Δηµοκρατικοί χωρίς πυξίδα – Καταποντίζεται η Χάρις, φθείρεται ο Νιούσοµ

Toυ ΛΑΜΠΡΟΥ ΠΑΠΑΔΗ *

Η τελευταία δηµοσκόπηση στην Καλιφόρνια δεν αποτελεί απλώς µια αποτύπωση συσχετισµών ενόψει του 2028, είναι ένα καθαρό πολιτικό καµπανάκι για το Δηµοκρατικό Κόµµα των ΗΠΑ, που δείχνει ότι η «επόµενη µέρα» του δεν έχει ακόµη βρεθεί -και ίσως να µην έχει καν διαµορφωθεί. Το πιο ηχηρό µήνυµα αφορά την Καµάλα Χάρις. Το ποσοστό του 9% ως πρώτη επιλογή για το χρίσµα δεν συνιστά απλώς χαµηλή επίδοση. Είναι πολιτική αποδοκιµασία. Σε µια πολιτεία όπου η ίδια έχει οικοδοµήσει την καριέρα της -µε δύο θητείες ως γενική εισαγγελέας και τέσσερα χρόνια ως γερουσιαστής- η αδυναµία της να πείσει ακόµη και την κοµµατική της βάση αποκαλύπτει ένα βαθύ ρήγµα. Δεν πρόκειται για συγκυριακή φθορά, αλλά για συσσωρευµένη δυσπιστία.

Η ίδια απέδωσε την ήττα της το 2024 στον περιορισµένο χρόνο εκστρατείας. Όµως τα στοιχεία της δηµοσκόπησης υποδεικνύουν ότι το πρόβληµα δεν είναι τεχνικό, αλλά πολιτικό. Οι ψηφοφόροι δεν φαίνεται να πείθονται ούτε από το βιογραφικό της ούτε από την πολιτική της παρουσία. Αντιθέτως, η υποψηφιότητά της µοιάζει να βαραίνει από την εικόνα της ήττας και από µια αίσθηση πολιτικής αδυναµίας που δεν έχει ανατραπεί. Και όµως, η κρίση δεν σταµατά εκεί. Ο Γκάβιν Νιούσοµ, αν και προηγείται, δεν καταφέρνει να κεφαλαιοποιήσει την αποδυνάµωση της Χάρις. Το 28% που συγκεντρώνει ως πρώτη επιλογή δεν αποτελεί ισχυρή εντολή, αλλά µάλλον ένδειξη έλλειψης εναλλακτικών. Είναι η πρωτιά ενός υποψηφίου που δεν εµπνέει, αλλά απλώς προηγείται σε ένα αδύναµο πεδίο.

Ακόµη πιο αποκαλυπτική είναι η πτώση της αποδοχής του ως κυβερνήτη. Με µόλις 48% να εγκρίνουν το έργο του -χαµηλότερα από το 51% του Αυγούστου- διαµορφώνεται µια εικόνα φθοράς που δύσκολα µπορεί να αγνοηθεί. Σε µια πολιτεία-προπύργιο των Δηµοκρατικών, όπου η πολιτική κυριαρχία θεωρείται δεδοµένη, τέτοιες απώλειες δεν είναι απλές διακυµάνσεις. Είναι σηµάδια κόπωσης και αποστασιοποίησης. Η δηµοσκόπηση του Ινστιτούτου Πολιτικών Σπουδών του Πανεπιστηµίου UC Berkeley, που πραγµατοποιήθηκε σε 5.019 εγγεγραµµένους ψηφοφόρους, επιβεβαιώνει αυτό που πολλοί στο εσωτερικό του κόµµατος αποφεύγουν να παραδεχτούν: δεν υπάρχει σήµερα πρόσωπο που να συγκεντρώνει ευρεία εµπιστοσύνη. Και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό εύρηµα.

Ανησυχία

Τα επιµέρους στοιχεία εντείνουν την ανησυχία. Ο Νιούσοµ υπερτερεί της Χάρις ακόµη και µεταξύ των Αφροαµερικανών (49% έναντι 37%), ενώ αντλεί στήριξη κυρίως από µεγαλύτερους, Λατίνους και άνδρες ψηφοφόρους. Η µετατόπιση αυτή δεν είναι τυχαία. Αντανακλά µια αναδιάταξη του εκλογικού χάρτη, όπου οι παραδοσιακές συµµαχίες του Δηµοκρατικού Κόµµατος δεν θεωρούνται πλέον δεδοµένες. Την ίδια στιγµή, η Χάρις φαίνεται να χάνει έδαφος ακόµη και σε κοινά που θα περίµενε κανείς να τη στηρίξουν. Η αναφορά σε «επίµονες προκαταλήψεις κατά των γυναικών και υποψηφίων µε χρώµα» φωτίζει µια πλευρά του προβλήµατος, αλλά δεν αρκεί για να το εξηγήσει πλήρως. Όταν η πολιτική απήχηση καταρρέει σε τέτοιο βαθµό, η επίκληση εξωγενών παραγόντων δεν µπορεί να υποκαταστήσει την ανάγκη για ουσιαστική πολιτική επανεκκίνηση.

Το ενδεχόµενο µιας αναµέτρησης µεταξύ Νιούσοµ και Χάρις στις προκριµατικές του 2028 δεν προµηνύει µια δυναµική σύγκρουση ιδεών, αλλά µάλλον µια εσωτερική αναµέτρηση χαµηλών προσδοκιών. Καµία από τις δύο πλευρές δεν δείχνει ικανή να επιβάλει ηγεµονία ή να εµπνεύσει ευρύτερα στρώµατα ψηφοφόρων. Στην πραγµατικότητα, η εικόνα που διαµορφώνεται είναι αυτή ενός κόµµατος που κινείται χωρίς σαφή προσανατολισµό. Οι Δηµοκρατικοί στην Καλιφόρνια -την πιο ισχυρή τους βάση- εµφανίζονται διχασµένοι, επιφυλακτικοί και, κυρίως, αναποφάσιστοι. Η «ηχηρή παρουσία» των δύο πολιτικών δεν µεταφράζεται σε πολιτική δυναµική, κάτι που αποκαλύπτει το χάσµα ανάµεσα στη δηµόσια εικόνα και την πραγµατική επιρροή.

Εάν αυτή η τάση συνεχιστεί, το πρόβληµα δεν θα είναι µόνο ποιος θα πάρει το χρίσµα το 2028, αλλά αν το κόµµα θα µπορέσει να εµφανιστεί µε πειστική πρόταση απέναντι στους αντιπάλους του. Γιατί, όπως δείχνουν τα στοιχεία, η φθορά δεν είναι προσωρινή. Είναι δοµική. Και όσο δεν αντιµετωπίζεται, τόσο θα βαθαίνει.

* Πολιτικός αναλυτής,
Δηµοσιογράφος