Οι 4 προϋποθέσεις για προοδευτική πλειοψηφία

του Θανάση Λυρτσογιάννη

Το αποκαλύπτουν όλες οι δηµοσκοπήσεις, το δείχνουν οι αντιδράσεις των πολιτών, το φανερώνει η στάση της κοινωνίας στα αιτήµατα των αγροτών ακόµα και στα µπλόκα. Υπάρχει µία διάχυτη δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση, που είναι συντριπτική. Υπάρχει µία διαπίστωση της κοινωνίας των πολιτών πως η χώρα πορεύεται σε λάθος δρόµο και συνακόλουθα ένα πλειοψηφικό αίτηµα για αλλαγή. Κι όµως, η Νέα Δηµοκρατία παραµένει πρώτη δύναµη και η πρωτιά της ουδόλως απειλείται από την αντιπολίτευση.

Το κυβερνών κόµµα έχει υποστεί τεράστιες φθορές. Σωστά. Οι ψήφοι που έχει πάρει στις εκλογές του Ιουνίου 2023 που πέτυχε την αυτοδυναµία χάρη στο εκλογικό σύστηµα, είναι οι λιγότερες αν εξαιρέσουµε τη µνηµονιακή περίοδο από τον Μάιο 2012 ως τον Σεπτέµβριο 2015. Μάλιστα είναι λιγότερες και από τις ψήφους που πήρε ο Κώστας Καραµανλής όταν ηττήθηκε το 2009 (2.295.719 ο Καραµανλής, 2.115.922 ο Μητσοτάκης).

Οι αριθµοί µας αποκαλύπτουν µία πολύ µεγάλη αλήθεια. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν κέρδισε τις εκλογές γιατί προσέλκυσε ψηφοφόρους από το χώρο της αντιπολίτευσης, της Κεντροαριστεράς δηλαδή, αλλά γιατί οι φίλοι και οι οπαδοί της Κεντροαριστεράς επέλεξαν να πάνε παραλία την Κυριακή των εκλογών και να απέχουν από αυτές.

Κατακερµατισµός

Το συµπέρασµα που προκύπτει από τους αριθµούς είναι πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η ΝΔ ηγεµονεύουν στο πολιτικό σύστηµα, όχι γιατί συγκινούν και εκφράζουν τους πολίτες, αλλά γιατί η κατακερµατισµένη Κεντροαριστερά αδυνατεί, να συγκινήσει, να εµπνεύσει και να κινητοποιήσει τους δικούς της ψηφοφόρους.

Απογοητευµένοι από τις εξελίξεις προτιµούν τον καναπέ ή την παραλία από την κάλπη, παρότι η στάση τους αυτή ευνοεί τον Κυριάκο Μητσοτάκη και συνεπώς τις πολιτικές που είναι υπέρ των λίγων και των ηµετέρων. Θα µπορούσε κανείς σε ελεύθερη µετάφραση και ποιητική αδεία να κάνει λόγο και για µαζοχισµό των Κεντροαριστερών, οι οποίοι κρίνουν αρνητικά τα πεπραγµένα της κυβέρνησης, αλλά αρνούνται να διεκδικήσουν την αλλαγή την οποία επιθυµούν και µπορούν να πετύχουν µε µία απλή πράξη. Να σηκωθούν από τον καναπέ και να πάνε στην κάλπη.

Η συνθήκη αυτή είναι µε την πρώτη µατιά πιο εύκολη για τις δυνάµεις της Κεντροαριστεράς, γιατί δεν είναι αναγκασµένες να αποσπάσουν ψηφοφόρους από τη ΝΔ, αλλά να κινητοποιήσουν τους δικούς τους. Δυστυχώς, όµως, η προσέγγιση µε την πρώτη µατιά, είναι λανθασµένη, αφού η απογοήτευση είναι ο χειρότερος σύµβουλος. Το δείχνει η εµπειρία των τελευταίων χρόνων και αµφισβήτηση δεν χωράει.

Και τι µέλλει γενέσθαι; Με τη σηµερινή σύνθεση και κατάσταση του πολιτικού συστήµατος η Κεντροαριστερά δεν έχει καµία ελπίδα. Με καµία συνθήκη δεν πρόκειται να αλλάξει η άρρωστη πραγµατικότητα, ακόµα και µε συνεργασία ανάµεσα σε ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και Νέα Αριστερά. Οχι µόνο γιατί δεν βγαίνουν αριθµητικά τα κουκιά, αλλά γιατί αν παρ’ ελπίδα άλλαζε στάση το ΠΑΣΟΚ και συνεργαζόταν, το σχήµα που θα προέκυπτε δεν θα είχε τη δυναµική να συγκινήσει, εµπνεύσει και κινητοποιήσει τους απογοητευµένους. Απουσιάζουν τουλάχιστον 4 βασικές προϋποθέσεις και είναι αυτές που θα πρέπει να έχουν τα νέα σχήµατα.

Ηγέτης και πρόγραµµα

Οι δύο πρώτες προϋποθέσεις είναι ένας χαρισµατικός ηγέτης, ικανός να µιλάει στην καρδιά των πολιτών, αξιόπιστος και µε όραµα το οποίο θα καταφέρει να το κάνει κτήµα των πολιτών και συνεπώς να µπορεί να τους κινητοποιήσει και να τους σηκώσει από τους καναπέδες. Η Τρίτη προϋπόθεση είναι ένα πρόγραµµα αξιόπιστο και εναλλακτικό που θα υπηρετεί το όραµα και η τέταρτη µία οµάδα η οποία θα πείσει ότι είναι ικανή υπό τις οδηγίες του ηγέτη να εφαρµόσει το εναλλακτικό και αξιόπιστο πρόγραµµα, ώστε να κάνει πραγµατικότητα το όραµα.

Τούτη την ώρα υπάρχουν οι 4 προϋποθέσεις; Η απάντηση είναι όχι. Συνεπώς ακόµα κι΄ αν υπάρξει συνεργασία των κοµµάτων δεν πρόκειται να έχουµε ανατροπή γιατί απουσιάζουν το όραµα και ο χαρισµατικός ηγέτης που θα οδηγήσει το στράτευµα στη νίκη.

Η Μαρία Καρυστιανού και ο Αλέξης Τσίπρας µπορούν να απαντήσουν σε αυτή την πρόκληση; Εν µέρει ναι. Αλλά µένει να δούµε το όραµα, το πρόγραµµα και την οµάδα.

Πλιάτσικο…

Σε τούτη εδώ τη χώρα δεν ανθεί µόνο η «φαιδρά πορτοκαλέα», ευδοκιµούν η διαφθορά και η µίζα. Τα τελευταία χρόνια το πλιάτσικο του δηµοσίου χρήµατος έχει πάρει πρωτοφανείς διαστάσεις. Και δεν είναι µόνο το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και πλείστα όσα σκάνδαλα έχουν αποκαλυφθεί και αποκαλύπτονται µε µεγάλη συχνότητα.

Είναι και το σκάνδαλο διαρκείας των απευθείας αναθέσεων από υπουργεία, δηµόσιους οργανισµούς, Τοπική Αυτοδιοίκηση, που παρά τις συνεχείς παραινέσεις, τις προειδοποιήσεις από το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν ιδρώνει το αυτί κανενός. Εξάλλου γιατί να ιδρώσει; Τιµωρήθηκε κανείς; Όχι βέβαια. Και οι παραινέσεις σε µία διεφθαρµένη χώρα ουδεµία αξία έχουν. Μάλλον προτρεπτικά λειτουργούν.

Αν δε, σκεφτεί κανείς πως µε το χρήµα από τις απευθείας αναθέσεις θα µπορούσε, για παράδειγµα, να βρει η κυβέρνηση τα χρήµατα να ικανοποιήσει τα αιτήµατα των αγροτών για τα οποία ισχυρίζεται ότι δεν επιτρέπει το δηµοσιονοµικό κόστος ή να αυξήσει το ποσό για το πετρέλαιο θέρµανσης ή να ανακαινίσει σχολεία ώστε να µην πέφτουν σοβάδες στα κεφάλια των µαθητών, γίνεται αντιληπτό πόσο µεγάλη ζηµιά προκαλούν οι «γαλάζιες ακρίδες.

Συγκάλυψη…

Και επειδή το αίµα νερό δεν γίνεται, δεν είναι δυνατόν µία «γαλάζια» κυβέρνηση να τιµωρήσει «γαλάζιες» ακρίδες. Να συγκαλύψει µόνο µπορεί, όπως συνέβη µε τα Τέµπη, το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, τις υποκλοπές.

Για τις απευθείας αναθέσεις οι αριθµοί του Κεντρικού Ηλεκτρονικού Μητρώου Δηµοσίων Συµβάσεων αποκαλύπτουν το πάρτι, την ασυδοσία, την έκταση της διαφθοράς. Στο δεκάµηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2025 υπεγράφησαν πάνω από 209.000 συµβάσεις, περισσότερες από πέρυσι.

Τα ίδια στοιχεία αποκαλύπτουν πως οι απευθείας αναθέσεις που έχουν άρωµα µίζας, παραµένουν ο µεγάλος πρωταγωνιστής, αφού 161.000 συµβάσεις, δηλαδή σχεδόν 8 στις 10, µε αξία άνω των 2,2 δισ. ευρώ είναι απευθείας αναθέσεις, που σηµαίνει πως εκατοντάδες εκατοµµύρια πρέπει να έχουν ενθυλακωθεί από εκείνους που έκαναν τις απευθείας αναθέσεις.