Τι κερδίσαµε από τη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη µε τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν

του Θανάση Λυρτσογιάννη

Η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Τουρκία και η συνάντηση µε τον Ερντογάν, όπως είναι αναµενόµενο προκάλεσε αντιθέσεις, αντιπαραθέσεις και αντικρουόµενες δηλώσεις.

Η Ντόρα Μπακογιάννη και η Μαρία Καρυστιανού εξέφρασαν δύο απόψεις οι οποίες θα µπορούσαµε να πούµε πως εκφράζουν την προσέγγιση του ενός άκρου και την εκτόξευση πυρών από την απέναντι όχθη.

Η βουλεύτρια της Νέας Δηµοκρατίας αναφέρθηκε στο κλίµα εµπιστοσύνης που υπάρχει ανάµεσα σε Αθήνα και Άγκυρα και το οποίο αποτυπώθηκε στην συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν. Η Ντόρα Μπακογιάννη επισήµανε χαρακτηριστικά ότι «ξεκινήσαµε από το «Μητσοτάκης γιόκ» και φτάσαµε στον “πολύτιµο φίλο”», θέλοντας να εµφανίσει ότι έγινε πρόοδος στις σχέσεις των δύο χωρών. Μάλιστα επισήµανε ότι «είναι τεράστια η απόσταση. Όποιος ξέρει τους Τούρκους – και επιτρέψτε µου να πω ότι τους ξέρω αρκετά καλά – το θέµα της εµπιστοσύνης είναι καθοριστικό.

Τίποτα δεν κρατάµε για πάντα βέβαια, αυτήν τη στιγµή είµαστε σε έναν καλό δρόµο». Με τις τελευταίες λέξεις κατεβάζει τους τόνους και περιορίζει το µέγεθος της επιτυχίας κατά την εκτίµησή της.

Εµπιστοσύνη vs «Γαλάζιας Πατρίδας»

Γιατί, πώς µπορείς να µιλάς για εµπιστοσύνη όταν υπάρχουν Τούρκοι υπουργοί και άλλοι παράγοντες που µιλούν για τη «γαλάζια πατρίδα», επιτίθενται στον Ελληνα υπουργό  Εθνικής Αµυνας, αµφισβητούν την κυριαρχία σε νησιά µας, απειλούν µε το casus belli αν επεκτείνουµε τα χωρικά µας ύδατα στα 12 µίλια, παραβιάζουν κυριαρχικά µας δικαιώµατα, συνεχίζουν να κατέχουν το 37% περίπου της Κύπρου, (αλλά για τον Κυριάκο Μητσοτάκη η Κύπρος κείται µακράν για να τη βάλει στο τραπέζι των διαπραγµατεύσεων).

Από την απέναντι όχθη η Μαρία Καρυστιανού µιλάει για «εθνική διπλωµατική ήττα».

Συγκεκριµένα σε ανάρτησή της αναφέρει:

«Δεν µπορείς να βαφτίζεις µια εθνική διπλωµατική ήττα ως «θερµή υποδοχή»

Δεν µπορείς να µιλάς για ουσιαστικό «διάλογο» όταν απέναντί σου έχεις µια χώρα που:

– Διατηρεί διαρκείς παράνοµες NAVTEX στο Αιγαίο

– Κατέχει το 37% της Κύπρου εδώ και δεκαετίες

– Προωθεί αναθεωρητικά δόγµατα τύπου «Γαλάζια Πατρίδα»

– Εργαλειοποιεί µεταναστευτικές ροές.

Ο διάλογος προϋποθέτει σεβασµό στο διεθνές δίκαιο. Χωρίς αυτόν, γίνεται άλλοθι στις επεκτακτικές βλέψεις του Ερντογάν.»

Συµβολισµοί…

Μπορεί να είναι υπερβολική η εκτίµηση ότι η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη συνιστά «εθνική διπλωµατική ήττα», όµως έχει δίκιο η Μαρία Καρυστιανού ότι δεν µπορείς να µιλάς για ουσιαστικό διάλογο όταν η Τουρκία στην πράξη ενεργεί σε πλήρη αντίθεση µε τις δηλώσεις του Ταγίπ Ερντογάν ο οποίος φρόντισε να υποβαθµίσει τη σηµασία της επίσκεψης Μητσοτάκη, όταν έστειλε στον αεροδρόµιο να τον υποδεχτεί τον δέκατο στην σειρά υπουργό Τουρισµού.

Οσοι παραγνωρίζουν το γεγονός, υποτιµούν και τη σηµασία των συµβολισµών στη διπλωµατική γλώσσα και στο διεθνές δίκαιο, συµβολισµοί που συνήθως εκφράζουν περισσότερα απ’ όσα τα ανακοινωθέντα και οι δηλώσεις, συµβολισµοί που εκφράζουν καταστάσεις που αν περιγράφονταν ή δηλώνονταν µε ευθεία γλώσσα θα µπορούσαν να δηµιουργήσουν προβλήµατα.

Αλήθεια τι θα έλεγε ο Κυριάκος Μητσοτάκης  αν ο Ερντογάν του έλεγε κατάµουτρα ότι έστειλε τον δέκατο στη σειρά υπουργό του γιατί θέλει να υποβαθµίσει τη συνάντηση; Μπορεί ακόµα και να µην κατέβαινε από το αεροπλάνο.

Επίσης τι θα έλεγε ο Ταγίπ Ερντογάν αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τις δηλώσεις δεν ανέφερε ότι πρέπει να σταµατήσουν οι απειλές, αλλά να αρθεί το casus belli νέτα σκέτα; Πώς θα αντιδρούσε ο Ερντογάν; Θα µιλούσαµε για κλίµα εµπιστοσύνης και «ήρεµα νερά» σήµερα;

Ίσως αναρωτηθεί κανείς τι κέρδισαν οι δύο χώρες από τη συνάντηση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο εσωτερικό της χώρας όπου υφίσταται διαρκώς ήττες, τα σκάνδαλα ταρακουνούν την κυβέρνηση, η διαφθορά διαβρώνει το εκλογικό σώµα, µπορεί να παρουσιάσει τη συνάντηση ως µία διπλωµατική επιτυχία, που τόσο µεγάλη ανάγκη έχει και ας είναι µία πράξη χωρίς ιδιαίτερη σηµασία από τη στιγµή που δεν έγινε η παραµικρή πρόοδος στη µόνη διαφορά που αναγνωρίζουµε, ας µην υπήρξε κανένα βήµα προς τη λύση στις εις βάρος της χώρας µας πράξεις της Τουρκίας.

«Πολύτιµος φίλος»

Η Τουρκία από την πλευρά της κέρδισε ένα ακόµα επιχείρηµα, ένα διαπραγµατευτικό χαρτί και µπορεί να το χρησιµοποιήσει σε τυχόν ανάµιξη του Ντόναλντ Τραµπ στα Ελληνοτουρκικά ή στις διαπραγµατεύσεις µε την Ευρωπαϊκή Ενωση για το Safe ή άλλα θέµατα. Αν από το «Μητσοτάκης γιοκ» περάσαµε στον «πολύτιµο φίλο», αυτή η αλλαγή είναι πολύ πιο χρήσιµη για την Τουρκία παρά για την Ελλάδα. Η Τουρκία µπορεί να τη χρησιµοποιήσει για να κάµψει τις όποιες αντιρρήσεις προβάλλονται µε κριτήριο την απειλή της Τουρκίας προς την Ελλάδα σε διαπραγµατεύσεις µε την ΕΕ, ενώ στην Ελλάδα µπορεί να χρησιµοποιηθεί µόνο για εσωτερική κατανάλωση και να εµφανιστεί ως διπλωµατική επιτυχία, όπως έκανε η Ντόρα Μπακογιάννη µε τις δηλώσεις της.

Πάντως, για να εξάγουµε τα σωστά συµπεράσµατα θα πρέπει τη συνάντηση να την τοποθετήσουµε στο γενικότερο πλαίσιο, στο δυστοπικό και ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον που διαµορφώνεται αυτή την εποχή, το οποίο δεν ευνοεί συζητήσεις για λύσεις, ανέφεραν κύκλοι το Μαξίµου. Εχουν δίκιο, αλλά θα έπρεπε να αντιληφθούν πως µε την τοποθέτηση αυτή αναγνωρίζουν πως δεν έγινε και τίποτα σπουδαίο που συναντήθηκαν οι Μητσοτάκης και Ερντογάν και υποβαθµίζουν τη σηµασία της συνάντησης. Θα λέγαµε πως µία υποχρέωση είχαν οι δύο άντρες, συναντήθηκαν και απαλλάχτηκαν από την υποχρέωση.

Το ίδιο ουσιαστικά εκτιµά και ο Γιώργος  Γεραπετρίτης ο οποίος σε δηλώσεις του είπε ότι «υπό τις παρούσες συνθήκες εξαιρετικά σύνθετης και ρευστής γεωπολιτικής κατάστασης, είναι σηµαντικό να υπάρχει µία σχέση, η οποία να αποσυµπιέζει τις εντάσεις. Αυτό θα συνεχιστεί.

Εκείνο το οποίο αποφάσισαν οι ηγέτες και το Ανώτατο Συµβούλιο ήταν να διατηρηθούν οι δίαυλοι επικοινωνίας και να επεκταθούν αυτοί σε περισσότερα επίπεδα».

Που στην καθοµιλουµένη σηµαίνει, ε δεν έγινε και τίποτα σπουδαίο µε την επίσκεψη. Απλά πέτυχαν να διατηρήσουν τον δίαυλο επικοινωνίας ανοιχτό, µέχρι να δούµε πότε οι Τούρκοι θα κόψουν το καλώδιο…