Κυριακή, 22 Νοεμβρίου 2026

COP31: Ορατός ο κίνδυνος μη επίτευξης τελικής συμφωνίας στην παγκόσμια σύνοδο για το κλίμα

«Η COP31 είτε θα καταλήξει σε μια καλή συμφωνία είτε σε καμία συμφωνία». Με αυτή τη φράση περιέγραψε το Σάββατο (21/11) ο Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, την κρίσιμη κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στις διαπραγματεύσεις της παγκόσμιας συνόδου για το κλίμα.

Οι εργασίες της COP31 παρατάθηκαν, καθώς οι αντιπροσωπείες από σχεδόν 200 χώρες προσπαθούν να γεφυρώσουν, την τελευταία στιγμή, τις διαφορές τους σε μια σειρά από ιδιαίτερα δύσκολα ζητήματα. Ανάμεσα στα βασικότερα σημεία αντιπαράθεσης βρίσκονται η μελλοντική χρήση των ορυκτών καυσίμων και η χρηματοδότηση των δράσεων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Η σύνοδος είχε προγραμματιστεί να ολοκληρωθεί ήδη από την Παρασκευή, όμως οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν χωρίς να έχει επιτευχθεί τελική συμφωνία. Την ώρα που οι εργαζόμενοι άρχισαν να αποσυναρμολογούν τους εκθεσιακούς χώρους και να απομακρύνουν τα περίπτερα, οι αντιπροσωπείες μετακινούνταν από αίθουσα σε αίθουσα, αναζητώντας σημεία σύγκλισης και έναν συμβιβασμό που θα μπορούσε να γίνει αποδεκτός από όλες τις πλευρές.

COP31: Τα ορυκτά καύσιμα στο επίκεντρο των διαφωνιών

Ο επικεφαλής της COP31 από την Τουρκία, Μουράτ Κουρούμ, πραγματοποίησε συναντήσεις με αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Αυστραλίας και της Σαουδικής Αραβίας, σε μια προσπάθεια να ξεπεραστεί το αδιέξοδο. Ωστόσο, αναγνώρισε ότι η επίτευξη συμφωνίας δεν είναι δεδομένη.

«Καλώ κάθε χώρα να ενεργήσει υπεύθυνα», δήλωσε στους δημοσιογράφους. «Δεν υπάρχει κανένα όφελος για κανένα μέρος αν καταστραφεί αυτή η διαδικασία εξαιτίας της προσήλωσης σε συγκεκριμένες λέξεις και φράσεις».

Το βασικό ερώτημα είναι αν το τελικό κείμενο της συνόδου θα περιλαμβάνει σαφή αναφορά στη σταδιακή κατάργηση ή στον περιορισμό της χρήσης ορυκτών καυσίμων, τα οποία ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την υπερθέρμανση του πλανήτη. Η συγκεκριμένη διατύπωση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τη Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες που παραμένουν σημαντικοί παραγωγοί πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Το προσχέδιο συμφωνίας που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη δεν περιείχε προηγούμενες αναφορές στον τερματισμό της χρήσης ορυκτών καυσίμων. Η απουσία αυτή θεωρήθηκε από αρκετές χώρες και περιβαλλοντικές οργανώσεις ως σημαντική υποχώρηση, ειδικά σε μια περίοδο κατά την οποία οι επιστημονικές προειδοποιήσεις για την κλιματική αλλαγή γίνονται ολοένα πιο επείγουσες.

Η χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων χωρών

Εξίσου κρίσιμο ζήτημα αποτελεί η οικονομική στήριξη των φτωχότερων και πιο ευάλωτων χωρών. Τα κράτη αυτά αντιμετωπίζουν ήδη σοβαρές συνέπειες από την άνοδο της θερμοκρασίας, τις ακραίες καιρικές συνθήκες, την ξηρασία, τις πλημμύρες και την άνοδο της στάθμης των θαλασσών, ενώ διαθέτουν περιορισμένους πόρους για να προσαρμοστούν.

Το ίδιο προσχέδιο απέρριπτε έναν προτεινόμενο στόχο χρηματοδότησης ύψους 120 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ο οποίος θα κατευθυνόταν στην προσαρμογή των αναπτυσσόμενων χωρών στην κλιματική αλλαγή. Η απόρριψη αυτή προκάλεσε απογοήτευση στις αντιπροσωπείες των χωρών του παγκόσμιου Νότου, που ζητούν συγκεκριμένες δεσμεύσεις και όχι γενικές υποσχέσεις.

Οι διαπραγματευτές περίμεναν να παρουσιαστεί την επόμενη ημέρα ένα αναθεωρημένο κείμενο. Ωστόσο, καθώς δεν κατατέθηκε νέο προσχέδιο, οι προσδοκίες για ουσιαστικές αλλαγές περιορίστηκαν και η απογοήτευση εντάθηκε. Η καθυστέρηση ενίσχυσε παράλληλα τον φόβο ότι οι διαφωνίες μπορεί να οδηγήσουν σε ένα αποτέλεσμα χωρίς σαφείς και φιλόδοξες δεσμεύσεις.

Οι καθυστερήσεις στις κλιματικές συνόδους

Παρά την ένταση, οι καθυστερήσεις στις διεθνείς συνόδους για το κλίμα δεν είναι πρωτοφανείς. Αρκετές προηγούμενες COP ξεπέρασαν το επίσημο χρονοδιάγραμμα, χωρίς τελικά να καταρρεύσουν, καθώς οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν μέχρι να βρεθεί ένας συμβιβασμός.

Ο Ισάτου Καμάρα, διαπραγματευτής από τη Γκάμπια, δήλωσε ότι ορισμένες χώρες φαίνεται να χρησιμοποιούν τακτικές καθυστέρησης, προκειμένου να ασκήσουν πίεση στις υπόλοιπες και να εξασφαλίσουν ένα λιγότερο φιλόδοξο τελικό αποτέλεσμα. Για τις ευάλωτες χώρες, μια αδύναμη συμφωνία δεν αποτελεί απλώς διπλωματική αποτυχία, αλλά μπορεί να έχει άμεσες συνέπειες στην ασφάλεια, την οικονομία και την καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων.

Οι φετινές συνομιλίες έχουν γίνει ακόμη πιο περίπλοκες εξαιτίας των πολέμων, της ενεργειακής κρίσης και της αύξησης του κόστους ζωής. Οι κυβερνήσεις καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη μείωσης των εκπομπών και στις πιέσεις για ενεργειακή ασφάλεια και οικονομική σταθερότητα.

Η απουσία των ΗΠΑ και η προειδοποίηση του ΟΗΕ

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, μία από τις μεγαλύτερες πηγές εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου παγκοσμίως, απουσιάζουν από τις συνομιλίες για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά. Η απουσία συνδέεται με την απόφαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσει τις πολιτικές για το κλίμα και να χαρακτηρίσει την υπερθέρμανση του πλανήτη «φάρσα».

Την ίδια στιγμή, έκθεση του ΟΗΕ που δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα επιβεβαιώνει ότι ο πλανήτης κινείται προς την υπέρβαση του ορίου του 1,5 βαθμού Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Πρόκειται για το όριο που είχαν συμφωνήσει οι κυβερνήσεις στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού το 2015.

Η COP31 βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια κρίσιμη επιλογή: είτε θα οδηγήσει σε μια συμφωνία που θα ενισχύσει τη διεθνή δράση για το κλίμα είτε θα ολοκληρωθεί χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Η έκβαση των τελευταίων διαπραγματεύσεων θα δείξει αν οι χώρες μπορούν να υπερβούν τις πολιτικές και οικονομικές διαφορές τους και να ανταποκριθούν στην επείγουσα ανάγκη για αποφασιστική αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

 

Δείτε επίσης

Τελευταία Άρθρα

Τα πιο Δημοφιλή