Η Πνύκα, «το χρίσµα» και η «σιωπή» για το καλώδιο

Του Θανάση Λυρτσογιάννη

Στην Πνύκα, όπου εκφώνησε βαρυσήµαντη οµιλία ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούµπιο, στην αρχαία Αθήνα συγκαλούνταν η Εκκλησία του Δήµου, δηλαδή η επίσηµη συνέλευση των πολιτών της Αρχαίας Αθήνας. Από τον 6ο έως το τέλος του 4ου αιώνα π.Χ., ο λόφος αυτός αποτέλεσε την «καρδιά» της αθηναϊκής δηµοκρατίας, όπου οι πολίτες έπαιρναν τις πιο κρίσιµες αποφάσεις για την πόλη τους.

Εκεί αγόρευσαν σπουδαίοι πολιτικοί και ρήτορες, όπως ο Θεµιστοκλής, ο Περικλής, ο Δηµοσθένης και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης στις 8 Οκτωβρίου 1838.

Λόγω της τεράστιας ιστορικής της σηµασίας ως παγκόσµιο σύµβολο της ελευθερίας και της δηµοκρατίας, ο χώρος επιλέγεται διαχρονικά για εµβληµατικές και ιστορικές οµιλίες ηγετών, όπως ο Οµπάµα και ο Μακρόν, µε τελευταίο τον Μάρκο Ρούµπιο.

Maga

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ µε την ακραίου εθνικιστικού χαρακτήρα οµιλία του εµπνευσµένη από το MAGA του Ντόναλντ Τραµπ, θα λέγαµε πως ήταν παραφωνία µε τους συµβολισµούς του χώρου. Μάλιστα ο Αλέξης Τσίπρας χαρακτήρισε ανιστόρητη την αναφορά του Μάρκο Ρούµπιο στον εθνικισµό. Και δεν είχε άδικο, ειδικά σήµερα που ο εθνικισµός σηκώνει κεφάλι στην Ευρώπη και απειλεί τις δηµοκρατικές κατακτήσεις δεκαετιών.

Βέβαια, ο Ντόναλντ Τραµπ και ο Μάρκο Ρούµπιο κατά συνέπεια, επιδιώκουν αυτή την υποχώρηση της δηµοκρατίας στη «γηραιά ήπειρο» στηρίζοντας ακροδεξιές δυνάµεις όπως το κόµµα Afd στη Γερµανία. Αλήθεια ποια ιδεολογία αντιπροσωπεύει το MAGA; Για τους υποστηρικτές αντιπροσωπεύει την επιστροφή στις παραδοσιακές αµερικανικές αξίες, την ενίσχυση της εγχώριας οικονοµίας µέσω του προστατευτισµού (δασµοί, στήριξη των αµερικανικών προϊόντων), τον αυστηρό έλεγχο των συνόρων και της µετανάστευσης, καθώς και µια εξωτερική πολιτική µε βάση το δόγµα «Η Αµερική Πρώτη» (America First).

Τρέχοντας για το «χρίσµα»

Από τους επικριτές της θεωρείται ένα λαϊκιστικό και εθνικιστικό κίνηµα που προωθεί τον αποµονωτισµό. Πολλοί αναλυτές και πολιτικοί αντίπαλοι το επικρίνουν για καλλιέργεια διχασµού, ξενοφοβικών αντιλήψεων, οπισθοδροµική νοσταλγία και υπονόµευση των δηµοκρατικών θεσµών και συνεπώς απέχει παρασάγγας από το πνεύµα και τους συµβολισµούς της Πνύκας.

Στο πνεύµα του MAGA κινήθηκε και η οµιλία του Μάρκο Ρούµπιο για την οποία πολλά διεθνή µέσα ενηµέρωσης έκαναν λόγο για µία προεκλογικού τύπου οµιλία την οποία ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ θα χρησιµοποιήσει κατά την προεκλογική του εκστρατεία, όταν θα διεκδικήσει να κερδίσει την υποψηφιότητα του Ρεπουµπλικανικού κόµµατος στις επόµενες εκλογές στις ΗΠΑ.

Στην οµιλία του αποθέωσε µεν το αρχαιοελληνικό πνεύµα, αλλά προσπάθησε να το συνδέσει µε το MAGA, το οποίο επιθυµεί να κληρονοµήσει από τον Ντόναλντ Τραµπ, όπως υποστήριξαν διεθνή µέσα ενηµέρωσης και µεταξύ αυτών η Washington Post.

Εργαλειοποίηση

Ο Αµερικανός υπουργός Εξωτερικών αφού εργαλειοποίησε το αρχαίο ελληνικό πνεύµα για να δικαιολογήσει την επιθετική ηγεµονία που πρεσβεύει, κάλεσε και την Ευρώπη να «ξυπνήσει από τον λήθαργό της». Καθώς, όπως είπε, σήµερα «ο εθνικισµός έγινε µια βρώµικη λέξη», ενώ «στη Δύση φτάσαµε να ντρεπόµαστε για τα ίδια τα πράγµατα που µας έκαναν εξαιρετικούς». Και ασφαλώς σε αυτά δεν συµπεριλαµβάνεται ο εθνικισµός που µόνο δεινά έφερε στις δυτικές χώρες και αποτελεί µαύρη σελίδα στην ιστορία τους.

Η οµιλία του Μάρκο Ρούµπιο για την Ελλάδα ήταν µία απογοήτευση. Γιατί, ενώ θα περίµενε κανείς, να ακούσουµε τουλάχιστον µια κουβέντα στήριξης στα κρίσιµα θέµατα που έχουν να κάνουν µε τις σχέσεις µας µε την Τουρκία και µε τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου από πλευράς της, δεν ακούσαµε τίποτα.

Εν κατακλείδι η οµιλία του Μάρκο Ρούµπιο στην Πνύκα συνιστά µέγιστη πολιτική και ιστορική ύβρι…

Αν δε λάβουµε υπόψη το κοινό ανακοινωθέν, οι Αµερικανοί πήραν 4 δισ. που θα πληρώσουµε οι Ελληνες για αγορές στρατιωτικού εξοπλισµού και η Ελλάδα τις γνωστές ανούσιες ευχές. Τόσο καλά πήγε η επίσκεψη…

Το καλώδιο, η Κάσος και η κριτική

Η πόντιση του καλωδίου στην Κάσο αποτελεί µία µεγάλη ντροπή για την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και µία αποκάλυψη για την υποχωρητική εξωτερική πολιτική. Η κυβέρνηση υποχώρησε δύο φορές στο θέµα του καλωδίου στην Κάσο. Δεν το λέµε εµείς, ούτε η αντιπολίτευση. Το υποστηρίζουν ο βουλευτής της ΝΔ και αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήµιο Αγγελος Συρίγος, καθώς και ο επίσης καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο και σύµβουλος του Κυριάκου Μητσοτάκη µέχρι πρότινος Σωτήρης Σέρµπος ο οποίος στις επισηµάνσεις του ήταν πολύ αυστηρός και επιθετικός, καθώς είπε ότι «η Ελλάδα πρέπει να σταµατήσει να κρύβεται πίσω από φουστάνια κι ο Έλληνας ΥΠΕΞ θα έπρεπε να πει στον Αµερικανό οµόλογό του ότι η Ελλάδα θα προχωρήσει στο έργο µε ή χωρίς τις ΗΠΑ».

Σαφής, σαφέστατη η αιχµή του πρώην συµβούλου του Κυριάκου Μητσοτάκη. Δεν αφήνει κανένα περιθώριο για παρανοήσεις ή διαφορετικές ερµηνείες της πολιτικής των «ήρεµων νερών» του Μαξίµου, που δεν συνιστά πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, όπως τόνισε ο Κώστας Καραµανλής κατά την οµιλία του σε εκδήλωση του κινεζικού Πανεπιστηµίου Tsinghua.

Από την πλευρά του ο Αγγελος Συρίγος επέµεινε στην «επιστηµονική του άποψη» ότι η ελληνική πλευρά υποχώρησε δύο φορές κατά τα επεισόδια του 2024. Μάλιστα πρόσθεσε ότι από το 2003 ως το 2023 είχαν ποντιστεί επτά καλώδια χωρίς να αντιδράσει η Τουρκία.

Αν δε, προσθέσουµε και τον Αλέξη Τσίπρα ο οποίος χαρακτήρισε Πόντιο Πιλάτο τον Μάρκο Ρούµπιο και επισήµανε πως µε βάση το διεθνές δίκαιο η Ελλάδα δεν έχει καµία υποχρέωση ούτε απλώς να ενηµερώσει την Τουρκία, γίνεται αντιληπτό πως τα «ήρεµα νερά» είναι πολύ προβληµατικά για τη χώρα και τα συµφέροντά της, ενώ ανοίγει και τον «ασκό του Αιόλου» για µελλοντικές παράνοµες διεκδικήσεις της Τουρκίας µε όπλο τη «Γαλάζια Πατρίδα».