Φυσική ουσία του εντέρου μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης αλλεργιών και άσθματος στα παιδιά

Ερευνητές στη Δανία ανέπτυξαν μια πρωτοποριακή μέθοδο που αξιοποιεί φυσικά παραγόμενες ουσίες από βακτήρια του εντέρου, με στόχο τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης αλλεργιών και άσθματος στα μικρά παιδιά.

Οι αλλεργίες και το άσθμα στα παιδιά καταγράφουν παγκοσμίως αυξανόμενα ποσοστά, ωστόσο μια νέα διεθνής μελέτη υπό την καθοδήγηση του Πολυτεχνείου της Δανίας (DTU) προτείνει έναν τρόπο για τον περιορισμό του κινδύνου εμφάνισης αυτών των προβλημάτων υγείας αργότερα στη ζωή. Η έρευνα δείχνει ότι τα βρέφη που αποικίζονται νωρίς με συγκεκριμένους τύπους των βακτηρίων bifidobacteria έχουν λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν αλλεργίες και άσθμα, επειδή αυτά τα βακτήρια παράγουν στο έντερο μια ουσία, γνωστή ως μεταβολίτης, που καταπραΰνει τις ανοσολογικές αντιδράσεις σε αλλεργιογόνα.

Τα ευρήματα της μελέτης που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό NatureMicrobiology, ενδέχεται να επηρεάσουν σημαντικά τον τρόπο πρόληψης των αλλεργιών και του άσθματος, καθώς και οι δύο καταστάσεις ανήκουν στις πιο κοινές χρόνιες ασθένειες στα παιδιά. Η ενίσχυση της μικροχλωρίδας του εντέρου κατά τους πρώτους μήνες της ζωής μπορεί να προσφέρει μια νέα οδό πρόληψης με σημαντικά οφέλη για τη δημόσια υγεία.

«Η βασική καινοτομία είναι ότι πλέον έχουμε εντοπίσει έναν συγκεκριμένο μηχανισμό που μπορεί να καταστείλει την ανάπτυξη αλλεργικών αντιδράσεων στο ανοσοποιητικό σύστημα ήδη κατά τη βρεφική ηλικία. Αν μπορέσουμε να μετατρέψουμε αυτή τη γνώση σε προληπτική στρατηγική- για παράδειγμα μέσω προβιοτικών συμπληρωμάτων ή εμπλουτισμένου βρεφικού γάλακτος- θα είναι ένα μεγάλο βήμα προόδου στον αγώνα κατά των αλλεργιών και του άσθματος, που επηρεάζουν σήμερα εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως», λέει η επικεφαλής του έργου, Σουζάν Μπριξ Πέντερσεν, καθηγήτρια στο Τμήμα Βιομηχανικής στο DTU.

Βακτηριακή ουσία μειώνει την αλλεργική αντίδραση

Οι ερευνητές παρακολούθησαν 147 παιδιά από τη γέννηση μέχρι την ηλικία των πέντε ετών. Διαπίστωσαν ότι τα βρέφη που ανέπτυξαν νωρίς μεγάλη αφθονία ορισμένων bifidobacteria στο έντερό τους ωφελήθηκαν από τους μεταβολίτες που παράγονται από αυτά τα μικρόβια. Μια ουσία συγκεκριμένα που ονομάζεται 4-hydroxyphenyl lactate (4-OH-PLA), φάνηκε να μειώνει την τάση του ανοσοποιητικού συστήματος να υπεραντιδρά σε αλλεργιογόνα.

Σε εργαστηριακά πειράματα με ανθρώπινα ανοσοκύτταρα, η ομάδα έδειξε ότι η 4-OH-PLA μειώνει την παραγωγή της ανοσοσφαιρίνης Ε (IgE), ενός αντισώματος που παίζει κεντρικό ρόλο στις αλλεργικές αντιδράσεις. Η IgE λειτουργεί ως «μόριο συναγερμού» του οργανισμού στις αλλεργίες. Όταν τα αλλεργιογόνα εισέρχονται στο σώμα, όπως γύρη ή πρωτεΐνες τροφίμων, τα αντισώματα IgE δεσμεύονται σε αυτά και ενεργοποιούν τα ανοσοκύτταρα, προκαλώντας συμπτώματα όπως φαγούρα, έκζεμα, αλλεργική ρινίτιδα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, άσθμα. Τα υψηλότερα επίπεδα IgE συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης αλλεργίας. Τα εργαστηριακά τεστ έδειξαν ότι οι φυσικές συγκεντρώσεις της 4-OH-PLA μειώνουν την παραγωγή του αντισώματος IgE κατά 60%, χωρίς να επηρεάζουν την παραγωγή άλλων τύπων αντισωμάτων.

Η μελέτη περιλάμβανε μεγάλο όγκο δεδομένων από τρεις μεγάλες μελέτες απο τη Σουηδία, τη Γερμανία και την Αυστραλία. Οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα κοπράνων των βρεφών που συμμετείχαν στις μελέτες, χρησιμοποιώντας, μεταξύ άλλων, γενετικές αναλύσεις και αναλύσεις μικρών μορίων για να χαρτογραφήσουν τόσο τη βακτηριακή σύνθεση όσο και τα επίπεδα των μεταβολιτών. Ταυτόχρονα, ανέλυσαν δείγματα αίματος για τη μέτρηση αντισωμάτων IgE έναντι τροφικών και αερομεταφερόμενων αλλεργιογόνων. Τέλος, ο μηχανισμός ελέγχθηκε σε πείραμα με ανθρώπινα ανοσοκύτταρα, όπου η 4-OH-PLA ανέστειλε απευθείας την παραγωγή της IgE.

Νέα στρατηγική για την πρόληψη αλλεργιών και άσθματος

Οι ερευνητές διερεύνησαν επίσης τις συνθήκες που αύξαναν την πιθανότητα τα βρέφη να αποκτήσουν αυτά τα ωφέλιμα βακτήρια.

«Είναι αξιοσημείωτο ότι τα παιδιά που γεννήθηκαν φυσιολογικά είχαν 14 φορές περισσότερες πιθανότητες να αποκτήσουν τα bifidobacteria από τις μητέρες τους. Επιπλέον, ο αποκλειστικός θηλασμός και η επαφή με άλλα μικρά παιδιά κατά τους πρώτους μήνες της ζωής συνέβαλαν στην αύξηση αυτών των bifidobacteria στο έντερο» εξηγεί ο Ράσμους Κάαε Ντέλι, ειδικός στη συστημική ανοσολογία στο DTU.

«Αυτό σημαίνει ότι οι φυσικοί μηχανισμοί βοηθούν στην πρόληψη αυτών των ασθενειών. Ωστόσο, ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχει συμβάλει στο να γίνουν αυτά τα bifidobacteria πολύ πιο σπάνια, και γι’ αυτό είναι σημαντικό να εξεταστούν και άλλες προληπτικές μεθόδοι για βρέφη που δεν αποικίζονται από αυτά», σημειώνει.

Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η προσθήκη 4-OH-PLA ή προβιοτικών βακτηρίων που μπορούν να παράγουν την ουσία αυτή, μπορεί να αποτελέσει νέα στρατηγική για την πρόληψη αλλεργιών και άσθματος. Οι ερευνητές βλέπουν δυνατότητες ανάπτυξης συμπληρωμάτων διατροφής για παιδιά που θηλάζουν αποκλειστικά ή βρεφικού γάλακτος εμπλουτισμένου με αυτά τα bifidobacteria ή τους μεταβολίτες τους. Αυτό θα μπορούσε να επιτρέψει στοχευμένες παρεμβάσεις στο κρίσιμο παράθυρο ευκαιρίας κατά τους πρώτους μήνες της ζωής, όταν διαμορφώνεται το ανοσοποιητικό σύστημα.

Η καθηγήτρια Σουζάν Μπριξ Πέντερσεν συμμετέχει στην κλινική δοκιμή BEGIN που διεξάγεται στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Aarhus στη Δανία. Στη συγκεκριμένη δοκιμή, που επικεντρώνεται στην πρώιμη πρόληψη του άσθματος και των αλλεργιών, χορηγείται σε βρέφη ένα από τα bifidobacteria που οι ερευνητές έχουν αποδείξει ότι ασκεί ευεργετική επίδραση.

Εάν τα αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής είναι θετικά, η ερευνήτρια εκτιμά ότι μέσα σε λίγα χρόνια θα μπορούσε να είναι έτοιμη μια νέα πιθανή προληπτική στρατηγική για τα μικρά παιδιά. Για τη θεραπεία παιδιών με αλλεργίες ή άσθμα, το χρονοδιάγραμμα είναι μεγαλύτερο, έως δέκα χρόνια, καθώς πρώτα πρέπει να αναπτυχθεί το φάρμακο και να δοκιμαστεί σε κλινικές μελέτες πριν κυκλοφορήσει στην αγορά.

Πηγή: Scitechdaily