Κόσοβο: «Μπλόκο» σε 150.000 παιχνίδια από την Κίνα γιατί δεν πληρούσαν τα πρότυπα ασφαλείας

Περίπου 150.000 παιδικά παιχνίδια προερχόμενα από την Κίνα δεσμεύτηκαν σε τελωνειακά σημεία του Κοσσυφοπεδίου, καθώς οι αρμόδιες αρχές διαπίστωσαν ότι δεν πληρούσαν τις προβλεπόμενες προδιαγραφές ασφαλείας. Τα προϊόντα δεν θα διατεθούν στην αγορά και αναμένεται είτε να επιστραφούν στη χώρα προέλευσης είτε να καταστραφούν.

Η εξέλιξη επιβεβαιώθηκε στο Radio Free Europe από το Υπουργείο Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας, Εμπορίου και Καινοτομίας του Κοσσυφοπεδίου. Το υπουργείο υποστηρίζει ότι πραγματοποιεί συνεχείς ελέγχους όχι μόνο στα σύνορα, αλλά και σε παιχνίδια που έχουν ήδη εισαχθεί και πωλούνται στην εγχώρια αγορά.

Ωστόσο, ο πρώην υπουργός Εμπορίου και Βιομηχανίας, Ισμέτ Μουλάι, εκφράζει επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα των ελέγχων. Όπως δήλωσε στο Radio Free Europe, η αγορά παιχνιδιών παραμένει «εντελώς ανεξέλεγκτη», επικαλούμενος την έλλειψη εξειδικευμένων επιθεωρητών και επαρκών εργαστηριακών υποδομών.

Γιατί δεσμεύτηκαν 150.000 παιχνίδια στο Κόσοβο

Η Κεντρική Επιθεώρηση Εποπτείας Αγοράς (IQMT), σε συνεργασία με τα Τελωνεία του Κοσσυφοπεδίου, ανακοίνωσε στις 10 Νοεμβρίου την απαγόρευση διάθεσης στην αγορά περίπου 150.000 παιχνιδιών κινεζικής προέλευσης.

Οι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν σε τελωνειακά σημεία, στο πλαίσιο κοινής δράσης των χωρών που συμμετέχουν στη Συμφωνία Ελεύθερων Συναλλαγών της Κεντρικής Ευρώπης (CEFTA). Η επιχείρηση υποστηρίχθηκε από τον γερμανικό οργανισμό GIZ, με στόχο την ενίσχυση των ελέγχων για την προστασία των καταναλωτών.

Σύμφωνα με το υπουργείο, τα παιχνίδια υποβλήθηκαν σε διοικητικούς και τεχνικούς ελέγχους πριν από τον εκτελωνισμό. Κατά τη διαδικασία διαπιστώθηκε ότι δεν πληρούσαν τις απαιτήσεις του Κανονισμού για την Ασφάλεια των Παιχνιδιών, καθώς και του ευρωπαϊκού προτύπου EN 71.

Οι αρχές, ωστόσο, δεν διευκρίνισαν ποιοι ακριβώς τύποι παιχνιδιών περιλαμβάνονταν στην παρτίδα ούτε ποιες παραβάσεις εντοπίστηκαν. Επίσης, δεν έγινε γνωστό εάν πραγματοποιήθηκαν εργαστηριακές αναλύσεις. Ως αποτέλεσμα, παραμένει ασαφές αν τα παιχνίδια περιείχαν επικίνδυνες χημικές ουσίες, μικρά αποσπώμενα μέρη ή άλλα στοιχεία που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τα παιδιά.

Το υπουργείο δεν επιβεβαίωσε ακόμη εάν οι εισαγωγικές εταιρείες θα υποβληθούν σε ειδικό έλεγχο, προκειμένου να διαπιστωθεί αν πανομοιότυπα ή παρόμοια προϊόντα έχουν ήδη φτάσει σε καταστήματα του Κοσσυφοπεδίου. Υποστήριξε, πάντως, ότι οι έλεγχοι πραγματοποιούνται συστηματικά σε εισαγωγείς, διανομείς και λιανοπωλητές.

Δεν δόθηκαν στοιχεία για τα αποτελέσματα των ελέγχων στην εγχώρια αγορά, ούτε διευκρινίστηκε εάν θα ακολουθήσει στοχευμένη επιχείρηση μετά τη δέσμευση της μεγάλης ποσότητας παιχνιδιών.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι από τα μη ασφαλή παιχνίδια

Τα παιχνίδια που δεν πληρούν τα πρότυπα ασφαλείας μπορεί να προκαλέσουν διαφορετικούς κινδύνους, ανάλογα με τον σχεδιασμό, τα υλικά και τον τρόπο κατασκευής τους. Ένας από τους συνηθέστερους κινδύνους είναι η κατάποση μικρών εξαρτημάτων, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε πνιγμό, ιδιαίτερα σε βρέφη και μικρά παιδιά.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν επίσης οι μικροί μαγνήτες και οι αποσπώμενες μπαταρίες. Εάν καταποθούν, μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές εσωτερικές βλάβες και να απαιτήσουν άμεση ιατρική αντιμετώπιση.

Κίνδυνοι μπορεί να προκύψουν και από τα υλικά κατασκευής. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επισημάνει την παρουσία επικίνδυνων χημικών ουσιών σε ορισμένα πλαστικά προϊόντα, ενώ ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων προειδοποιεί για ορισμένες φθαλικές ενώσεις. Οι ουσίες αυτές χρησιμοποιούνται για να κάνουν τα πλαστικά πιο εύκαμπτα, όμως ορισμένες από αυτές μπορεί να επηρεάσουν το αναπαραγωγικό σύστημα. Για τον λόγο αυτό, η χρήση τους σε παιχνίδια περιορίζεται αυστηρά στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τι δείχνουν οι ευρωπαϊκοί έλεγχοι

Η ασφάλεια των παιχνιδιών εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό ζήτημα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι εθνικές αρχές εντοπίζουν κάθε χρόνο προϊόντα που δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες και τα αποσύρουν από την αγορά.

Σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το σύστημα συναγερμού Safety Gate, το 2025 καταγράφηκαν 4.671 ειδοποιήσεις για επικίνδυνα μη εδώδιμα προϊόντα. Τα παιχνίδια αντιπροσώπευαν το 16% του συνόλου, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση μεταξύ των συχνότερα αναφερόμενων κατηγοριών, μετά τα καλλυντικά.

Παράλληλα, κοινή τελωνειακή επιχείρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2025 εξέτασε περίπου 20.000 παιχνίδια και μικρές ηλεκτρονικές συσκευές που είχαν παραγγελθεί διαδικτυακά από χώρες εκτός ΕΕ. Περισσότερα από τα μισά προϊόντα δεν πληρούσαν τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις.

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι οι αγορές μέσω διαδικτύου, ιδιαίτερα από πλατφόρμες που δραστηριοποιούνται εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, χρειάζονται αυξημένη προσοχή. Η χαμηλή τιμή ενός προϊόντος δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη ποιότητας ή ασφάλειας.

Τι πρέπει να προσέχουν οι γονείς

Κατά την αγορά παιχνιδιών, οι γονείς θα πρέπει να ελέγχουν αν αναγράφονται ευδιάκριτα τα στοιχεία του κατασκευαστή ή του εισαγωγέα, οι οδηγίες χρήσης και οι προειδοποιήσεις σχετικά με την κατάλληλη ηλικία. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα παιχνίδια που περιέχουν μικρά μέρη, μαγνήτες, κορδόνια ή μπαταρίες που αφαιρούνται εύκολα.

Το σήμα CE σημαίνει ότι ο κατασκευαστής δηλώνει πως το προϊόν συμμορφώνεται με τις σχετικές ευρωπαϊκές απαιτήσεις. Δεν αποτελεί, όμως, απόλυτη εγγύηση ότι κάθε παιχνίδι είναι ασφαλές, καθώς η αξιοπιστία του ελέγχου εξαρτάται και από την τήρηση των διαδικασιών από τον κατασκευαστή.

Οι επικίνδυνες χημικές ουσίες δεν μπορούν να εντοπιστούν με βεβαιότητα μόνο από την εμφάνιση, τη μυρωδιά ή την υφή ενός παιχνιδιού. Σε πολλές περιπτώσεις απαιτούνται εξειδικευμένες εργαστηριακές εξετάσεις.

Στο Κόσοβο, η ασφάλεια των παιχνιδιών ρυθμίζεται μέσω του Κανονισμού Αρ. 02/2017, ο οποίος καθορίζει τις απαιτήσεις ασφαλείας για τα συγκεκριμένα προϊόντα, σε συμφωνία με το σχετικό ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η δέσμευση των 150.000 παιχνιδιών από την Κίνα αναδεικνύει τη σημασία των αυστηρών ελέγχων, αλλά και την ανάγκη για συνεχή εποπτεία της αγοράς, ώστε επικίνδυνα προϊόντα να μην φτάνουν στα χέρια των παιδιών.