Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Επικρίσεις για μαζική επιτήρηση μέσω apps στην Κίνα

Επικρίσεις για μαζική επιτήρηση μέσω apps στην Κίνα

Την ώρα που η κινέζικη πόλη Γουχάν προσπαθεί να επιστρέψει σταδιακά στην καθημερινότητα βγαίνοντας από καραντίνα 11 εβδομάδων, οι αρχές της χώρας χρησιμοποιούν την τεχνολογία για να εντοπίσουν ποιος μπορεί να είναι υγιής και ποιος όχι ελέγχοντας τον πληθυσμό και εγείροντας σοβαρές ανησυχίες για την καταπάτηση του δικαιώματος της ιδιωτικότητας. 

Ακόμα και μετά την άρση του γενικού «λουκέτου» σήμερα, οι πολίτες πρέπει να πάρουν το «πράσινο φως» για να βγουν από το σπίτι τους, επειδή η ελευθερία κίνησής τους εξαρτάται από την υπηρεσία «κωδικού υγείας», που εγκαθίστανται στις πλατφόρμες Alipay και WeChat.

Η κυβέρνηση υπαγορεύει στους κατοίκους τι μπορούν να κάνουν ανάλογα με το χρώμα του κωδικού QR που λαμβάνουν στις συγκεκριμένες εφαρμογές που έχουν στα τηλέφωνά τους σχεδόν όλοι όσοι διαθέτουν «έξυπνα» κινητά.  

Χωρίς τον πράσινο κωδικό δεν μπορούσαν την περασμένη εβδομάδα οι κάτοικοι της Χουμπέι να ταξιδέψουν από και προς αυτή. Αυτό δεν ισχύει μόνο στην συγκεκριμένη επαρχία, αφού όποιος θέλει να ταξιδεύσει πρέπει να συμπληρώσουν πρώτα ένα ερωτηματολόγιο με λεπτομέρειες όπως τη θερμοκρασία του σώματος και το ιστορικό υγείας. 

Αν το χρώμα είναι κίτρινο ή κόκκινο, σημαίνει ότι υπάρχει «επισήμανση» για κάποιο λόγο, όπως για παράδειγμα γιατί ο χρήστης είχε βρεθεί σε αεροπλάνο με άτομο που έχει προσβληθεί από τον ιό. Ο κίτρινος κωδικός συνεπάγεται κατ’ οίκον απομόνωση και ο κόκκινος ότι θα έπρεπε να λάβει διάγνωση και να είναι σε  καραντίνα. 

Πλέον εστιατόρια, καταστήματα ή ξενοδοχεία ζητούν να δουν το χρώμα στους πελάτες τους για να τους επιτρέψουν την είσοδο. Αλλά και στο μετρό οι οδηγίες είναι:  «να φοράτε πάντα μάσκα προσώπου, να αποφεύγετε τις συγκεντρώσεις και σαρώνεται τον κωδικό όταν βγαίνετε από το τρένο».

Τα αποτελέσματα βασίζονται σε «μεγάλα δεδομένα» και σημαίνει ότι οι τοπικές κυβερνήσεις διαθέτουν μια βάση δεδομένων με το ιστορικό ταξιδιών του πληθυσμού, το ιστορικό της υγείας τους και αν έχουν έρθει σε επαφή με οποιονδήποτε είχε κορονοϊό.

Γι’ αυτό έχουν ακτιβιστές και επιστήμονες επικρίνουν την παρακολούθηση των χρηστών κάνοντας λόγο για μαζική επιτήρηση, αλλά και σχετικά με την αξιοπιστία του συστήματος, καθώς υπάρχουν αναφορές ότι ορισμένοι δεν ήταν σε θέση να αλλάξουν το στάτους τους από κόκκινο σε άλλο χρώμα.

Ο σύμβουλος ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Διεθνούς Αμνηστίας στην Κίνα, Γουίλιαμ Νι, δήλωσε στο Reuters ότι άνθρωποι έχουν τεθεί υπό αστυνομική κράτηση «πραγματικά χωρίς λόγο». «Υπάρχει λοιπόν μια ανησυχία ότι παρ’όλο που τα δεδομένα συλλέγονται ίσως για νόμιμο σκοπό, θα μπορούσαν ενδεχομένως τελικά να χρησιμοποιηθούν κατά τρόπο που δεν μπορούμε να προβλέψουμε αυτή τη στιγμή» σημείωσε ο ίδιος.

Από τις 25 Φεβρουαρίου, το σύστημα αυτό έχει χρησιμοποιηθεί σε 200 πόλεις της χώρας και σταδιακά προστίθενται κι άλλες. Σημειώνεται ότι από το τέλος του 2019 η WeChat και είχε 1,16 δισεκατομμύρια ενεργούς χρήστες το μήνα, ενώ η Alipay περίπου 900 εκατομμύρια χρήστες σε όλη την Κίνα, σύμφωνα με τους New York Times.
Κινα, 

«Ελπίζω ότι οι άνθρωποι μπορούν να μάθουν από τη Γουχάν, έτσι ώστε να μην θυσιάσουν τόσα πολλά και να κάνουν λιγότερα λάθη» λέει μία κοπέλα σε βίντεο του BBC χωρίς αναφέρεται σε συγκεκριμένα μέτρα. «Κοιτώντας πίσω τους προηγούμενους μήνες, ήταν μια πολύ σημαντική περίοδο της ζώης μας. Οι αναμνήσεις είναι πολύτιμες αλλά και τρομακτικές» σημείωσε μία άλλη.