Φαρμακοβιομηχανία: Τα 3 «αγκάθια» στο νέο επενδυτικό clawback που φέρνει «απέναντι» ελληνικές και πολυεθνικές βιομηχανίες

Με την πρόσφατη επιστολή του προς την ηγεσία του υπουργείου Υγείας και αρμόδιους κυβερνητικούς παράγοντες, ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά του για το νέο ΦΕΚ που αφορά το επενδυτικό clawback για την περίοδο 2026–2027, το οποίο δημοσιεύτηκε την 2η Απριλίου. Το επενδυτικό clawback περιλαμβάνει τον συμψηφισμό της αυτόματης επιστροφής των φαρμακευτικών δαπανών και της δαπάνης για υπηρεσίες υγείας με τις ερευνητικές και επενδυτικές δαπάνες που πραγματοποιούν οι φαρμακοβιομηχανίες.

Οι Δικαιούχοι του Επενδυτικού Clawback: Προβλήματα με τις Αλλοδαπές Εταιρείες

Ένα από τα κύρια σημεία διαφωνίας στο νέο πλαίσιο αφορά τους δικαιούχους του επενδυτικού clawback. Σύμφωνα με τη νέα απόφαση, οι δικαιούχοι είναι οι ελληνικές μητρικές εταιρείες, αποκλείοντας έτσι τις αλλοδαπές εταιρείες που έχουν υποκαταστήματα στην Ελλάδα. Ο ΣΦΕΕ επισημαίνει ότι η ανάπτυξη νέων φαρμάκων γίνεται κυρίως από πολυεθνικές εταιρείες παγκοσμίως, κάτι που δείχνει ότι η πολιτική ηγεσία αγνοεί έναν κρίσιμο παράγοντα. Αυτή η αλλαγή μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ικανότητα των πολυεθνικών να επενδύσουν στην έρευνα και την ανάπτυξη στην Ελλάδα, δημιουργώντας ερωτήματα για την προσβασιμότητα και την καινοτομία στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης.

Η Αναγκαιότητα Διαχωρισμού Προϋπολογισμών

Ένα άλλο «αγκάθι» που τονίζεται στην επιστολή αφορά τους προϋπολογισμούς. Ο ΣΦΕΕ προτείνει τη διάσπαση του κοινού κονδυλίου σε δύο επιμέρους μέρη: ένα για Έρευνα και Ανάπτυξη και ένα άλλο για Επενδυτικά Σχέδια. Αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη, καθώς οι κλινικές μελέτες απαιτούν συνήθως 3-4 χρόνια για να ολοκληρωθούν, με την πλειονότητα των δραστηριοτήτων να υλοποιούνται προς το τέλος τους. Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι πρέπει να έχει ολοκληρωθεί τουλάχιστον το 70% του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του έργου έως την προθεσμία, που ορίζεται ως η τελευταία ημέρα του 2028. Ωστόσο, η καθυστέρηση αυτή μπορεί να σημαίνει ότι οι ασθενείς δεν θα έχουν άμεση πρόσβαση στις καινοτόμες θεραπείες, με την αγορά να παραμένει κλειστή για περίπου 8-10 χρόνια.

Οι Επιπτώσεις στους Ασθενείς και στην Υγειονομική Περίθαλψη

Ο ΣΦΕΕ ανησυχεί επίσης ότι οι επιπτώσεις του νέου επενδυτικού clawback πλήττουν κυρίως τους ασθενείς στη χώρα μας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, οι ασθενείς θα χάσουν την ευκαιρία να έχουν πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες, καθώς αυτές θα διατίθενται στην αγορά με σημαντική καθυστέρηση. Αυτή η κατάσταση δημιουργεί προκλήσεις για το ελληνικό σύστημα υγείας, το οποίο δεν είναι σε θέση να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που προσφέρουν οι κλινικές μελέτες, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να παρέχει δωρεάν ακριβές θεραπείες στους συμμετέχοντες.

Αξιοσημείωτο είναι ότι οι πολυεθνικές μπορούν να επιλέξουν να διεξάγουν τις κλινικές τους μελέτες σε χώρες που προσφέρουν πιο ευνοϊκό επενδυτικό περιβάλλον. Εάν η ελληνική πολιτεία δεν αλλάξει τη στάση της, κινδυνεύει να χάσει σημαντικές επενδύσεις στο τομέα της φαρμακευτικής βιομηχανίας, κάτι που θα έχει άμεσες συνέπειες στην υγειονομική περίθαλψη στην Ελλάδα.