Παρότι οι λεπτομέρειες της συμφωνίας εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης, η Δανία, η Αυστρία, η Γερμανία, η Ολλανδία και η Ελλάδα δηλώνουν βέβαιες ότι θα καταλήξουν σε συμφωνία και θα ξεκινήσουν τις απελάσεις παράτυπων μεταναστών το 2027.
Η πρώτη δομή αναμένεται να φιλοξενεί περίπου 100 άτομα κάθε φορά. Όσοι μεταφέρονται εκεί θα μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα στη Ρουάντα και αναμένεται, σύμφωνα με αξιωματούχους, να ενταχθούν στην τοπική κοινωνία και στην αγορά εργασίας.
«Νομίζω ότι αυτή η [συμφωνία] αλλάζει τα δεδομένα. Θα ξαναπάρουμε τον έλεγχο και θα αφαιρέσουμε το κίνητρο για παράτυπη μετανάστευση», δήλωσε η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν, κατά την ανακοίνωση στη Βιέννη, μαζί με τον καγκελάριο της Αυστρίας Κρίστιαν Στόκερ και υπουργούς των άλλων χωρών που συμμετέχουν, ανάμεσά τους και τον Βενσάν Μπιρούτα της Ρουάντα.
Το αρχικό κέντρο θα αποτελέσει πιλοτικό έργο μικρής κλίμακας, με σχέδια για διεύρυνση του προγράμματος μόλις τεθεί σε λειτουργία και μειωθεί ο κίνδυνος οι απελάσεις να μπλοκαριστούν από νομικές προσφυγές.
Ποιος θα στέλνεται στα κέντρα επιστροφών;
Οι πέντε χώρες θα απελαύνουν μόνο απορριφθέντες αιτούντες άσυλο στους οποίους έχουν επιβληθεί εκτελεστές αποφάσεις επιστροφής.
Οι ανήλικοι θα εξαιρούνται, ενώ κάθε χώρα θα εφαρμόζει τα δικά της κριτήρια για την επιλογή όσων πρόκειται να απελαθούν.
Η Ολλανδία θα επικεντρωθεί σε ενήλικες άνδρες από χώρες στην περιοχή της Ρουάντα, ενώ η Γερμανία θα στοχοποιεί μετανάστες που αρνούνται να συνεργαστούν στις προσπάθειες εξακρίβωσης της ταυτότητάς τους και προέρχονται από χώρες που εμφανίζονται απρόθυμες να επαναδεχθούν τους υπηκόους τους, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις.
Μετά από ένα διάστημα παραμονής στη δομή, η διάρκεια του οποίου δεν έχει ακόμη καθοριστεί, οι μετανάστες θα αναμένεται να ξαναχτίσουν τη ζωή τους στη Ρουάντα ή να επιστρέψουν οικειοθελώς στις χώρες καταγωγής τους ή σε άλλη χώρα όπου έχουν δικαίωμα νόμιμης διαμονής.
Ρόλο στις απελάσεις στα αρχικά στάδια δεν θα έχει ο ευρωπαϊκός οργανισμός συνοριοφυλακής Frontex, παρά τη μεταρρύθμιση της εντολής του που πρότεινε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η οποία θα του επέτρεπε να αναλάβει τέτοια καθήκοντα.