Ο πόλεμος κλέβει την παιδική ηλικία – Σχεδόν 589 εκατομμύρια παιδιά ζουν υπό την απειλή των συγκρούσεων
Ο πόλεμος κλέβει την παιδική ηλικία από εκατοντάδες εκατομμύρια παιδιά σε ολόκληρο τον κόσμο. Σύμφωνα με νέα έκθεση της Save the Children, σχεδόν 589 εκατομμύρια παιδιά —σχεδόν ένα στα τέσσερα παγκοσμίως— ζούσαν το 2025 σε περιοχές όπου βρίσκονταν σε εξέλιξη ένοπλες συγκρούσεις. Πρόκειται για τον υψηλότερο αριθμό που έχει καταγραφεί ποτέ, γεγονός που αποτυπώνει τη δραματική επιδείνωση της ασφάλειας για τα παιδιά και τις οικογένειές τους.
Η έκθεση της διεθνούς μη κυβερνητικής οργάνωσης, με τίτλο «Stop the War on Children» («Σταματήστε τον πόλεμο εναντίον των παιδιών»), καταγράφει τις άμεσες και έμμεσες συνέπειες των πολέμων στη ζωή των ανηλίκων. Πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται παιδιά που χάνουν τα σπίτια τους, απομακρύνονται από τις οικογένειές τους, στερούνται την εκπαίδευση και την ιατρική φροντίδα ή αντιμετωπίζουν καθημερινά τον φόβο των βομβαρδισμών και της βίας.
Ο πόλεμος κλέβει την παιδική ηλικία στην Αφρική
Η Αφρική φιλοξενεί το μεγαλύτερο ποσοστό παιδιών που ζουν σε εμπόλεμες ζώνες. Το 44% των ανηλίκων που πλήττονται παγκοσμίως βρίσκεται σε αφρικανικά κράτη, ενώ ο αριθμός τους στην ήπειρο υπερτριπλασιάστηκε μεταξύ 2010 και 2025.
Οι συγκρούσεις στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, στη Νιγηρία, στη Σομαλία και σε άλλες χώρες έχουν αφήσει εκατομμύρια παιδιά εκτεθειμένα σε ακραίες συνθήκες. Σε πολλές περιοχές, οι οικογένειες αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους χωρίς επαρκή προστασία ή πρόσβαση σε βασικά αγαθά. Οι μετακινήσεις πληθυσμών, η πείνα, οι επιδημίες και η έλλειψη ασφαλών χώρων επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την καθημερινότητά τους.
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για την εξαναγκαστική στρατολόγηση ανηλίκων. Η Save the Children κατέγραψε 6.576 επαληθευμένες περιπτώσεις παιδιών που στρατολογήθηκαν ή χρησιμοποιήθηκαν από ένοπλες ομάδες. Ο υψηλότερος αριθμός καταγράφηκε στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, με 1.397 περιστατικά, ενώ ακολούθησαν η Νιγηρία, η Αϊτή και η Σομαλία.
Η στρατολόγηση στερεί από τα παιδιά κάθε δυνατότητα φυσιολογικής ανάπτυξης. Πολλά εξαναγκάζονται να συμμετέχουν σε εχθροπραξίες, να μεταφέρουν όπλα ή να εκτελούν άλλες επικίνδυνες αποστολές. Άλλα χρησιμοποιούνται ως πληροφοριοδότες, αγγελιαφόροι ή ανθρώπινες ασπίδες, ενώ συχνά υφίστανται σωματική και ψυχολογική κακοποίηση.
Η Μέση Ανατολή καταγράφει απότομη αύξηση
Η κατάσταση επιδεινώθηκε σημαντικά και στη Μέση Ανατολή. Ο αριθμός των παιδιών που ζούσαν σε περιοχές συγκρούσεων αυξήθηκε από 52 εκατομμύρια το 2024 σε 67 εκατομμύρια το 2025. Ιδιαίτερα έντονα είναι τα προβλήματα στα παλαιστινιακά εδάφη, στον Λίβανο και στην Υεμένη, όπου οι εχθροπραξίες έχουν καταστρέψει υποδομές και έχουν προκαλέσει μαζικές εκτοπίσεις.
Τα παιδιά συχνά βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των επιπτώσεων, ακόμη και όταν δεν συμμετέχουν άμεσα στις μάχες. Κατοικίες, σχολεία και καταυλισμοί μπορεί να γίνουν στόχοι βομβαρδισμών ή επιδρομών μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Παράλληλα, η καταστροφή νοσοκομείων και κέντρων υγείας περιορίζει την πρόσβαση σε επείγουσα περίθαλψη, εμβολιασμούς και βασικές υπηρεσίες υγείας.
Η διακοπή της εκπαίδευσης έχει επίσης μακροχρόνιες συνέπειες. Όταν τα σχολεία καταστρέφονται ή μετατρέπονται σε καταφύγια, τα παιδιά χάνουν όχι μόνο μαθήματα, αλλά και ένα σημαντικό πλαίσιο ασφάλειας, κοινωνικοποίησης και ψυχολογικής υποστήριξης.
Χιλιάδες παιδιά σκοτώθηκαν ή ακρωτηριάστηκαν
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, 14.224 παιδιά σκοτώθηκαν ή ακρωτηριάστηκαν εξαιτίας εχθροπραξιών το 2025. Οι αριθμοί αφορούν μόνο επαληθευμένες περιπτώσεις. Ωστόσο, ο πραγματικός απολογισμός εκτιμάται ότι είναι σημαντικά υψηλότερος, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η πρόσβαση των ανεξάρτητων οργανώσεων και των δημοσιογράφων είναι περιορισμένη.
Το Σουδάν αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η συνεχιζόμενη σύγκρουση έχει προκαλέσει τεράστιες ανθρωπιστικές ανάγκες, ενώ η έλλειψη αξιόπιστων στοιχείων δυσκολεύει την πλήρη καταγραφή των θυμάτων. Παρόμοιες δυσκολίες υπάρχουν και στην καταγραφή περιστατικών σεξουαλικής βίας, βασανιστηρίων και άλλων σοβαρών παραβιάσεων των δικαιωμάτων των παιδιών.
Η έκθεση καταγράφει 1.787 επαληθευμένες υποθέσεις σεξουαλικής βίας με θύματα παιδιά σε εμπόλεμες ζώνες. Το 86% των περιστατικών σημειώθηκε στην Αφρική, με τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό να καταγράφει τον υψηλότερο αριθμό, 592 υποθέσεις.
Η ανάγκη για άμεση προστασία
Τα στοιχεία της Save the Children υπογραμμίζουν ότι η προστασία των παιδιών πρέπει να αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα σε κάθε σύγκρουση. Η τήρηση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, η προστασία των σχολείων και των νοσοκομείων, η ασφαλής απομάκρυνση αμάχων και η πρόσβαση σε ανθρωπιστική βοήθεια είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για την επιβίωση και την αξιοπρέπεια των παιδιών.
Ο πόλεμος κλέβει την παιδική ηλικία, αλλά δεν πρέπει να κλέψει και το μέλλον. Η διεθνής κοινότητα καλείται να εντείνει τις προσπάθειες για τον τερματισμό των συγκρούσεων, την τιμωρία των υπευθύνων και την ουσιαστική στήριξη των παιδιών που έχουν εκτοπιστεί ή τραυματιστεί. Κάθε αριθμός της έκθεσης αντιστοιχεί σε μια πραγματική ζωή και σε ένα παιδί που δικαιούται να μεγαλώσει με ασφάλεια, να μορφωθεί και να ονειρευτεί.
Σχετικά Άρθρα
Δείτε επίσης