Αποζημιώσεις 41 εκατ. ευρώ το 2024-25 στους αλιείς και πιλοτικό πρόγραμμα για λαγοκέφαλο

Τα σχέδια της κυβέρνησης για τη βιωσιμότητα και την ενίσχυση της παράκτιας αλιείας βρέθηκαν στο επίκεντρο συνάντησης που πραγματοποιήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2026 στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Τη συνάντηση συντόνισε ο υφυπουργός Θανάσης Καββαδάς, παρουσία εκπροσώπων της παράκτιας αλιείας από πολλές περιοχές της χώρας.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ενίσχυση του εισοδήματος των επαγγελματιών αλιέων, στην αντιμετώπιση του λαγοκέφαλου, στον εκσυγχρονισμό του αλιευτικού στόλου και στην αξιοποίηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων. Παράλληλα, οι εκπρόσωποι του κλάδου έθεσαν στο τραπέζι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά, όπως το αυξημένο κόστος των καυσίμων, οι ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία από θαλάσσια θηλαστικά, ο αθέμιτος ανταγωνισμός και η ανάγκη σαφέστερου διαχωρισμού ανάμεσα στην επαγγελματική και την ερασιτεχνική αλιεία.

Οι βασικές προκλήσεις για την παράκτια αλιεία

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο κόστος των καυσίμων, το οποίο επιβαρύνει σημαντικά τη λειτουργία των μικρών παράκτιων σκαφών. Οι αλιείς επισήμαναν ότι αρκετοί επαγγελματίες δυσκολεύονται να λάβουν τις προβλεπόμενες ενισχύσεις, καθώς προμηθεύονται μικρές ποσότητες καυσίμων από πρατήρια και δεν διαθέτουν την ίδια πρόσβαση ή ευελιξία με τα μεγαλύτερα αλιευτικά σκάφη.

Παράλληλα, οι επαγγελματίες ζήτησαν αποτελεσματικότερη διαχείριση του προβλήματος με τον λαγοκέφαλο, ο οποίος προκαλεί σημαντικές ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία και επηρεάζει την παραγωγή σε αρκετές θαλάσσιες περιοχές. Το ζήτημα έχει λάβει ιδιαίτερες διαστάσεις στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο, όπου οι επιπτώσεις για τους αλιείς είναι έντονες και επαναλαμβανόμενες.

Στη συνάντηση συζητήθηκε ακόμη η ανάγκη προστασίας της επαγγελματικής αλιείας από φαινόμενα αθέμιτου ανταγωνισμού. Οι εκπρόσωποι του κλάδου υπογράμμισαν ότι απαιτούνται σαφείς κανόνες, αποτελεσματικοί έλεγχοι και διακριτό πλαίσιο για την επαγγελματική και την ερασιτεχνική δραστηριότητα.

Πιλοτικό πρόγραμμα για τον λαγοκέφαλο

Ο υφυπουργός Θανάσης Καββαδάς παρουσίασε τις πρωτοβουλίες του υπουργείου για την αντιμετώπιση των προβλημάτων του κλάδου, ανακοινώνοντας αρχικά ένα πιλοτικό πρόγραμμα για τον λαγοκέφαλο. Η δράση θα υλοποιηθεί από κοινού στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο, με αρχικό προϋπολογισμό 1,5 εκατ. ευρώ.

Η έναρξη της εξαλίευσης εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθεί κατά τους πρώτους μήνες του 2027. Σε δεύτερο στάδιο, θα εξεταστεί η επέκταση του προγράμματος και σε άλλες περιοχές της χώρας, όπως η Πελοπόννησος. Η πιλοτική εφαρμογή αναμένεται να παράσχει χρήσιμα στοιχεία για την αποτελεσματικότητα των μέτρων, αλλά και για τον σχεδιασμό μιας ευρύτερης και πιο μόνιμης πολιτικής διαχείρισης του είδους.

Η αντιμετώπιση του λαγοκέφαλου θεωρείται κρίσιμη για τη βιωσιμότητα της παράκτιας αλιείας. Εκτός από τις άμεσες ζημιές στα δίχτυα και στα αγκιστρωτά εργαλεία, η παρουσία του επηρεάζει την αλιευτική παραγωγή και αυξάνει το λειτουργικό κόστος των σκαφών. Για τον λόγο αυτό, οι αλιείς ζητούν ένα σταθερό και μακροπρόθεσμο πλαίσιο στήριξης.

Χρηματοδότηση για τον εκσυγχρονισμό των αλιευτικών σκαφών

Ισχυρό ενδιαφέρον καταγράφηκε και για τη δράση εκσυγχρονισμού των αλιευτικών σκαφών, συνολικού προϋπολογισμού 16 εκατ. ευρώ. Μέχρι τη λήξη της σχετικής προθεσμίας, στις 30 Οκτωβρίου 2026, είχαν υποβληθεί 339 αιτήσεις.

Η αιτούμενη δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε περίπου 20 εκατ. ευρώ, ενώ η συνολική αξία των προτεινόμενων επενδύσεων φτάνει τα 29,9 εκατ. ευρώ. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν την αυξημένη ανάγκη των αλιέων για ανανέωση του εξοπλισμού τους, βελτίωση της ασφάλειας και μείωση του λειτουργικού κόστους.

Παράλληλα, το υπουργείο διερευνά τη δυνατότητα χορήγησης δανείων σε αλιείς, αντίστοιχων με εκείνα που σχεδιάζονται για τους αγρότες. Για τον σκοπό αυτό έχουν ήδη ξεκινήσει επαφές και συναντήσεις. Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτης Σχοινάς βρίσκεται επίσης σε επικοινωνία με τις αρμόδιες ευρωπαϊκές υπηρεσίες, προκειμένου να εξεταστεί η δυνατότητα χρηματοδότησης επενδύσεων για τον εκσυγχρονισμό των σκαφών και την αντικατάσταση κινητήρων κατά τη νέα προγραμματική περίοδο.

Αποζημιώσεις 41 εκατ. ευρώ στους αλιείς

Σημαντική εξέλιξη αποτελεί η καταβολή περίπου 41 εκατ. ευρώ κατά τα έτη 2024 και 2025 σε 9.500 επαγγελματίες αλιείς. Οι αποζημιώσεις αφορούσαν ζημιές που σημειώθηκαν κατά την περίοδο 2022–2024, κυρίως σε αλιευτικά εργαλεία και στην παραγωγή, εξαιτίας της παρουσίας θαλάσσιων προστατευόμενων ειδών.

Παράλληλα, προωθείται νέα διαδικασία αποζημιώσεων για τις ζημιές του 2026. Για τον σκοπό αυτό υπεγράφη τροποποίηση της υπ’ αριθμ. 2004/11.11.2024 απόφασης για τη Δράση 1.6.2, η οποία αφορά την καταστροφή αλιευτικών εργαλείων και την απώλεια παραγωγής από θαλάσσια προστατευόμενα είδη.

Η τροποποίηση ανταποκρίνεται στο αίτημα των αλιέων για δικαιότερη κατανομή των διαθέσιμων πόρων. Προβλέπεται η κάλυψη σκαφών που χρησιμοποιούν τόσο δίχτυα όσο και αγκιστρωτά εργαλεία, ενώ η αλιευτική δραστηριότητα θα τεκμηριώνεται μέσω μηνιαίων δελτίων παραγωγής. Μετά τη δημοσίευση της απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, αναμένεται να εκδοθεί η σχετική πρόσκληση.

Νέα εκπροσώπηση των επαγγελματιών αλιέων

Ο υφυπουργός αναφέρθηκε επίσης στις αλλαγές που επιφέρει ο νέος νόμος Ν. 5336/26. Με το νέο θεσμικό πλαίσιο, οι αλιείς αποκτούν, ανά αλιευτικό εργαλείο, νόμιμη εκπροσώπηση σε επίπεδο ομοσπονδίας και συνομοσπονδίας.

Η ρύθμιση αυτή αποσκοπεί στην καλύτερη οργάνωση του κλάδου και στη διασφάλιση της συμμετοχής των επαγγελματιών αλιέων στη διαμόρφωση των πολιτικών που τους αφορούν. Η ενίσχυση της συλλογικής εκπροσώπησης θεωρείται σημαντική, καθώς μπορεί να συμβάλει στην αποτελεσματικότερη ανάδειξη των προβλημάτων και στη διεκδίκηση λύσεων.

Οι αποζημιώσεις ύψους 41 εκατ. ευρώ, το πιλοτικό πρόγραμμα για τον λαγοκέφαλο, τα χρηματοδοτικά εργαλεία και οι επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό του στόλου συνθέτουν ένα συνολικό πλαίσιο παρεμβάσεων για την παράκτια αλιεία. Η επιτυχία των μέτρων θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα εφαρμογής τους, την απλοποίηση των διαδικασιών και τη συνεχή συνεργασία της Πολιτείας με τους επαγγελματίες αλιείς.