Πολιτική ανυπακοή νυν και αεί

Toυ ΠΑΝΟΥ ΤΡΙΓΑΖΗ *

H ιστορία γράφεται µε ανυπακοή» ήταν ένα σύνθηµα της Νεολαίας Συνασπισµού στα χρόνια της σκληρής µνηµονιακής δοκιµασίας του ελληνικού λαού, τότε που οι ολέθριες πολιτικές των πρώην εταίρων του δικοµµατισµού, ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, είχαν οδηγήσει την Ελλάδα στη χρεοκοπία, την λεγόµενη κρίση χρέους µέσω αλόγιστου δανεισµού για πολυδάπανους εξοπλισµούς, θερµοκήπιο µεγάλων σκανδάλων.

Πάντοτε στην ιστορία των κοινωνιών υπήρξαν οι δυνάµεις της συντήρησης και καταπίεσης, ασκώντας εξουσίες «ελέω Θεού» παλαιότερα και σήµερα στο όνοµα του νόµου και της τάξης, ακόµα και όταν οι νόµοι τους είναι καταφανώς άδικοι και απονοµιµοποιηµένοι από τους πολίτες. Πάντοτε, όµως, υπήρχαν και οι αντιστάσεις, ατοµικές ή συλλογικές, διότι όπως λέει ο αµερικανός ακτιβιστής και διανοητής της πολιτικής ανυπακοής Χένρι Ντέιβιντ Θόρω το «ζητούµενο δεν είναι ο σεβασµός στο νόµο αλλά στο δίκαιο».

Τσίπρας για Αντιγόνη

Μιλώντας το 2015 στο Ευρωκοινοβούλιο ο τότε νέος πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, έχοντας µπροστά του σκληρή διαπραγµάτευση µε τους εταίρους της Ελλάδας στην ΕΕ, είχε πει ότι «πάνω από τους νόµους των κρατών είναι το δίκιο των ανθρώπων», όπως θα έλεγε και η Αντιγόνη, πανάρχαιο σύµβολο της πολιτικής ανυπακοής. Θυµίζω ότι τότε πολλοί συµπατριώτες µας έχαναν περιουσίες, ακόµα και ζωές (περίπου τρεις χιλιάδες αυτοκτονίες) λόγω της µνηµονιακής καταιγίδας που είχε προκύψει το 2010 µε την χρεοκοπία της χώρας µας, έργο της κυβέρνησης Κώστα Καραµανλή, που είχε παραδώσει την «καυτή πατάτα» στον Γιώργο Παπανδρέου.

Ο Αλέξης δεν απέφυγε το τρίτο µνηµόνιο ή αλλιώς, τρίτο πρόγραµµα διάσωσης, αφού όµως είχε παραλάβει άδεια ταµεία από την κυβέρνηση Σαµαρά, τα δε προηγούµενα προγράµµατα είχαν αποτύχει παταγωδώς. Γι αυτό είναι εξοργιστικό, ακόµα και νεόκοποι πολιτικοί σαν την Μαρία Καρυστιανού (σεβαστό το τραύµα της), να κατηγορούν τον Τσίπρα για το τρίτο µνηµόνιο, µε αστόχαστες αναφορές ότι ήταν το «χειρότερο» και ότι «υποθήκευσε τη χώρα για τα επόµενα 100 χρόνια»! Αναρωτιέµαι, αν υποθηκεύτηκε πράγµατι στην ΕΕ, που δεν ισχύει, πώς ξέρει η κυρία Καρυστιανού ότι το ιστορικά πρωτότυπο αυτό εγχείρηµα υπερεθνικής ενοποίησης θα υφίσταται τα επόµενα εκατό χρόνια; Έχει κάτι να πει για τον τραµπισµό;

Πάντως, ο Αλέξης ως µαθητής επέλεξε την πολιτική ανυπακοή, ηγούµενος κατάληψης σε σχολείο των Αµπελοκήπων, µε αίτηµα την δηµόσια δωρεάν παιδεία, ενώ ως γραµµατέας της Νεολαίας ΣΥΝ είχε ενεργά λάβει µέρος στην νικηφόρα κινητοποίηση αποτροπής της κατάργησης του άρθρου 16 του Συντάγµατος, που προβλέπει δηµόσια τριτοβάθµια εκπαίδευση, όχι ιδιωτικά πανεπιστήµια που αδειοδοτεί ο Μητσοτάκης.

Θα ήθελα να γράψω για νικηφόρες µάχες πολιτικής ανυπακοής διεθνώς, από τον Γκάντι και τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ µέχρι την παλαιστινιακή πρώτη Ιντιφάντα, αλλά οφείλω να αναφέρω και τον Προµηθέα, όπως και την µαταίωση από το ΕΑΜ της πολιτικής επιστράτευσης που επιχείρησαν οι κατακτητές το 1943. Επιστράτευση που αποκρούστηκε πλήρως µε απεργίες και διαδηλώσεις υπό κατοχή, µε αποτέλεσµα ούτε ένας Έλληνας να σταλεί στο Ανατολικό Μέτωπο και να πολεµήσει µε τους χιτλερικούς κατά της Σοβιετικής Ένωσης.

Πρόσφατες δράσεις πολιτικής ανυπακοής στην χώρα µας, τα µπλόκα των αγροτών, τυπικά παράνοµο κλείσιµο των δρόµων, καθώς και η νικηφόρα απεργία πείνας του Πάνου Ρούτσι. Σηµειώνω ότι και στις δύο αυτές περιπτώσεις υπήρξε σχεδόν καθολική υποστήριξη της κοινωνίας.

* Υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ