Τι θα κάνει ο Τραµπ µε Ιράν – Γροιλανδία

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΛΥΚΟΚΑΠΗ *

Εν µέσω του πολεµικού συναγερµού στην Μέση Ανατολή (αλλά και σε ΝΑΤΟ-ΕΕ) το καίριο ερώτηµα είναι τί θα κάνει τελικώς ο Τραµπ µε το Ιράν και την Γροιλανδία. Σε ό,τι αφορά το πρώτο, αν και δεν µπορούν γίνουν ασφαλείς εκτιµήσεις, έχουµε κάποια δεδοµένα, µέχρι την στιγµή τουλάχιστον που γράφονται αυτές οι γραµµές.

Ο Τραµπ ανακοίνωσε ότι ενηµερώθηκε πως «σταµάτησαν οι σκοτωµοί στο Ιράν» και ότι το καθεστώς «δεν θα προχωρήσει σε εκτελέσεις». Σε ό,τι αφορά τον υιό του Σάχη, τον οποίο υπολογίζουν οι Ισραηλινοί για την επόµενη µέρα, ο Τραµπ τον χαρακτήρισε «ωραίο τύπο», αλλά δεν φαίνεται να τον λαµβάνει σοβαρά υπόψιν.

Την ίδια στιγµή ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, µιλώντας στο Fox News (διόλου τυχαία επιλογή) έστειλε µήνυµα στον Τραµπ να διαλέξει την οδό της διπλωµατίας και έχει ενδιαφέρον η άποψη του ότι «τροµοκρατικά στοιχεία» στις τάξεις των διαδηλωτών, κλιµάκωσαν βιαίως, «για να παρασύρουν τις ΗΠΑ σε σύγκρουση».

Με δεδοµένο ότι το καθεστώς – στρατός, Φρουροί, πολιτοφύλακες Μπασίζι και σιιτικό ιερατείο – παρέµεινε αρραγές καθ’ όλη την διάρκεια της κρίσης, πως οι διαδηλώσεις φαίνεται να έχουν περιοριστεί – οι δε κύριες φιγούρες της αντιπολίτευσης περιορίζονται στον υιό του Σάχη και στη «σκοτεινή» Μαριάµ Ρατζαβί των Μουτζαχεντίν του Λαού που βρίσκονται στην Αλβανία – µοιάζει ορθή µία στάση αναµονής από τις ΗΠΑ.

Οικονοµική κρίση και νέα γενιά

ΜΕ βάση τις τελευταίες πληροφορίες, ο Τραµπ προκρίνει ένα γρήγορο και αποφασιστικό πλήγµα κατά του Ιράν, το οποίο θα επισπεύσει την κατάρρευση του καθεστώτος και δεν θα οδηγήσει σε παρατεταµένο πόλεµο. Διόλου αβάσιµες οι ενστάσεις του Πενταγώνου… Κάτι τέτοιο είχε στο νου του το Ισραήλ, όταν ξεκίνησε τον πόλεµο έναντι του Ιράν και τελικώς οδήγησε σε µία πρωτοφανή συσπείρωση υπό το καθεστώς.

Ένα καθεστώς το οποίο βέβαια έχει πολλά προβλήµατα, µε πρώτο και κύριο την οικονοµική κρίση και δεύτερο το µεγάλο χάσµα µε τη νέα γενιά, που αποτελεί την πλειονότητα του ιρανικού πληθυσµού, η οποία δεν έχει µνήµες από την καταπίεση του Σάχη και τον Χοµεϊνί.

Δεν µπορεί να αποκλειστεί ένα είδος εσωτερικού µετασχηµατισµού του καθεστώτος, µε περιορισµό των εξουσιών του Αγιατολάχ και του σιιτικού ιερατείου, χωρίς βέβαια αυτό να σηµαίνει ότι θα οδηγήσει σε µία «βολική» ηγεσία τύπου Ροντρίγκεζ στην Βενεζουέλα, η οποία να σηµειωθεί ότι είχε µία θερµότατη επικοινωνία µε τον Τραµπ!

Τα σύνορα και η Γροιλανδία

Ο οποίος Τραµπ δεν κάνει βήµα πίσω από την απόκτηση της Γροιλανδίας, όπου η αρχή του απαραβίαστου των συνόρων και η συνοχή του ΝΑΤΟ, αποτελούν δευτερεύοντα ζητήµατα. Ο ίδιος προκρίνει την αγορά της από την Δανία, κατά το πρότυπο της Αλάσκας και της Λουϊζιάνα, χωρίς όµως να αποκλείει και την στρατιωτική επιλογή!

Η δε συνάντηση των ηγεσιών Δανίας – Γροιλανδίας µε τον Αµερικανό αντιπρόεδρο Βανς και τον ΥΠΕΞ Ρούµπιο στον Λευκό Οίκο δεν πήγε καθόλου καλά, είναι χαρακτηριστικό πως δεν έγιναν επίσηµες δηλώσεις, αφού διαπιστώθηκε το χάσµα στις δύο πλευρές.

Στο µεταξύ, µία σειρά από νατοϊκές χώρες (Γαλλία, Γερµανία, Νορβηγία και Σουηδία) στέλνουν στρατεύµατα στην Γροιλανδία για κοινές ασκήσεις, µε µία σειρά από Ευρωπαίους ηγέτες να µιλούν για «νεοαποικιακή επιθετικότητα»!

Να σηµειωθεί πως εκτιµάται ότι η αµερικανική ηγεσία είναι πεπεισµένη ότι οι Ευρωπαίοι υπονόµευσαν τις προσπάθειες της για ειρήνευση στην Ουκρανία. Διόλου τυχαίο που ο Τραµπ δήλωσε, εν µέσω της συνεχιζόµενης έντασης, ότι «κύριο εµπόδιο για ειρήνη είναι ο Ζελένσκι», µία δήλωση που πανηγύρισε το Κρεµλίνο.

Για αυτό και µοιάζει αποφασισµένη να τραβήξει µέχρι τέλους το ζήτηµα της Γροιλανδίας, µε µία πιθανή κατάληξη µία Συµφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης, κατ’ αναλογία αυτής που έχει υπογραφεί µε τις Νήσους Μάρσαλ και τη Μικρονησία που θα εξασφαλίζει την απεριόριστη αµερικανική στρατιωτική παρουσία. Προφανώς και ένα σενάριο πολεµικής σύγκρουσης ΗΠΑ-νατοϊκών για την Γροιλανδία, αποτελεί τον χειρότερο εφιάλτη για την Ευρώπη.

* Αναλυτής Διεθνών Θεµάτων