinberg του Πανεπιστημίου Northwestern στο Σικάγο.

Ο συνδυασμός των παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις έχει αλλάξει με την πάροδο του χρόνου, σημείωσε η Freedman. «Τα ποσοστά καπνίσματος ήταν στο παρελθόν υψηλότερα για τους άνδρες και έχουν πλέον μειωθεί, τώρα είναι περισσότερο παρόμοια μεταξύ ανδρών και γυναικών. Η υπέρταση εμφανίζεται τώρα πιο παρόμοια μεταξύ ανδρών και γυναικών», είπε.

Η ομάδα της Freedman ήθελε να διαπιστώσει εάν το κενό αυτό, υπάρχει και σε άλλους τύπους καρδιαγγειακών παθήσεων, όπως η καρδιακή ανεπάρκεια και το εγκεφαλικό επεισόδιο. Η ομάδα εξέτασε την πρόωρη καρδιαγγειακή νόσο, η οποία ορίζεται ως νόσος που εμφανίζεται πριν από την ηλικία των 65 ετών, και ανέλυσε τόσο τη συνολική καρδιαγγειακή νόσο όσο και συγκεκριμένους υπότυπους στεφανιαίας νόσου, εγκεφαλικού επεισοδίου και καρδιακής ανεπάρκειας.

Παρακολούθηση της υγείας της καρδιάς από τη νεαρή ενήλικη ζωή

Η ανάλυση βασίζεται σε δεδομένα από 5.112 μαύρους και λευκούς ενήλικες σε τέσσερις πολιτείες των ΗΠΑ που συμμετείχαν στη μελέτη για την Ανάπτυξη του Κινδύνου Στεφανιαίων Αρτηριών σε Νέους Ενήλικες, μεταξύ 1985 και 1986, όταν ήταν μεταξύ 18 και 30 ετών.

Όλοι οι συμμετέχοντες ήταν υγιείς και χωρίς καρδιαγγειακή νόσο όταν συμμετείχαν στη μελέτη. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για 34,1 χρόνια μέσο όρο, με τακτικές κλινικές εξετάσεις και έρευνες. Από αυτούς, 160 γυναίκες και 227 άνδρες εμφάνισαν καρδιαγγειακά επεισόδια.

Ο Freedman δήλωσε ότι οι συμμετέχοντες εισήλθαν στη μελέτη πολύ πριν από την εμφάνιση του μεγαλύτερου μέρους του καρδιαγγειακού κινδύνου, έτσι ώστε οι ερευνητές να μπορούν να μετρήσουν με ακρίβεια πότε εμφανίστηκε η νόσος – ένα σημαντικό πλεονέκτημα σε σχέση με τις μελέτες που εγγράφουν ασθενείς αργότερα στη ζωή.

Το χάσμα κινδύνου διευρύνεται μέχρι τα μέσα της δεκαετίας των 30

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα της μελέτης προήλθε από μια ανάλυση κατά την οποία δεν εξετάστηκε απλώς ένας σταθερός δεκαετής χρονικός ορίζοντας, αλλά διαδοχικά «παράθυρα» κινδύνου 10 ετών. Αντί να εκτιμήσουν έναν μόνο κίνδυνο ζωής, οι ερευνητές υπολόγισαν την πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου κατά την επόμενη δεκαετία σε κάθε ηλικία.

Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας των 30, οι άνδρες και οι γυναίκες είχαν παρόμοιο βραχυπρόθεσμο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Αλλά γύρω στην ηλικία των 35 ετών, ο κίνδυνος άρχισε να αποκλίνει. Οι άνδρες άρχισαν να αντιμετωπίζουν έναν σταθερά υψηλότερο 10ετή κίνδυνο από τις γυναίκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα: Μέχρι την ηλικία των 50 ετών, ο 10ετής κίνδυνος καρδιαγγειακής νόσου ήταν περίπου 6% για τους άνδρες, σε σύγκριση με περίπου 3% για τις γυναίκες.

Κατά την περίοδο παρακολούθησης, οι άνδρες εμφάνισαν καρδιαγγειακή νόσο νωρίτερα από τις γυναίκες. Μέχρι την ηλικία των 50 ετών περίπου, το 5% των ανδρών είχε αναπτύξει καρδιαγγειακή νόσο – σχεδόν επτά χρόνια νωρίτερα από τις γυναίκες, οι οποίες έφτασαν στο ίδιο επίπεδο γύρω στην ηλικία των 57 ετών.

Ειδικά για τη στεφανιαία νόσο, η διαφορά στον κίνδυνο μεταξύ ανδρών και γυναικών ήταν ακόμη πιο έντονη. «Στη μελέτη μας, περίπου το 2% των ανδρών είχαν αναπτύξει στεφανιαία νόσο μέχρι την ηλικία των 48 ετών περίπου, και για τις γυναίκες, δεν έφτασαν σε αυτή τη συχνότητα εμφάνισης μέχρι την ηλικία των 58 ετών, οπότε είδαμε αυτό το χάσμα των 10 ετών», δήλωσε η Freedman.

Η μελέτη διαπίστωσε ότι αυτή η διαφορά δεν εξηγείται από παραδοσιακούς παράγοντες κινδύνου όπως η αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη ή το κάπνισμα. Ωστόσο, η δρ. Iris Jaffe, εκτελεστική διευθύντρια του Ινστιτούτου Μοριακής Καρδιολογικής Έρευνας στο Ιατρικό Κέντρο Tufts -η οποία δεν συμμετείχε στη συγκεκριμένη έρευνα-, εξήγησε ότι υπάρχουν και άλλοι «κοινωνικοί καθοριστικοί παράγοντες που είναι δύσκολο να ληφθούν υπόψη». «Οι γυναίκες κάνουν διαφορετικά είδη εργασίας από τους άνδρες. Οι γυναίκες βρίσκονται υπό διαφορετικά είδη στρες. Αυτά τα πράγματα δεν λήφθηκαν υπόψη», είπε.

Η Jaffe είπε επίσης ότι πρέπει να γίνει περισσότερη έρευνα για να κατανοηθούν αυτές οι βιολογικές διαφορές. «Μελετώ τη βιολογία πίσω από όλα αυτά και πιστεύω ότι σίγουρα υπάρχει κάποια βιολογική διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών που εξηγεί μερικά από αυτά, την οποία μόλις τώρα αρχίζουμε να ξύνουμε την επιφάνεια για να κατανοήσουμε».

Αντίθετα, οι ερευνητές δεν βρήκαν καμία ουσιαστική διαφορά μεταξύ των φύλων στον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου. Οι άνδρες και οι γυναίκες έφτασαν σε παρόμοια συχνότητα εμφάνισης εγκεφαλικού επεισοδίου σχεδόν στις ίδιες ηλικίες. Η καρδιακή ανεπάρκεια έδειξε επίσης μικρή διαφορά νωρίς, αλλά οι άνδρες είχαν ελαφρώς υψηλότερο ποσοστό εμφάνισης μέχρι την ηλικία των 65 ετών.

Παρά τα αποτελέσματα αυτής της εργασίας, η Jaffe τόνισε ότι οι γυναίκες θα πρέπει να παρακολουθούν την υγεία της καρδιάς τους.

«Ανησυχώ ότι μια μελέτη όπως αυτή θα κάνει τις γυναίκες να πιστεύουν ότι δεν χρειάζεται να ανησυχούν για την υγεία της καρδιάς τους. Τελικά, οι καρδιακές παθήσεις είναι μια κύρια αιτία θανάτου και για τις γυναίκες», είπε. «Όλοι πρέπει να δίνουν μεγαλύτερη προσοχή στη νεαρή ενήλικη ζωή στην υγεία τους και στην πρόληψη των καρδιακών παθήσεων».

Ο κίνδυνος μετά την εμμηνόπαυση

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό επειδή ο κίνδυνος των γυναικών για καρδιακές παθήσεις μπορεί να επιταχυνθεί μετά την εμμηνόπαυση, εξήγησε η Khan.

«Η υπόθεση εργασίας είναι ότι τα οιστρογόνα μπορούν να προστατεύουν τις γυναίκες, με αποτέλεσμα να αναπτύσσουν κίνδυνο για καρδιακές παθήσεις αργότερα, περίπου 10 χρόνια, αλλά μετά την εμμηνόπαυση, ο κίνδυνος πλησιάζει», είπε ο Khan. «Μετά την εμμηνόπαυση, και ιδιαίτερα κατά την περιεμμηνόπαυση για τις γυναίκες, αυτός ο κίνδυνος μπορεί να επιταχυνθεί».

Η μέση ηλικία εμμηνόπαυσης στις ΗΠΑ είναι τα 52 έτη, σύμφωνα με τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας.

Εφαρμόζοντας την πρόληψη στην πράξη

Η μελέτη δημοσιεύτηκε την ώρα που κατευθυντήριες γραμμές για τις καρδιαγγειακές παθήσεις στρέφονται σιγά σιγά προς την έγκαιρη αξιολόγηση του κινδύνου. Οι ενημερωμένες εκτιμήσεις κινδύνου της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας επιτρέπουν πλέον στους κλινικούς γιατρούς να εκτιμούν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο ξεκινώντας από την ηλικία των 30 ετών, αντί για τα 40, μια κίνηση που, σύμφωνα με την Freedman, υποστηρίζεται από τα ευρήματα της έκθεσής της.

Τα αποτελέσματα εγείρουν επίσης ερωτήματα σχετικά με την πρόσβαση και τη χρήση της υγειονομικής περίθαλψης. Οι νεαρές ενήλικες γυναίκες τείνουν να έχουν πολύ περισσότερες επισκέψεις προληπτικής φροντίδας από τους άνδρες, κυρίως λόγω της φροντίδας της αναπαραγωγικής τους υγείας, η οποία μπορεί να διευκολύνει την έγκαιρη ανίχνευση και την παροχή συμβουλών για τον κίνδυνο, έγραψαν οι συγγραφείς της μελέτης.

«Οι νέοι άνδρες είναι πολύ λιγότερο πιθανό να επισκεφθούν γιατρό για τακτική φροντίδα στα μέσα της δεκαετίας των 30 και των 40, επομένως η αύξηση των επισκέψεων προληπτικής φροντίδας, ιδιαίτερα για τους νέους άνδρες, είναι ένας τρόπος με τον οποίο θα μπορούσαμε ενδεχομένως να προωθήσουμε την υγεία της καρδιάς και να μειώσουμε τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων», δήλωσε η Freedman.

Η Jaffe συνέστησε στους νέους ενήλικες να επισκέπτονται γιατρό τουλάχιστον μία φορά το χρόνο και να ελέγχουν την αρτηριακή τους πίεση και τη χοληστερόλη τους.

Μεταξύ των ενεργειών που μπορούν να κάνουν οι άνθρωποι για να διατηρήσουν υγιή καρδιαγγειακή υγεία είναι «η αποφυγή του καπνού, η διαχείριση του βάρους σας, η διαχείριση της αρτηριακής πίεσης, του σακχάρου στο αίμα, της χοληστερόλης, αλλά και η καλύτερη διατροφή, η περισσότερη δραστηριότητα και ο υγιεινός ύπνος», δήλωσε η Jaffe. «Αυτά είναι τα πράγματα που μπορεί να κάνει ο καθένας για να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων».

Η Khan πρόσθεσε ότι όλοι θα πρέπει να παρακολουθούν τα επίπεδα χοληστερόλης, αρτηριακής πίεσης και σακχάρου στο αίμα τους. «Ενημερωθείτε για το πού βρίσκονται οι παράγοντες κινδύνου σας και στη συνέχεια μπορείτε να δράσετε ανάλογα», κατέληξε.

Πηγή: CNN