Μια τοξίνη μπορεί να ευθύνεται για την αύξηση των περιστατικών καρκίνο του παχέος εντέρου στους νεότερους
Η έκθεση σε μια βακτηριακή τοξίνη κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής ενδέχεται να αποτελεί έναν από τους παράγοντες που συνδέονται με την αύξηση των περιστατικών καρκίνου του παχέος εντέρου σε άτομα κάτω των 50 ετών. Η υπόθεση αυτή παρουσιάστηκε από επιστήμονες στο βρετανικό Κοινοβούλιο και έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον, καθώς οι διαγνώσεις σε νεότερες ηλικίες αυξάνονται με ταχύ ρυθμό σε πολλές χώρες.
Τα περιστατικά καρκίνου του παχέος εντέρου σε ανθρώπους κάτω των 50 ετών έχουν περίπου διπλασιαστεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και η διατροφή θεωρούνται γνωστοί παράγοντες κινδύνου. Ωστόσο, οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι παράγοντες αυτοί δεν επαρκούν για να εξηγήσουν το σύνολο της αύξησης.
Η κολιβακτίνη και ο καρκίνος του παχέος εντέρου στους νεότερους
Στο επίκεντρο της νέας υπόθεσης βρίσκεται η κολιβακτίνη, μια τοξίνη που παράγεται από ορισμένα στελέχη του βακτηρίου E. coli, το οποίο μπορεί να υπάρχει φυσιολογικά στο ανθρώπινο έντερο. Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, η κολιβακτίνη μπορεί να προκαλεί συγκεκριμένες βλάβες στο DNA των κυττάρων. Με την πάροδο του χρόνου, οι βλάβες αυτές ενδέχεται να συσσωρεύονται και να συμβάλλουν στην ανάπτυξη καρκινικών όγκων.
Οι χαρακτηριστικές μεταλλάξεις που συνδέονται με τη δράση της κολιβακτίνης εντοπίστηκαν τρεις φορές συχνότερα σε όγκους ανθρώπων κάτω των 40 ετών σε σύγκριση με όγκους ασθενών άνω των 70 ετών. Το εύρημα αυτό δεν αποδεικνύει ότι η τοξίνη προκαλεί άμεσα καρκίνο, αποτελεί όμως σημαντική ένδειξη που ενισχύει την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα.
Ο Δρ. Καρλ Σμιθ-Μπερν, ανώτερος μοριακός επιδημιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, δήλωσε στην Επιτροπή Επιστήμης και Τεχνολογίας της Βουλής των Κοινοτήτων ότι οι ήδη γνωστοί παράγοντες κινδύνου εξηγούν μόνο περίπου τα μισά από τα περιστατικά που καταγράφονται. Όπως υπογράμμισε, δεν θεωρεί πειστική την άποψη ότι η αύξηση του καρκίνου του παχέος εντέρου στους νεότερους οφείλεται αποκλειστικά στην παχυσαρκία, στο κάπνισμα, στην κατανάλωση αλκοόλ ή στη μειωμένη σωματική δραστηριότητα.
Οι μεταλλάξεις μπορεί να εμφανίζονται από τη βρεφική ηλικία
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο η έκθεση στην κολιβακτίνη να συμβαίνει πολύ νωρίς στη ζωή. Ο καθηγητής Μάικ Στράτον από το Ινστιτούτο Sanger, ο οποίος δεν συμμετείχε στην κοινοβουλευτική ακρόαση, έχει επισημάνει ότι η συγκεκριμένη τοξίνη μπορεί να προκαλεί μεταλλάξεις σε ορισμένα παιδιά, όχι όμως σε όλα.
Υπάρχουν ενδείξεις ότι οι γενετικές αυτές αλλοιώσεις μπορεί να εμφανίζονται ήδη από τη βρεφική ηλικία. Σύμφωνα με την έρευνα του καθηγητή, μέχρι την ηλικία των 10 ετών ένα παιδί που έχει εκτεθεί στην τοξίνη ενδέχεται να έχει αποκτήσει «φορτίο μεταλλάξεων» αντίστοιχο με εκείνο ενός 50χρονου. Το εύρημα αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί που εκτίθεται στην κολιβακτίνη θα εμφανίσει καρκίνο, δείχνει όμως ότι η διαδικασία μπορεί να ξεκινά πολύ νωρίτερα από τη διάγνωση.
Η καθηγήτρια Έλεν Κόλμαν, επιδημιολόγος καρκίνου στο Queen’s University του Μπέλφαστ, χαρακτήρισε την κολιβακτίνη «το πρώτο νέο στοιχείο που έχουμε στη διάθεσή μας εδώ και αρκετό καιρό». Παράλληλα, διευκρίνισε ότι ο ρόλος της στην εμφάνιση του καρκίνου του εντέρου εξακολουθεί να διερευνάται.
Όπως εξήγησε, παρότι οι ασθενείς διαγιγνώσκονται ως ενήλικες, σε ηλικίες μεταξύ 18 και 49 ετών, η έκθεση σε ορισμένους παράγοντες κινδύνου μπορεί να έχει συμβεί στην πρώιμη παιδική ηλικία ή ακόμη και πριν από τη γέννηση. Αυτό καθιστά την έρευνα ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς απαιτούνται μακροχρόνιες μελέτες που παρακολουθούν τους ανθρώπους από τη γέννηση έως την ενήλικη ζωή.
Τι μπορεί να έχει αλλάξει στα βακτήρια του εντέρου
Ορισμένοι επιστήμονες θεωρούν ότι συγκεκριμένα στελέχη του E. coli ενδέχεται να εξελίχθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες και να απέκτησαν την ικανότητα παραγωγής κολιβακτίνης. Ο καθηγητής Έλιο Ριμπόλι, επιδημιολόγος καρκίνου στο Imperial College του Λονδίνου, ανέφερε ότι η κολιβακτίνη εντοπίζεται κυρίως σε ανθρώπους που γεννήθηκαν μετά το 1960.
«Κάτι συνέβη στα βακτήρια E. coli. Θα μπορούσε να έχει προκύψει μια μετάλλαξη και να εμφανίστηκε ένα νέο βακτηριακό στέλεχος», σημείωσε. Η υπόθεση αυτή παραμένει ανοικτή και χρειάζεται επιβεβαίωση μέσα από γενετικές, επιδημιολογικές και μικροβιολογικές μελέτες.
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ο τρίτος συχνότερος καρκίνος παγκοσμίως και αντιπροσωπεύει περίπου ένα στα δέκα περιστατικά καρκίνου. Παρότι εξακολουθεί να εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα άνω των 50 ετών, οι διαγνώσεις σε νεότερους ανθρώπους αυξάνονται σταθερά. Οι επιστήμονες προσπαθούν να κατανοήσουν αν η διατροφή, το μικροβίωμα του εντέρου, οι λοιμώξεις, οι περιβαλλοντικοί παράγοντες ή η έκθεση σε βακτηριακές τοξίνες συνδέονται με αυτή την τάση.
Η πρόληψη παραμένει καθοριστική
Οι ερευνητές τονίζουν ότι δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή στοιχεία ώστε η κολιβακτίνη να θεωρηθεί οριστική αιτία της αύξησης του καρκίνου του παχέος εντέρου στους νεότερους. Η πιθανή σχέση της με τη νόσο αποτελεί μια σημαντική ερευνητική κατεύθυνση, αλλά απαιτούνται περισσότερες μελέτες πριν εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.
Παράλληλα, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι οι άνθρωποι μπορούν ήδη να μειώσουν αρκετούς γνωστούς παράγοντες κινδύνου. Η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, η τακτική σωματική δραστηριότητα, η αποφυγή του καπνίσματος, ο περιορισμός του αλκοόλ και μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη. Εξίσου σημαντική είναι η αναζήτηση ιατρικής συμβουλής όταν εμφανίζονται συμπτώματα όπως αίμα στα κόπρανα, επίμονες αλλαγές στις κενώσεις, ανεξήγητη απώλεια βάρους ή παρατεταμένος κοιλιακός πόνος.
Ο καθηγητής Ριμπόλι τόνισε ότι, ενώ οι επιστήμονες πρέπει να εντοπίσουν τους άγνωστους παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση του καρκίνου, η κοινωνία οφείλει ταυτόχρονα να εφαρμόσει όσα ήδη γνωρίζει. Η έρευνα για την κολιβακτίνη μπορεί να προσφέρει σημαντικές απαντήσεις, όμως η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση παραμένουν τα πιο άμεσα διαθέσιμα όπλα απέναντι στον καρκίνο του παχέος εντέρου στους νεότερους.
Σχετικά Άρθρα
18/11/2026 - 22:40
18/11/2026 - 19:50
18/11/2026 - 19:20
Δείτε επίσης