Ελλάδα: «Καλή θέση» στα εργατικά ατυχήµατα – Κακή θέση στην αλήθεια

Η Ελλάδα εµφανίζεται επισήµως στις πρώτες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης µε τα λιγότερα θανατηφόρα εργατικά ατυχήµατα.

Σύµφωνα µε τη Eurostat, η χώρα συγκαταλέγεται µαζί µε την Ολλανδία, τη Γερµανία και τη Σουηδία στις χώρες µε τα χαµηλότερα ποσοστά θανατηφόρων ατυχηµάτων ανά 100.000 εργαζόµενους. Το αφήγηµα αυτό επαναλαµβάνεται συστηµατικά από κυβερνητικά στελέχη ως απόδειξη ότι «η Ελλάδα τα πηγαίνει καλά στην ασφάλεια της εργασίας».

Μόνο που η πραγµατικότητα εκτός στατιστικών πινάκων λέει κάτι τελείως διαφορετικό.

Eurostat vs πραγµατικότητα

Η Eurostat βασίζεται σε στοιχεία που αποστέλλουν τα κράτη-µέλη, τα οποία στην ελληνική περίπτωση προέρχονται κυρίως από:

• την ΕΛΣΤΑΤ,
• την Επιθεώρηση Εργασίας,
• τα ασφαλιστικά ταµεία.

Για το 2023, η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε µόλις 51 θανατηφόρα εργατικά ατυχήµατα. Αυτά τα στοιχεία είναι εκείνα που «ταξιδεύουν» στις Βρυξέλλες και καταλήγουν να εµφανίζουν την Ελλάδα ως «πρότυπο».

Την ίδια στιγµή όµως, ανεξάρτητες καταγραφές και εργατικοί φορείς παρουσιάζουν µια εντελώς διαφορετική εικόνα.

Η Οµοσπονδία Τεχνικών Υπαλλήλων Ελλάδας (ΟΣΕΤΕΕ) και άλλοι φορείς κατέγραψαν:

• περίπου 150+ νεκρούς το 2024,
• τουλάχιστον 201 νεκρούς το 2025,σύµφωνα µε προκαταρκτικά στοιχεία που δηµοσιεύθηκαν στον Τύπο και επιβεβαιώθηκαν από συνδικαλιστικές πηγές και διεθνή µέσα.

Δηλαδή, µια απόκλιση της τάξης του 300%–400% ανάµεσα στην «επίσηµη» στατιστική και στην πραγµατική εικόνα.

Η πολιτική της υποκαταγραφής

Το χάσµα αυτό δεν είναι τεχνικό. Είναι πολιτικό.

Η υποκαταγραφή οφείλεται σε:

• ανασφάλιστη και ηµι-δηλωµένη εργασία,
• εργολαβίες και υπεργολαβίες,
• φόβο καταγγελίας από εργαζόµενους,
• πίεση σε εργοδότες να «µη δηλωθεί» το ατύχηµα,
• µετατροπή εργατικού ατυχήµατος σε «παθολογικό επεισόδιο»,
• δήλωση ως «ατύχηµα εκτός εργασίας».

Αποτέλεσµα: οι επίσηµοι δείκτες είναι χαµηλοί, όχι επειδή η εργασία είναι ασφαλής, αλλά επειδή η καταγραφή είναι ελλιπής.

Διεθνή ρεπορτάζ και αναλύσεις κάνουν λόγο για υποκαταγραφή της τάξης του 30%–40%, ενώ σε ορισµένους κλάδους (οικοδοµή, αγροτικός τοµέας, µεταφορές, logistics, τουρισµός) το ποσοστό εκτιµάται ακόµη υψηλότερο.

Οι κυβερνητικοί αριθµοί
ως άλλοθι

Τον Ιανουάριο του 2026, το Υπουργείο Εργασίας και η Επιθεώρηση Εργασίας επανέλαβαν ότι τα «επίσηµα» θανατηφόρα εργατικά ατυχήµατα για το 2025 ανέρχονται σε περίπου 42–48 περιστατικά. Την ίδια στιγµή όµως, ανεξάρτητες καταγραφές µιλούν για πάνω από 170–200 νεκρούς µέσα στο ίδιο έτος.

Το πολιτικό αποτέλεσµα είναι προφανές:

η κυβέρνηση επικαλείται τη Eurostat για να ισχυριστεί ότι η Ελλάδα είναι «τρίτη ή τέταρτη καλύτερη στην Ευρώπη», ενώ στην πράξη βιώνουµε σιωπηρή επιδείνωση των συνθηκών εργασίας.

Εντατικοποίηση, εργολαβίες, απορρύθµιση

Η αύξηση των πραγµατικών θανατηφόρων περιστατικών συµπίπτει µε:

• εντατικοποίηση της εργασίας,
• διεύρυνση ωραρίων, ελαστικά ωράρια,
• αποδυνάµωση συλλογικών συµβάσεων,
• αύξηση εργολαβικών σχηµάτων, και επισφαλούς απασχόλησης,
• υποστελέχωση της Επιθεώρησης Εργασίας,
• µη δήλωση ατυχηµάτων,
• πίεση για παραγωγικότητα χωρίς επαρκή µέτρα ασφάλειας,
• αποδυνάµωση των ελέγχων.

Η ασφάλεια µετατρέπεται σε «κόστος». Και το κόστος αυτό το πληρώνουν οι εργαζόµενοι µε το σώµα και τη ζωή τους.

Όταν η χαµηλή κατάταξη είναι κακό σηµάδι

Σε χώρες µε πραγµατική κουλτούρα ασφάλειας, οι δείκτες µη θανατηφόρων ατυχηµάτων είναι συχνά υψηλότεροι, ακριβώς επειδή:

• δηλώνονται όλα,
• υπάρχει θεσµική προστασία,
• υπάρχει εµπιστοσύνη στην καταγγελία.

Στην Ελλάδα, η χαµηλή κατάταξη λειτουργεί ως στατιστικό πλυντήριο: καλύπτει την πραγµατικότητα και προσφέρει πολιτικό άλλοθι.

Το πραγµατικό ερώτηµα

Το ερώτηµα δεν είναι αν η Ελλάδα είναι 4η ή 14η στην Ευρώπη.

Το ερώτηµα είναι αν:

• ο εργάτης στο εργοτάξιο,
• ο οδηγός φορτηγού,
• ο αγρότης,
• ο εργαζόµενος στην αποθήκη,
• η καθαρίστρια, ο τεχνικός, ο διανοµέας

επιστρέφουν ζωντανοί στο σπίτι τους.

Χωρίς:

• ανεξάρτητους και µαζικούς ελέγχους,
• υποχρεωτική πλήρη δήλωση όλων των ατυχηµάτων,
• διασταύρωση στοιχείων,
• πραγµατικές κυρώσεις,
• ενίσχυση της Επιθεώρησης Εργασίας,

η Ελλάδα θα συνεχίσει να είναι «πρωταθλήτρια» µόνο στα χαρτιά.

Και ουραγός στην προστασία της ανθρώπινης ζωής στην πράξη.

ΑΡΙΘΜΟΙ-ΣΟΚ: Τι δείχνουν τα χαρτιά – τι δείχνει η πραγµατικότητα

Επίσηµα στοιχεία (ΕΛΣΤΑΤ / Eurostat):

• 2023: ≈51 θανατηφόρα εργατικά ατυχήµατα
• 2024–2025 (εκτιµήσεις υπουργείου): ≈40–50 ετησίως

ð Η Ελλάδα εµφανίζεται στις 4–5 καλύτερες θέσεις στην ΕΕ

Ανεξάρτητες & συνδικαλιστικές καταγραφές:

• 2024:150+ νεκροί στην εργασία
• 2025:170–200+ νεκροί (προκαταρκτικά στοιχεία)

ð Απόκλιση +300% έως +400% από τα επίσηµα

Πού «χάνονται» τα ατυχήµατα:

• Οικοδοµή & εργοτάξια
• Αγροτικός τοµέας
• Μεταφορές & logistics
• Τουρισµός – εστίαση
• Εργολαβίες / υπεργολαβίες

Τυπικές πρακτικές υποκαταγραφής:

• Δήλωση ως «παθολογικό επεισόδιο»
• Δήλωση ως «ατύχηµα εκτός εργασίας»
• Μη δήλωση λόγω ανασφάλιστης εργασίας
• Πίεση σε εργαζόµενο να µη γίνει καταγγελία

Τι σηµαίνει πρακτικά:

 Οι «καλές» ευρωπαϊκές θέσεις της Ελλάδας βασίζονται σε ελλιπή καταγραφή, όχι σε πραγµατικά ασφαλέστερη εργασία.

* Οµοτ. Καθηγητής ΕΜΠ,