Εν αναµονή των νέων κοµµάτων… και η «κολληµένη βελόνα» του ΠΑΣΟΚ

Του ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΠΙΣΤΟΛΑ *

Το πολιτικό σκηνικό της χώρας βρίσκεται στο τέλος της πρώτης φάσης της µεταβατικής φάσης µετά την κατάρρευση του δευτέρου πόλου εξουσίας στις εκλογές του 2023. Αυτό που το χαρακτηρίζει, όπως δείχνουν όλες οι δηµοσκοπήσεις των τελευταίων µηνών είναι η λέξη στασιµότητα. Η Νέα Δηµοκρατία είναι µακράν πρώτο κόµµα, µε τα ποσοστά της να ανεβοκατεβαίνουν µέσα σε ένα συγκεκριµένο εύρος, τρία κόµµατα να παλεύουν για τη δεύτερη θέση και να γίνεται µεγάλη µάχη στην ουρά για την είσοδο στη Βουλή. Παράλληλα όµως, ένα 70% ζητά νέα κόµµατα, ενώ οι αναποφάσιστοι εξακολουθούν να βρίσκονται σε υψηλά ποσοστά. Αυτό σηµαίνει πως είναι αρκετοί οι ψηφοφόροι που περιµένουν τα καινούρια κόµµατα. Περιµένουν να δουν τις τοποθετήσεις τους και να κρίνουν εάν θα αλλάξουν την ψήφο τους.

Έτσι βρισκόµαστε σε µια περίοδο παρατεταµένης αναµονής όπου περιµένουµε την κυρία Καρυστιανού, τον κύριο Τσίπρα και τον κύριο Σαµαρά να ανοίξουν τα χαρτιά τους. Όχι µόνο για να µπορέσουν να µετρηθούν πραγµατικά στις δηµοσκοπήσεις όσα κόµµατα γίνουν, αλλά και για να δούµε τι «κύµατα» θα σηκώσουν στο πολιτικό σκηνικό, τι µετακινήσεις στελεχών και υποψηφίων θα υπάρξουν και τι καραµπόλες θα δηµιουργηθούν. Μια κίνηση πολλών στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ προς το νέο κόµµα Τσίπρα για παράδειγµα, θα άφηνε πιθανότητα τον ΣΥΡΙΖΑ στα χέρια του κυρίου Πολάκη, ο οποίος δεν είναι σίγουρο εάν θα επέλεγε την οδό της αυτόνοµης πορείας προς τις κάλπες ή την συνεργασία µε άλλο πολιτικό σχηµατισµό.

Πόλωση

Το βασικό ερώτηµα για το πολιτικό σκηνικό όµως είναι συγκεκριµένο. Τι πιέσεις θα δεχθεί η Νέα Δηµοκρατία από τα δεξιά της. Δεν είναι µόνο το πόσο θα κόψει το κόµµα Καρυστιανού άµεσα από το κυβερνών κόµµα (που έστω και λίγο κόβει), ούτε το απευθείας ποσοστό που θα λάβει το κόµµα Σαµαρά από τη Νέα Δηµοκρατία του 28% των ευρωεκλογών. Το βασικό ζήτηµα είναι τι «πέραση» θα έχουν αυτά τς κόµµατα στους αναποφάσιστους και στους συντηρητικούς ψηφοφόρους που δεν πήγαν να ψηφίσουν στις ευρωεκλογές του 2024. Αυτό διότι εάν πάνε καλά θα περιορίσουν τις ελπίδες που έχει η Νέα Δηµοκρατία για επαναπατρισµό αυτών, άρα θα χαµηλώσει το τελικό ταβάνι του κόµµατος, πράγµα που θα το ωθήσει σε µια άλλη στρατηγική που, όπως είναι τα δεδοµένα, είναι πιθανό να του βγει. Αυτή δεν είναι άλλη από το να βάλει στόχο να κόψει 2%-3% από το ΠΑΣΟΚ. Να πάρει δηλαδή από το λεγόµενο κέντρο, ό,τι δε µπορεί να πάρει από τους αναποφάσιστους.

Η πόλωση ανάµεσα στο σύστηµα και στην «θεσµικότητα» και στο αντισύστηµα (που έχει αρχίσει να δηµιουργείται), µπορεί να είναι κάτι που φέρνει το 70% απέναντι στην κυβέρνηση αλλά µε το πολιτικό σκηνικό ως έχει την ευνοεί. Αυτό διότι το 70% δεν έχει ενιαία έκφραση, ενώ το υπόλοιπο 30% σε πολύ µεγάλο βαθµό ψηφίζει Νέα Δηµοκρατία. Σε αυτό το αποτέλεσµα σηµαντικό ρόλο έχουν παίξει και οι κινήσεις του ίδιου του ΠΑΣΟΚ. Αυτό διότι το ΠΑΣΟΚ δεν επέλεξε να είναι µέρος του στρατοπέδου της θεσµικότητας. Σε µια σειρά από ζητήµατα πολλές φορές λάµβανε τη θέσµική στάση, ενώ άλλες την αντισυστηµική. Ακόµα χειρότερα, υπήρξαν φορές πουυ κάποια στελέχη του πήγαιναν µε τη µία τοποθέτηση και κάποια άλλα µε την αντίθετη στο ίδιο θέµα. Θεσµικότητα και αντισύστηµα δηλαδή πάνω στο ίδιο ζήτηµα, από στελέχη του ίδιου κόµµατος. Το αποτέλεσµα αυτού είναι το να δηµιουργηθεί θολό µήνυµα και οι ψηφοφόροι να µην ξέρουν τι ακριβώς είναι το ΠΑΣΟΚ. Έτσι στο στρατόπεδο του συστήµατος, η Νέα Δηµοκρατία είναι για την ώρα µόνη της και άρα λαµβάνει τις ψήφους όσων επιθυµουν συνέχιση πορείας εντός συστηµικού πλαισίου.

Εάν το ΠΑΣΟΚ είχε παίξει θεσµικά εξαρχής θα µπορούσε να λογίζεται ως εναλλακτική για συστηµικούς ψηφοφόρους δυσαρεστηµένουν από την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Πλέον όµως µπορεί να δούµε να δηµιουργούνται ανάποδες ροές ψηφοφόρων, από το ΠΑΣΟΚ προς τη Νέα Δηµοκρατία, ειδικά εάν η πόλωση προεκλογικά ενταθεί και εάν η Νέα Δηµοκρατία «αιµορραγήσει» προς τα δεξιά της.

Οι τελικοί παίκτες

Ένα τέτοιο σενάριο θα έδινε το φιλί της ζωής στο κυβερνών κόµµα αλλά ταυτόχρονα τη χαριστική βολή στο ΠΑΣΟΚ καθώς τα ποσοστά του θα βρεθούν σε τέτοια επίπεδα που η δεύτερη (και ενδεχοµένως και η τρίτη) θέση θα είναι µακριά.

Είναι βεβαίως κατανοητό πως µε τη ρευστότητα που υπάρχει στο πολιτικό σκηνικό ασφαλείς προβλέψεις δεν µπορούν να γίνουν ένα χρόνο πριν από τις εκλογές. Μπορεί να γνωρίζουµε τους κανόνες του παιχνιδιού (το εκλογικό σύστηµα), όµως δε γνωρίζουµε ούτε τους τελικούς παίκτες, ούτε τις τοποθετήσεις και τα «κύµατα» που θα σηκώσουν στην εκλογική λίµνη. Ξέρουµε όµως πως σωσίβιο για την Νέα Δηµοκρατία µπορεί να αποτελέσει το ίδιο το ΠΑΣΟΚ, όχι µόνο ως πιθανός κυβερνητικός εταίρος αλλά ως αιµοδότης θεσµικών ψήφων που το ίδιο δεν θα µπορέσει να κρατήσει.