Αίγυπτος στον ΟΗΕ: «Απολύτως άκυρο και χωρίς καμία έννομη συνέπεια» το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Την απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο επαναδιατυπώνει η Αίγυπτος σε ρηματική διακοίνωση προς τον γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, με ημερομηνία 5 Νοεμβρίου 2026, υποστηρίζοντας ότι η πρόσφατη έγκρισή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει τον νομικό του χαρακτήρα ούτε παράγει έννομη συνέπεια έναντι του Καΐρου.

Η αιγυπτιακή διακοίνωση κυκλοφόρησε ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ με τον αριθμό Α/81/479. Στο έγγραφο, η μόνιμη αντιπροσωπεία της Αιγύπτου επαναλαμβάνει τη θέση της έναντι του μνημονίου που υπέγραψαν στις 27 Νοεμβρίου 2019 η Τουρκία και η τότε κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης για την οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο.

Παράλληλα, το Κάιρο αμφισβητεί τις θαλάσσιες οριοθετήσεις που έχει ανακοινώσει μονομερώς η Λιβύη, απορρίπτει τις συμφωνίες ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης του 2022 και του 2025 και διατηρεί ρητώς το δικαίωμα να προστατεύσει τα κυριαρχικά του δικαιώματα στη Μεσόγειο. Η νέα διπλωματική παρέμβαση της Αιγύπτου ακολουθεί την απόφαση της λιβυκής Βουλής των Αντιπροσώπων, στις 20 Οκτωβρίου, να εγκρίνει το μνημόνιο του 2019. Με την ίδια απόφαση, το λιβυκό Κοινοβούλιο ανέτρεψε την προηγούμενη στάση του, καταργώντας αποφάσεις του 2020 με τις οποίες είχε απορρίψει την κύρωση των συμφωνιών με την Αγκυρα και είχε ζητήσει τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Τουρκία.

Η αιγυπτιακή θέση για το μνημόνιο του 2019

Στη ρηματική διακοίνωση, η μόνιμη αντιπροσωπεία της Αιγύπτου στον ΟΗΕ τονίζει ότι η θέση του Καΐρου έναντι της τουρκολιβυκής συμφωνίας παραμένει αμετάβλητη. «Η Αίγυπτος απορρίπτει το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ της κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας του Κράτους της Λιβύης για την οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο, το οποίο υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 2019, δεν το αναγνωρίζει και το θεωρεί απολύτως άκυρο και στερούμενο οποιασδήποτε έννομης συνέπειας», αναφέρεται στο έγγραφο. Η αιγυπτιακή πλευρά σημειώνει ότι η συγκεκριμένη θέση έχει ήδη διατυπωθεί σε προηγούμενες ρηματικές διακοινώσεις προς τον γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Οι διακοινώσεις είχαν ημερομηνίες 23 Δεκεμβρίου 2019, 10 Απριλίου 2023, 9 Απριλίου 2024 και 8 Σεπτεμβρίου 2025. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις νομικές συνέπειες της απόφασης της λιβυκής Βουλής των Αντιπροσώπων.

Το Κάιρο υποστηρίζει ότι η απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου δεν επηρεάζει την ισχύ ή τις συνέπειες που αποδίδει στην αρχική συμφωνία. «Η φερόμενη κύρωση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει το γεγονός ότι το μνημόνιο παραμένει άκυρο και εξακολουθεί να μην παράγει οποιαδήποτε έννομη συνέπεια έναντι της Αιγύπτου», αναφέρεται χαρακτηριστικά στη διακοίνωση.

Με τη θέση αυτή, η αιγυπτιακή πλευρά υπογραμμίζει ότι η μεταβολή της στάσης του λιβυκού Κοινοβουλίου δεν αίρει τις νομικές αντιρρήσεις που έχει διατυπώσει από το 2019. Η Αίγυπτος θεωρεί ότι το μνημόνιο δεν μπορεί να δημιουργήσει δικαιώματα ή υποχρεώσεις εις βάρος της και δεν αναγνωρίζει οποιαδήποτε συνέπεια που θα μπορούσε να προκύψει από αυτό. Παράλληλα, το Κάιρο επαναβεβαιώνει ότι το περιεχόμενο του μνημονίου και οι ενέργειες που απορρέουν από αυτό αντίκεινται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. «Το προαναφερθέν Μνημόνιο Κατανόησης και οποιεσδήποτε ενέργειες απορρέουν από αυτό παραβιάζουν τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, τις σχετικές διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 και την καθιερωμένη πρακτική αναφορικά με την οριοθέτηση θαλάσσιων συνόρων», αναφέρει η αιγυπτιακή διακοίνωση.

Απόρριψη των ενεργειακών συμφωνιών Τουρκίας – Λιβύης

Οι αιγυπτιακές αντιρρήσεις δεν περιορίζονται στο μνημόνιο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών του 2019. Η διακοίνωση επεκτείνεται και στις μεταγενέστερες συμφωνίες συνεργασίας της Αγκυρας και της Τρίπολης στον τομέα της ενέργειας. Ειδικότερα, η Αίγυπτος επαναλαμβάνει ότι απορρίπτει το Μνημόνιο Κατανόησης που υπεγράφη στις 3 Οκτωβρίου 2022 μεταξύ της Τουρκίας και της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης για τη συνεργασία στον τομέα των υδρογονανθράκων. Απορρίπτει επίσης το μνημόνιο που συνήφθη στις 25 Ιουνίου 2025 μεταξύ της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης, γνωστής ως NOC, και της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου, γνωστής ως TPAO.

«Η Αίγυπτος απορρίπτει αμφότερα τα μνημόνια και τα θεωρεί άκυρα και στερούμενα οποιασδήποτε απολύτως έννομης συνέπειας», αναφέρεται στη ρηματική διακοίνωση. Η μόνιμη αντιπροσωπεία της Αιγύπτου παραπέμπει στην προηγούμενη διακοίνωσή της, της 8ης Σεπτεμβρίου 2025, η οποία είχε καταχωριστεί ως επίσημο έγγραφο του ΟΗΕ με τον αριθμό Α/80/386. Στο συγκεκριμένο έγγραφο, το Κάιρο είχε ήδη καταγράψει τις αντιρρήσεις του για τις δύο ενεργειακές συμφωνίες μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης. Με τη νέα παρέμβαση, η Αίγυπτος επαναφέρει στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών το σύνολο των ενστάσεών της, καλύπτοντας τόσο το μνημόνιο θαλάσσιας οριοθέτησης του 2019 όσο και τις συμφωνίες που ακολούθησαν στους τομείς των υδρογονανθράκων και της πετρελαϊκής συνεργασίας.

Οι λιβυκές θαλάσσιες οριοθετήσεις

Ξεχωριστό μέρος της διακοίνωσης αφορά τις εξωτερικές οριογραμμές των θαλάσσιων ζωνών που ανακοίνωσε η Λιβύη με ρηματική διακοίνωση προς τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ στις 27 Μαΐου 2025. Η λιβυκή διακοίνωση είχε καταχωριστεί ως έγγραφο Α/79/916. Η Αίγυπτος δηλώνει ότι δεν αναγνωρίζει τις οριογραμμές που ανακοίνωσε η Λιβύη, καθώς υποστηρίζει ότι αυτές επικαλύπτονται με τα δυτικά θαλάσσια όρια της Αιγύπτου στη Μεσόγειο. «Η Αίγυπτος απορρίπτει τις εξωτερικές οριογραμμές που ανακοίνωσε η Λιβύη και δεν τις αναγνωρίζει, καθώς επικαλύπτονται με τα δυτικά θαλάσσια όρια της Αιγύπτου στη Μεσόγειο Θάλασσα», αναφέρεται στο έγγραφο. Η αιγυπτιακή πλευρά διατυπώνει επιπλέον ειδική αντίρρηση έναντι των ανατολικών θαλάσσιων ορίων που έχει ανακοινώσει η Λιβύη.

Στην αντίρρηση περιλαμβάνονται και τα ανατολικά εξωτερικά όρια της δηλωθείσας λιβυκής υφαλοκρηπίδας. Κατά την αιγυπτιακή θέση, οι συγκεκριμένες οριογραμμές βρίσκονται εντός των θαλάσσιων ζωνών της Αιγύπτου και δεν λαμβάνουν υπόψη τα δικαιώματα που επικαλείται το Κάιρο στην αποκλειστική οικονομική ζώνη και την υφαλοκρηπίδα του στη Μεσόγειο. «Οι συγκεκριμένες οριογραμμές βρίσκονται εξ ολοκλήρου εντός των θαλάσσιων ζωνών της Αιγύπτου, παραγνωρίζοντας τα κυριαρχικά δικαιώματα της Αιγύπτου στην αποκλειστική οικονομική ζώνη και την υφαλοκρηπίδα της στη Μεσόγειο Θάλασσα», αναφέρεται στη διακοίνωση. Η Αίγυπτος χαρακτηρίζει μη αποδεκτές τις συνέπειες που θα μπορούσαν να προκύψουν από τις λιβυκές ανακοινώσεις. «Η Αίγυπτος υπογραμμίζει ότι οποιεσδήποτε συνέπειες ή αποτελέσματα ενδέχεται να προκύψουν από τη δήλωση της Λιβύης είναι απαράδεκτα», σημειώνεται στο έγγραφο. Η αιγυπτιακή αποστολή παραπέμπει εκ νέου στις ρηματικές διακοινώσεις της 9ης Απριλίου 2024 και της 8ης Σεπτεμβρίου 2025, επισημαίνοντας τη συνέχεια της θέσης της σχετικά με τις λιβυκές θαλάσσιες αξιώσεις.

Επιφύλαξη για την προστασία των αιγυπτιακών δικαιωμάτων

Το Κάιρο απορρίπτει εκ των προτέρων οποιαδήποτε μέτρα ή πρακτικές ενέργειες θα μπορούσαν να ληφθούν με επίκληση των τουρκολιβυκών μνημονίων ή των μονομερών λιβυκών δηλώσεων, εφόσον αυτές έρχονται σε αντίθεση με τα θαλάσσια όρια που έχει ανακοινώσει η Αίγυπτος. «Η Αίγυπτος επαναλαμβάνει ότι απορρίπτει οποιαδήποτε μέτρα ή ενέργειες λαμβάνονται από οποιοδήποτε μέρος βάσει των προαναφερθέντων Μνημονίων Κατανόησης και των δηλώσεων της Λιβύης, τα οποία έρχονται σε αντίθεση με τα δηλωθέντα θαλάσσια όρια της Αιγύπτου», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Στην ίδια παράγραφο, η αιγυπτιακή πλευρά διατηρεί ρητώς τα δικαιώματά της βάσει του Διεθνούς Δικαίου και δηλώνει ότι θα αντιταχθεί σε οποιαδήποτε απόπειρα προσβολής τους. «Διατηρεί το δικαίωμα να προστατεύσει τα δικαιώματά του που κατοχυρώνονται από το Διεθνές Δίκαιο και να αντιταχθεί σε οποιαδήποτε απόπειρα προσβολής τους», αναφέρεται στη διακοίνωση. Η διατύπωση καλύπτει όχι μόνο τη νομική αμφισβήτηση των συμφωνιών, αλλά και ενδεχόμενες ενέργειες εφαρμογής τους. Η Αίγυπτος δηλώνει ότι δεν αποδέχεται μέτρα ή δραστηριότητες που θα στηρίζονται στα μνημόνια ή στις μονομερείς λιβυκές θαλάσσιες δηλώσεις, εφόσον αυτά επηρεάζουν τα όρια και τα δικαιώματα που έχει κοινοποιήσει.

Αναφορά στη διαπραγματευτική διαδικασία

Στο τέλος της διακοίνωσης, η Αίγυπτος επαναβεβαιώνει την προσήλωσή της στη διπλωματική οδό και στη διαπραγματευτική επίλυση των εκκρεμοτήτων που αφορούν την οριοθέτηση θαλάσσιων συνόρων. Το Κάιρο δηλώνει ότι παραμένει ανοιχτό στη συνεργασία, τη διαβούλευση και τη διαπραγμάτευση με τα γειτονικά κράτη, με καλή πίστη, προκειμένου να επιτευχθούν συμφωνίες για την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων. «Ανοιχτή και προσηλωμένη στη συνεργασία, τη διαβούλευση και τη διαπραγμάτευση με τα γειτονικά κράτη, με καλή πίστη, προκειμένου να επιτευχθούν συμφωνίες για την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων», αναφέρει η αιγυπτιακή πλευρά.

Η Αίγυπτος διευκρινίζει ότι οι διαπραγματεύσεις πρέπει να διεξάγονται με βάση τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου και δίκαιες και ισότιμες λύσεις, με στόχο την εξυπηρέτηση των κοινών συμφερόντων. Παράλληλα, διατηρεί όλα τα δικαιώματά της σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Η θέση αυτή διαχωρίζει την απόρριψη των τουρκολιβυκών συμφωνιών και των μονομερών λιβυκών θαλάσσιων οριοθετήσεων από τη δυνατότητα επίτευξης μελλοντικών συμφωνιών θαλάσσιας οριοθέτησης με τα γειτονικά κράτη. Για την Αίγυπτο, οι συμφωνίες αυτές θα πρέπει να προκύψουν μέσω διαπραγματεύσεων και να στηρίζονται στο Διεθνές Δίκαιο.

Αίτημα για δημοσίευση ως επίσημου εγγράφου του ΟΗΕ

Η μόνιμη αντιπροσωπεία της Αιγύπτου ζητεί από τον γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών τη διανομή της ρηματικής διακοίνωσης ως επίσημου εγγράφου της Γενικής Συνέλευσης. Το αίτημα αφορά το θέμα 74 της ημερήσιας διάταξης. Η Αίγυπτος ζητεί επίσης τη δημοσίευση του εγγράφου στον ιστότοπο της Διεύθυνσης Ωκεάνιων Υποθέσεων και Δικαίου της Θάλασσας των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και σε προσεχή έκδοση του Δελτίου Δικαίου της Θάλασσας, γνωστού ως «Law of the Sea Bulletin». Με την καταχώριση της διακοίνωσης στα επίσημα έγγραφα της Γενικής Συνέλευσης, το Κάιρο επιδιώκει την επίσημη καταγραφή και δημοσιοποίηση των νομικών του αντιρρήσεων στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών. Η αιγυπτιακή θέση αφορά το μνημόνιο του 2019, τις ενεργειακές συμφωνίες του 2022 και του 2025, καθώς και τις θαλάσσιες διεκδικήσεις που η Λιβύη ανακοίνωσε μονομερώς.

Δείτε επίσης

Τελευταία Άρθρα

Τα πιο Δημοφιλή