Όταν η Δικαιοσύνη στέκεται στο ύψος των περιστάσεων…

του Θανάση Λυρτσογιάννη

Στη χώρα όπου οι φιλόσοφοι µε τις θεωρίες τους όρισαν τα θεµέλια πάνω στα οποία οικοδοµήθηκε η δυτική νοµική και πολιτική σκέψη και ακόµα και σήµερα τα δικαστήρια και τα συντάγµατα λειτουργούν µε βάση τις αρχές του Αριστοτέλη και του Πλάτωνα για τη δικαιοσύνη, στη χώρα αυτή, η δικαιοσύνη κακοποιείται µε αποτέλεσµα να έχει απολεσθεί η εµπιστοσύνη των πολιτών σε έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους της λειτουργίας του πολιτεύµατος. Σύµφωνα µε έρευνα το 2024 το 70% των πολιτών δεν εµπιστεύονταν τη Δικαιοσύνη και τους δικαστές. Είναι η χειρότερη επίδοση από το 2007 που ξεκίνησε η έρευνα για την εµπιστοσύνη των πολιτών στους θεσµούς.

Στηριγµένοι σε αυτή ακριβώς τη διαπίστωση δηµοσιογράφοι και εφηµερίδες υποστήριζαν πριν από δύο ως τρία χρόνια πως: «Κλείνει ο κύκλος των επιπτώσεων από τις παρακολουθήσεις στην κοινή γνώµη», «Υποκλοπές τέλος» διατυµπάνιζε εφηµερίδα σε πρωτοσέλιδο δηµοσίευµα, «Δεν πρόκειται ποτέ κανείς να οδηγηθεί ενώπιον της Δικαιοσύνης για το σκάνδαλο των υποκλοπών. Τελειωµένα πράγµατα» υποστήριζε µε στόµφο και απόλυτη σιγουριά ένα από τα βαριά ονόµατα των αναλυτών.

Διάκριση εξουσιών

Και είχαν απόλυτο δίκιο τότε γιατί τόσο η τότε εισαγγελέας του Αρείου Πάγου όσο και ο αντεισαγγελέας στον οποίο ανατέθηκε η έρευνα έκαναν ότι µπορούσαν για να µην αποδοθεί δικαιοσύνη. Ωστόσο απέτυχαν στις εκτιµήσεις και τις προβλέψεις τους. Γιατί; Διότι βρέθηκαν ένας εισαγγελέας και ένας πρόεδρος Μονοµελούς Πληµµελειοδικείου της Αθήνας, να υψώσουν το ανάστηµα, να αποδώσουν δικαιοσύνη και να µας επιτρέψουν να πούµε και να ελπίζουµε ότι υπάρχουν δικαστές. Οι δύο λειτουργοί της Δικαιοσύνης µε τις αποφάσεις τους ξέπλυναν και το όνειδος που αισθανθήκαµε από τις ενέργειες της κορυφής της Δικαιοσύνης και απέδειξαν ακόµα µία φορά πόσο αναγκαία είναι η µεταρρύθµιση για την αλλαγή του τρόπου επιλογής των δικαστών, που σήµερα τους καθιστά υποτελείς της εκτελεστικής εξουσίας, στην οποία οφείλουν την ανάδειξή τους στα ύπατα αξιώµατα της Δικαιοσύνης.

Η χώρα θα ήταν διαφορετική αν οι δικαστές ήταν ανεξάρτητοι και ίσχυε πλήρως η διάκριση των εξουσιών. Η διαφθορά θα ήταν περιορισµένη, γιατί η Δικαιοσύνη θα καραδοκούσε, η πλήρης ατιµωρησία των πολιτικών θα αποτελούσε παρελθόν, πράγµα που θα συνέβαλε στη λειτουργία των θεσµών, στον µεγάλο περιορισµό της διασπάθισης του δηµοσίου χρήµατος (σκεφτείτε ότι µέχρι τώρα στα χρόνια του Κυριάκου Μητσοτάκη οι απευθείας αναθέσεις έχουν ξεπεράσει τα 27 δισ. ευρώ και ο καθένας αντιλαµβάνεται σε ποια ύψη έφτασαν οι µίζες), ο ΟΠΕΚΕΠΕ, ο ΟΠΕΚΑ τουλάχιστον δεν θα ξεχείλωναν σε βαθµό προκλητικό.

Θα µπορούσε στην Ελλάδα να εκδηλωθεί µία επιχείρηση «Καθαρά Χέρια», όπως στην Ιταλία τη δεκαετία του 1990 και να σαρώσει τη διαφθορά; Σίγουρα όχι όσο η Δικαιοσύνη είναι υποτελής της εκτελεστικής εξουσίας και οι ανώτατοι δικαστές επιλέγονται από την κυβέρνηση. Ο πρόεδρος του Μονοµελούς Πληµµελειοδικείου της Αθήνας Νίκος Ακσιανάκης και ο εισαγγελέας της έδρας Δηµήτρης Παυλίδης που δίκασαν τους 4 κατηγορούµενους για τις υποκλοπές, είναι δυστυχώς η εξαίρεση και όχι ο κανόνας, αν ληφθεί υπόψη το πόσες υποθέσεις διαφθοράς και διασπάθισης δηµοσίου χρήµατος έχουν βγει στη δηµοσιότητα, αλλά δεν βρέθηκε ένας δικαστής να ξεκινήσει έρευνες για να αποδοθεί δικαιοσύνη. Και ίσως είναι αυτός ο λόγος που µέσα ενηµέρωσης χαρακτήρισαν την απόφαση για τις υποκλοπές ως ιστορική.

Για τις υποκλοπές αποµένει ακόµα ένας γύρος τουλάχιστον και δεν είµαστε καθόλου βέβαιοι ότι το σύστηµα δεν θα επιχειρήσει (για να είµαστε ακριβείς σίγουρα θα επιχειρήσει) να χειραγωγήσει τις νέες έρευνες που αναµένεται να ξεκινήσουν δικαστικοί λειτουργοί και τις δίκες που ενδεχοµένως θα γίνουν. Αλλά αν αυτό συµβεί, θα µπορούσε να είναι η χαριστική βολή στη Δικαιοσύνη που οι πολίτες δεν εµπιστεύονται.

Η απόφαση για τις υποκλοπές αποκαλύπτει επίσης πως µία ανεξάρτητη Δικαιοσύνη θα µπορούσε να είναι επικίνδυνη για τους πολιτικούς, τους διεφθαρµένους πολιτικούς, κι αυτό ένα µεγάλο µέρος, αν όχι το µεγαλύτερο των πολιτικών δεν το θέλει γιατί έχουν µάθει όχι απλώς να βάζουν το δάχτυλο στο µέλι, αλλά να το τρώνε µε τις κουτάλες. Η ριζική µεταρρύθµιση στη Δικαιοσύνη είναι ότι χειρότερο θα µπορούσε να τους συµβεί, οπότε µάλλον θα επιχειρήσουν αν όχι να την αποτρέψουν, τουλάχιστον να την απονευρώσουν και να ακυρώσουν κάθε ριζοσπαστικό στοιχείο, να την καταστήσουν ένα πουκάµισο αδειανό. Δεν έχουµε καµία αυταπάτη γι’ αυτό.

Κτυπάει «κόκκινο» η ακρίβεια

Στη χώρα της «φαιδράς πορτοκαλέας» ο επίσηµος πληθωρισµός αποτελεί τον φερετζέ της ακρίβειας. Γιατί τον Ιανουάριο µπορεί ο γενικός πληθωρισµός να ήταν 2,5%, ωστόσο ο πληθωρισµός στα τρόφιµα «πετούσε» στο 4,5%. Κι΄ αυτό δεν είναι µία στατιστική λεπτοµέρεια, αλλά είναι το πορτοφόλι και το τραπέζι της µέσης και κάτω ελληνικής οικογένειας.

Πιάνοντας το νήµα της ακρίβειας από το 2021 σύµφωνα µε τα στοιχεία η κατηγορία «Διατροφή και Μη Αλκοολούχα Ποτά» παρουσίασε σωρευτική αύξηση τιµών που φτάνει το 40-45%, πολύ υψηλότερα από τον γενικό πληθωρισµό.

Τι αποκαλύπτει αυτός ο άψυχος αριθµός; Αποκαλύπτει πως το καλάθι στο σούπερ µάρκετ που κόστιζε 100 ευρώ το 2021, τώρα το πληρώνουµε 140 µε 145 ευρώ. Αποκαλύπτει πως οι αυξήσεις σε µισθούς και συντάξεις ήταν σε πραγµατικούς όρους αρνητικές, δηλαδή το πραγµατικό εισόδηµα µειώθηκε.

Αποκαλύπτει πως το οικογενειακό εισόδηµα λεηλατήθηκε. Αποκαλύπτει ότι έγινε µία τερατώδης αναδιανοµή εισοδήµατος σε βάρος τον πλέον αδύναµων νοικοκυριών, που έχουν ανάγκη από στήριξη και όχι λεηλασία. Αποκαλύπτει πως αυτή η κυβέρνηση έχει επιλέξει συνειδητά να ευνοεί τους έχοντες σε βάρος των µη εχόντων. Αποκαλύπτει επίσης πως στη χώρα όπου οι µισθοί είναι οι χαµηλότεροι στην Ευρώπη και το ποσοστό του εισοδήµατος που δαπανάται για τρόφιµα από τα υψηλότερα, η ακρίβεια δεν είναι «φυσικό φαινόµενο», αλλά πολιτική επιλογή, ιδίως όταν η κυβέρνηση αρνείται να µειώσει τους φόρους για να ανακουφίσει τους πιο φτωχούς.