Η Μιανμάρ διέπραξε γενοκτονία κατά των Ροχίνγκια αποφάσισε το Διεθνές Δικαστήριο
Σε μια ιστορική απόφαση, το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης έκρινε ότι η Μιανμάρ φέρει ευθύνη για γενοκτονία κατά της μουσουλμανικής μειονότητας των Ροχίνγκια, κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής επιχείρησης του 2017. Η επιχείρηση προκάλεσε τον θάνατο χιλιάδων αμάχων, εκτεταμένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τον μαζικό εκτοπισμό εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων.
Η απόφαση θεωρείται ιστορική, καθώς αποτελεί την πρώτη φορά που το Διεθνές Δικαστήριο του ΟΗΕ αποδίδει σε ένα κράτος άμεση ευθύνη για τη διάπραξη γενοκτονίας. Το 2007, το Δικαστήριο είχε αναγνωρίσει ότι στη Σρεμπρένιτσα διαπράχθηκε γενοκτονία, όμως είχε κρίνει ότι η Σερβία ευθυνόταν για την αποτυχία της να την αποτρέψει και όχι για τη διάπραξή της.
Η απόφαση για τη γενοκτονία κατά των Ροχίνγκια
Με ψήφους εννέα έναντι έξι, οι δικαστές αποφάνθηκαν ότι η Μιανμάρ παραβίασε τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη Σύμβαση του 1948 για την Πρόληψη και Καταστολή του Εγκλήματος της Γενοκτονίας. Η απόφαση εκδόθηκε την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου και βασίστηκε σε εκτενή εξέταση στοιχείων σχετικά με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και τη μεταχείριση των Ροχίνγκια.
Ο πρόεδρος του Δικαστηρίου, Γιούτζι Ιβασάουα, ανέφερε ότι οι δυνάμεις ασφαλείας της Μιανμάρ σκότωσαν χιλιάδες άμαχους Ροχίνγκια, διέπραξαν εκτεταμένες πράξεις σεξουαλικής βίας, άσκησαν ακραία βία σε βάρος παιδιών και επιτέθηκαν σε ανθρώπους που προσπαθούσαν να εγκαταλείψουν τις περιοχές τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάστηκαν, περίπου 10.000 Ροχίνγκια έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής επιχείρησης. Παράλληλα, ολόκληρες κοινότητες καταστράφηκαν, σπίτια πυρπολήθηκαν και χιλιάδες άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, αναζητώντας ασφάλεια σε γειτονικές χώρες.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι τα εγκλήματα δεν αποτέλεσαν απλώς παράπλευρες συνέπειες μιας στρατιωτικής επιχείρησης, αλλά συνδέονταν με πρόθεση καταστροφής της συγκεκριμένης πληθυσμιακής ομάδας, εν όλω ή εν μέρει. Το στοιχείο της πρόθεσης είναι καθοριστικό για τον χαρακτηρισμό μιας πράξης ως γενοκτονίας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Η Μιανμάρ απέρριψε τον ισχυρισμό περί καταπολέμησης ανταρτών
Η Μιανμάρ είχε υποστηρίξει ότι η στρατιωτική επιχείρηση του 2017 αποτελούσε νόμιμη δράση εναντίον ένοπλων ανταρτών και ότι οι δυνάμεις ασφαλείας επιδίωκαν να προστατεύσουν τη χώρα από τρομοκρατικές επιθέσεις. Το Διεθνές Δικαστήριο, ωστόσο, απέρριψε τον συγκεκριμένο ισχυρισμό.
Οι δικαστές έκριναν ότι η έκταση, η συστηματικότητα και η αγριότητα των επιθέσεων δεν μπορούσαν να δικαιολογηθούν ως αναγκαία μέτρα για την αντιμετώπιση μιας ένοπλης απειλής. Η στοχοποίηση αμάχων, οι μαζικές δολοφονίες, η σεξουαλική βία και η καταστροφή οικισμών συνιστούσαν πράξεις που στρέφονταν εναντίον των Ροχίνγκια ως εθνοτικής και θρησκευτικής ομάδας.
Η απόφαση υπογραμμίζει ότι καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να επικαλείται την εθνική ασφάλεια για να δικαιολογήσει εγκλήματα κατά του άμαχου πληθυσμού. Η Σύμβαση για τη Γενοκτονία επιβάλλει στα κράτη την υποχρέωση όχι μόνο να τιμωρούν τους υπευθύνους, αλλά και να λαμβάνουν μέτρα για την αποτροπή τέτοιων εγκλημάτων.
Εντολή για ασφαλή επιστροφή και αποζημιώσεις
Το Διεθνές Δικαστήριο διέταξε τη Μιανμάρ να επιτρέψει την ασφαλή, εθελοντική και αξιοπρεπή επιστροφή των εκτοπισμένων Ροχίνγκια στις εστίες τους. Παράλληλα, ζήτησε να διερευνηθούν τα εγκλήματα και να τιμωρηθούν όσοι ευθύνονται για τις δολοφονίες, τις κακοποιήσεις και τις υπόλοιπες παραβιάσεις.
Το Δικαστήριο έκρινε επίσης ότι τα θύματα δικαιούνται αποζημιώσεις. Το ύψος και ο τρόπος καταβολής τους θα καθοριστούν σε μεταγενέστερη διαδικασία, αφού εξεταστούν λεπτομερώς οι επιπτώσεις των εγκλημάτων στους ανθρώπους και στις κοινότητες που επλήγησαν.
Η υπόθεση είχε παραπεμφθεί στο Διεθνές Δικαστήριο το 2019 από την Γκάμπια, η οποία κατηγόρησε τη Μιανμάρ για παραβίαση της διεθνούς Σύμβασης περί Γενοκτονίας. Η προσφυγή υποστηρίχθηκε από αρκετές χώρες και οργανώσεις, που ζητούσαν διεθνή λογοδοσία για τις πράξεις των στρατιωτικών και των κρατικών αρχών.
Εκατομμύρια άνθρωποι παραμένουν εκτοπισμένοι
Σήμερα, περίπου 1,2 εκατομμύρια πρόσφυγες Ροχίνγκια ζουν στο γειτονικό Μπανγκλαντές, κυρίως σε υπερπλήρεις καταυλισμούς στην περιοχή Κοξ Μπαζάρ. Οι συνθήκες διαβίωσης παραμένουν εξαιρετικά δύσκολες, με περιορισμένη πρόσβαση σε καθαρό νερό, τρόφιμα, υγειονομική περίθαλψη και εκπαίδευση.
Πολλοί πρόσφυγες έχουν εκφράσει φόβους για την επιστροφή τους στη Μιανμάρ, καθώς εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν διακρίσεις, περιορισμούς στην ελευθερία μετακίνησης και έλλειψη ουσιαστικών εγγυήσεων ασφάλειας. Για τον λόγο αυτό, η επιστροφή μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο υπό συνθήκες που θα διασφαλίζουν την προστασία των δικαιωμάτων τους και την αξιοπρέπειά τους.
Η ανακοίνωση της απόφασης προκάλεσε έντονη συγκίνηση στους εκπροσώπους των Ροχίνγκια που βρίσκονταν στην αίθουσα. Ορισμένοι αγκαλιάστηκαν και ξέσπασαν σε δάκρυα, θεωρώντας την απόφαση ένα σημαντικό βήμα προς τη δικαιοσύνη και την αναγνώριση του πόνου που υπέστη η κοινότητά τους.
Οι αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου είναι οριστικές και νομικά δεσμευτικές. Ωστόσο, το ίδιο το Δικαστήριο δεν διαθέτει ανεξάρτητο μηχανισμό επιβολής τους, πέρα από τη δυνατότητα παραπομπής του ζητήματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Παρά τις πρακτικές δυσκολίες, η αναγνώριση ότι η Μιανμάρ διέπραξε γενοκτονία κατά των Ροχίνγκια αποτελεί σημαντικό προηγούμενο για το διεθνές δίκαιο και ένα κρίσιμο βήμα για τη λογοδοσία και την αποκατάσταση των θυμάτων.
Σχετικά Άρθρα
19/11/2026 - 18:40
Δείτε επίσης