Αντιδρούν στο πλάνο για 100.000 απολύσεις τα συνδικάτα της Volkswagen

Η Volkswagen βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις σοβαρότερες κρίσεις στην ιστορία της, καθώς εξετάζει περικοπές που μπορεί να αγγίξουν συνολικά τις 100.000 θέσεις εργασίας έως το 2030. Το σχέδιο, που συνδέεται με τη συρρίκνωση των κερδών, την πτώση της ζήτησης και την εντεινόμενη πίεση από τον διεθνή ανταγωνισμό, έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση των συνδικάτων. Οι εργαζόμενοι προειδοποιούν ήδη για απεργιακές κινητοποιήσεις από τον Ιανουάριο του 2027.

Την ίδια ώρα, τέσσερα εργοστάσια της Volkswagen στη Γερμανία δεν έχουν εξασφαλισμένο μέλλον μετά το 2031. Η εταιρεία δεν έχει ανακοινώσει οριστικό κλείσιμο, ωστόσο δηλώνει ότι δεν μπορεί να εγγυηθεί ανταγωνιστική παραγωγική δραστηριότητα στις εγκαταστάσεις του Emden, του Zwickau, του Ανόβερου και του Neckarsulm. Οι εξελίξεις αυτές εντείνουν την αβεβαιότητα για χιλιάδες εργαζομένους και ολόκληρες περιοχές που εξαρτώνται οικονομικά από τη λειτουργία των εργοστασίων.

Volkswagen: από τις εθελούσιες αποχωρήσεις στις μαζικές περικοπές

Το πρώτο κύμα μείωσης του προσωπικού βασίστηκε στη συμφωνία που υπέγραψε η Volkswagen με το συνδικάτο IG Metall τον Δεκέμβριο του 2024. Η συμφωνία προέβλεπε την περικοπή 35.000 θέσεων εργασίας στη Γερμανία έως το 2030, χωρίς υποχρεωτικές απολύσεις και χωρίς άμεσο κλείσιμο εργοστασίων.

Για την επίτευξη του στόχου, η εταιρεία επέλεξε κυρίως τις εθελούσιες εξόδους και τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις. Η επιλογή αυτή συνδέεται και με το αυστηρό γερμανικό εργατικό δίκαιο, το οποίο καθιστά ιδιαίτερα δύσκολες τις μαζικές απολύσεις. Μέχρι τον Ιούνιο του 2025, περίπου 20.000 εργαζόμενοι είχαν συμφωνήσει να αποχωρήσουν οικειοθελώς, λαμβάνοντας πακέτα αποζημίωσης που σε ορισμένες περιπτώσεις έφταναν έως και τις 400.000 ευρώ, ανάλογα με την προϋπηρεσία και την ηλικία τους.

Ωστόσο, η πλειονότητα των αποχωρήσεων αφορούσε συνταξιοδοτήσεις και όχι αποκλειστικά προγράμματα αποζημίωσης. Παράλληλα, η αναδιάρθρωση άρχισε να επηρεάζει το σύνολο του ομίλου, συμπεριλαμβανομένων των Volkswagen, Audi, Porsche και CARIAD.

Στη γενική συνέλευση του Ιουνίου 2026, η διοίκηση ανακοίνωσε ότι ο συνολικός στόχος για τις συγκεκριμένες εταιρείες ανέρχεται πλέον σε 50.000 θέσεις εργασίας λιγότερες στη Γερμανία έως το 2030. Από αυτές, οι 35.000 αφορούν τη βασική μάρκα Volkswagen. Οι ήδη υπογεγραμμένες συμφωνίες αποχώρησης στις εταιρείες του ομίλου έφταναν τις 28.000.

Ο διευθύνων σύμβουλος Όλιβερ Μπλούμε υποστήριξε ότι οι περικοπές είναι αναγκαίες, προκειμένου η παραγωγική δυναμικότητα να προσαρμοστεί στη ζήτηση. Μόνο κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, ο αριθμός των εργαζομένων στον όμιλο μειώθηκε κατά περίπου 5.500 άτομα.

Το σχέδιο για 100.000 θέσεις εργασίας

Τον Ιούνιο, δημοσίευμα του Manager Magazin αποκάλυψε ότι η Volkswagen εξετάζει ένα ευρύτερο σχέδιο περικοπών, το οποίο θα μπορούσε να επηρεάσει συνολικά 100.000 θέσεις εργασίας παγκοσμίως. Τον Σεπτέμβριο, το εποπτικό συμβούλιο ενέκρινε ομόφωνα το «Future Plan 2030», το οποίο προβλέπει περίπου 50.000 επιπλέον περικοπές, συμπεριλαμβανομένων θέσεων διοίκησης.

Εφόσον εφαρμοστεί πλήρως, το σχέδιο θα οδηγήσει σε μείωση περίπου 100.000 θέσεων, αριθμός που αντιστοιχεί σχεδόν στο 15% του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού του ομίλου. Η στρατηγική περιλαμβάνει επίσης σχεδόν υποδιπλασιασμό του χαρτοφυλακίου μοντέλων, με στόχο τη μείωση του κόστους και τον περιορισμό της πολυπλοκότητας στην παραγωγή.

Η ανακοίνωση του σχεδίου έγινε δεκτή θετικά από τις χρηματαγορές, με τη μετοχή της Volkswagen να καταγράφει άνοδο περίπου 7,5% έως 8%. Για τους εργαζομένους, όμως, οι ίδιες εξελίξεις μεταφράζονται σε αβεβαιότητα, απώλεια εισοδήματος και φόβο για το μέλλον των εργοστασίων.

Η εταιρεία αναμένεται να παρουσιάσει έως τα τέλη Ιουνίου του 2027 τη νέα στρατηγική της για τη λειτουργία των ευρωπαϊκών εργοστασίων, με σαφώς μικρότερο εργατικό δυναμικό.

Τέσσερα εργοστάσια χωρίς εγγυημένο μέλλον

Τα εργοστάσια του Emden, του Zwickau, του Ανόβερου και του Neckarsulm βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης. Η Volkswagen έχει δηλώσει ότι δεν μπορεί να εγγυηθεί ανταγωνιστική διαδοχική χρήση των εγκαταστάσεων από το 2031 έως το 2034.

Η διατύπωση αυτή δεν ισοδυναμεί με επίσημη απόφαση για κλείσιμο. Ωστόσο, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγής χρήσης, περιορισμού της παραγωγής ή ακόμη και παύσης λειτουργίας. Δημοσιεύματα έχουν αναφέρει ενδεικτικές ημερομηνίες για το τέλος της παραγωγής σε ορισμένες μονάδες, χωρίς η εταιρεία να τις έχει επιβεβαιώσει.

Η αβεβαιότητα προκαλεί έντονη ανησυχία στις τοπικές κοινωνίες, καθώς τα εργοστάσια της Volkswagen δεν αποτελούν μόνο χώρους απασχόλησης, αλλά και βασικούς οικονομικούς πυλώνες για ολόκληρες περιοχές.

Ζημιές, δασμοί και πίεση από την Κίνα

Η αναδιάρθρωση συνδέεται άμεσα με τις οικονομικές επιδόσεις του ομίλου. Το λειτουργικό κέρδος της Volkswagen μειώθηκε κατά 53% το 2025. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, το λειτουργικό αποτέλεσμα υποχώρησε στα 2,46 δισ. ευρώ, έναντι 2,87 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο. Στο πρώτο εξάμηνο διαμορφώθηκε στα 5,93 δισ. ευρώ, σημειώνοντας πτώση 11,6%.

Τον Οκτώβριο, ο όμιλος ανακοίνωσε λειτουργική ζημιά ύψους 5,86 δισ. ευρώ για το τρίτο τρίμηνο, ενώ τα έσοδα ανήλθαν σε 75,3 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 6,3%. Παράλληλα, η Volkswagen είχε ήδη περιορίσει τον στόχο για το περιθώριο κέρδους του 2026 σε έως 1%, προειδοποιώντας για μη επαναλαμβανόμενες δαπάνες που μπορεί να φτάσουν τα 10 δισ. ευρώ.

Στην πίεση προστίθενται οι αμερικανικοί δασμοί, η αδυναμία ανάκαμψης των πωλήσεων στην Κίνα και ο αυξανόμενος ανταγωνισμός από κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες. Οι τελευταίες επεκτείνουν την παραγωγική τους παρουσία στην Ευρώπη, προσφέροντας ηλεκτρικά οχήματα με ανταγωνιστικές τιμές και ασκώντας επιπλέον πίεση στους παραδοσιακούς κατασκευαστές.

Η σύγκρουση με τα συνδικάτα

Στις 30 Σεπτεμβρίου, η Volkswagen κατήγγειλε σειρά μισθολογικών συμφωνιών, με ισχύ από τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Η εταιρεία διευκρίνισε ότι η συμφωνία του 2024 για τις εγγυήσεις θέσεων εργασίας παραμένει σε ισχύ, όμως η κίνηση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις.

Η πρόεδρος του συμβουλίου εργαζομένων, Ντανιέλα Καβάλο, κατήγγειλε επίσης σχέδιο για πάγωμα των μισθών έως το 2030, το οποίο θα μπορούσε να αφορά περίπου 660.000 εργαζομένους παγκοσμίως. Η Volkswagen δεν έχει σχολιάσει επισήμως τη συγκεκριμένη καταγγελία. Παράλληλα, δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η εταιρεία έχει επιβεβαιώσει επιπλέον περικοπές 12.000 θέσεων εργασίας στη Γερμανία.

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ διοίκησης και συνδικάτων αναμένεται να ξεκινήσουν στις 24 Νοεμβρίου στο Emden και να συνεχιστούν στις 15 Δεκεμβρίου στο Zwickau. Με τη λήξη της υποχρέωσης εργασιακής ειρήνης την 1η Ιανουαρίου 2027, το IG Metall προειδοποιεί ότι μπορεί να προχωρήσει σε απεργίες.

Το πλάνο για 100.000 θέσεις εργασίας της Volkswagen εξελίσσεται έτσι σε μετωπική σύγκρουση ανάμεσα στην ανάγκη της εταιρείας να μειώσει το κόστος και στην προσπάθεια των εργαζομένων να διατηρήσουν τις θέσεις, τους μισθούς και το μέλλον των εργοστασίων. Οι επόμενοι μήνες αναμένεται να κρίνουν αν η αναδιάρθρωση θα περιοριστεί σε εθελούσιες αποχωρήσεις ή αν θα οδηγήσει σε μια πολύ ευρύτερη κοινωνική και εργασιακή κρίση.