Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου

έα δεδομένα για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, που αποτελεί τον πυρήνα του ευρύτερου σχεδιασμού για τη σύνδεση των ηλεκτρικών συστημάτων Ελλάδας και Κύπρου και, σε δεύτερη φάση, του Ισραήλ με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, δημιουργεί η είσοδος του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector (GSI) που διαχειρίζεται το έργο. Πρόκειται για ένα έργο που τα τελευταία χρόνια πέρασε από διαδοχικές γεωπολιτικές, χρηματοδοτικές και τεχνικές δοκιμασίες. Στην κυβέρνηση εκτιμούν ότι η συμφωνία ενισχύει τη χρηματοδοτική βάση και την αξιοπιστία του έργου, ενώ προσδίδει ακόμα ισχυρότερη γαλλική και ευρωπαϊκή διάσταση σε μια επένδυση στρατηγικής σημασίας για την Ανατολική Μεσόγειο.

Η συμφωνία έρχεται λίγους μήνες μετά την τριμερή συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, του Νίκου Χριστοδουλίδη και του Εμανουέλ Μακρόν στην Πάφο, όπου επιβεβαιώθηκε η βούληση των τριών πλευρών να ενισχύσουν τη στρατηγική συνεργασία τους στην Ανατολική Μεσόγειο. Η συμμετοχή της Meridiam υλοποιεί τον αρχικό σχεδιασμό για τη λειτουργία της GSI ως εταιρείας ειδικού σκοπού (SPV) με τη συμμετοχή στρατηγικών επενδυτών και έρχεται σε συνέχεια της επιτυχούς αύξησης μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, ενισχύοντας τη χρηματοδοτική βάση του έργου.

Ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος με δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας, διατηρεί την τεχνική ηγεσία και θα αναλάβει τη λειτουργία της διασύνδεσης μετά την ολοκλήρωσή της, ενώ η Meridiam εισφέρει κεφαλαιακή ισχύ, διεθνή τεχνογνωσία και εμπειρία στην ανάπτυξη μεγάλων έργων υποδομών.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς το Great Sea Interconnector έχει περάσει τα τελευταία χρόνια από διαδοχικές γεωπολιτικές, χρηματοδοτικές και τεχνικές δοκιμασίες. Οι αντιδράσεις της Αγκυρας στις εργασίες και στις έρευνες βυθού ανέδειξαν τις γεωπολιτικές προεκτάσεις του έργου, ενώ οι διαφωνίες που είχαν ανακύψει μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας γύρω από το χρηματοδοτικό σχήμα και τον επιμερισμό του κόστους οδήγησαν στην αναζήτηση νέου στρατηγικού επενδυτή. Η είσοδος της Meridiam έρχεται να ενισχύσει την κεφαλαιακή βάση, τη διεθνή αξιοπιστία και τις προοπτικές χρηματοδότησης του έργου.

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η στρατηγική συμφωνία που υπεγράφη ταυτόχρονα μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans. Τα τρία μέρη θα συνεργαστούν από την πρώτη ημέρα με βασική προτεραιότητα την ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών βυθού, που αποτελούν το επόμενο κρίσιμο βήμα για την πρόοδο της διασύνδεσης. Κυβερνητικές πηγές εκτιμούν ότι η νέα εταιρική δομή ενισχύει την οργανωτική και τεχνική δυνατότητα του έργου να περάσει στην επόμενη φάση υλοποίησης.

Η επιλογή της Meridiam μόνο τυχαία δεν θεωρείται. Ο γαλλικός όμιλος, με έδρα το Παρίσι, συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους διεθνείς επενδυτές σε έργα υποδομών, διαχειρίζεται κεφάλαια περίπου 25 δισ. ευρώ και διαθέτει χαρτοφυλάκιο περισσότερων από 130 έργων διεθνώς. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η εξέλιξη αυτή διευκολύνει την επίλυση των εναπομεινασών ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων, ενισχύει τις προϋποθέσεις για μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση από τον τραπεζικό τομέα και σταθεροποιεί το χρηματοδοτικό σχήμα της διασύνδεσης. Παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη και η διαδικασία έγκρισης χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Παρά την αισιοδοξία που συνοδεύει τη συμφωνία, παραμένει ανοιχτό το κρίσιμο ερώτημα της επόμενης ημέρας. Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την επανέναρξη των εργασιών πόντισης του καλωδίου και των σχετικών θαλάσσιων εργασιών που είχαν προκαλέσει την αντίδραση της Αγκυρας. Ως εκ τούτου, η πραγματική δοκιμασία για το νέο εταιρικό και χρηματοδοτικό σχήμα δεν θα κριθεί στις υπογραφές, αλλά όταν οι εργασίες επιστρέψουν στο πεδίο. Τότε θα φανεί στην πράξη τόσο η δυνατότητα υλοποίησης του έργου όσο και η στάση που θα επιλέξει να τηρήσει η Τουρκία απέναντι στην επανεκκίνηση των εργασιών.

Ο σχεδιασμός, πάντως, δεν περιορίζεται στη διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Ο ΑΔΜΗΕ έχει ολοκληρώσει τη μελέτη κόστους-οφέλους για το σκέλος Κύπρου – Ισραήλ και αναμένεται να την αποστείλει τις επόμενες ημέρες στις ρυθμιστικές αρχές των δύο χωρών, ανοίγοντας τον δρόμο για την επόμενη φάση του σχεδιασμού.

Το ΠΑΣΟΚ με κοινή ανακοίνωση των τομεαρχών Ενέργειας και Εξωτερικής Πολιτικής ζητεί από την κυβέρνηση να υποβάλει ένα συγκεκριμένο και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου.

Ωστόσο, διπλωματική πηγή μιλώντας στην «Εφ.Συν.» σημείωνε ότι, μετά την είσοδο της γαλλικής πλευράς στο έργο, το ζήτημα του χρονοδιαγράμματος και της διάθεσης των αναγκαίων τεχνικών μέσων αφορά πλέον και τους Γάλλους εταίρους, εκτιμώντας ταυτόχρονα όμως ότι η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επιταχύνει τις εκκρεμείς διαδικασίες για την έναρξη των ερευνών.