Η νέα ρύθμιση των 120 δόσεων για τα χρέη στον ΕΦΚΑ, όπως κατατέθηκε στη Βουλή

Η νέα ρύθμιση των 120 δόσεων για τα χρέη στον e-ΕΦΚΑ και τους λοιπούς φορείς κοινωνικής ασφάλισης δίνει σε χιλιάδες φυσικά πρόσωπα, ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις τη δυνατότητα να τακτοποιήσουν παλαιές ασφαλιστικές οφειλές σε βάθος έως και δέκα ετών. Το πολυνομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή το βράδυ της Δευτέρας 26 Οκτωβρίου 2026 και διευρύνει σημαντικά το προηγούμενο καθεστώς των 72 δόσεων.

Η νέα ρύθμιση αφορά ληξιπρόθεσμα χρέη για ασφαλιστικές περιόδους έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Προβλέπει ελάχιστη μηνιαία δόση 30 ευρώ, ετήσιο επιτόκιο 5,84% και προθεσμία υποβολής αιτήσεων έως τις 30 Ιουνίου 2027. Παράλληλα, όσοι έχουν ήδη ενταχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να μεταφερθούν στο νέο σχήμα.

Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση των 120 δόσεων

Η σχετική διάταξη περιλαμβάνεται στο άρθρο 36 του πολυνομοσχεδίου και τροποποιεί την ειδική ρύθμιση του άρθρου 22 του ν. 5313/2026. Το προηγούμενο πλαίσιο, που θεσπίστηκε τον Ιούνιο, επέτρεπε την εξόφληση ασφαλιστικών οφειλών σε έως 72 μηνιαίες δόσεις.

Με τις νέες αλλαγές:

– ο μέγιστος αριθμός δόσεων αυξάνεται από 72 σε 120,
– εντάσσονται οφειλές που αφορούν και το έτος 2024,
– παρατείνεται η προθεσμία υποβολής αιτήσεων έως τις 30 Ιουνίου 2027,
– διατηρείται η ελάχιστη μηνιαία δόση των 30 ευρώ,
– παρέχεται προαιρετική δυνατότητα μετάβασης από τις 72 στις 120 δόσεις.

Η βασική αλλαγή είναι η επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής. Έτσι, οι οφειλέτες που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υψηλότερες μηνιαίες καταβολές μπορούν να μειώσουν την άμεση οικονομική επιβάρυνσή τους.

Ποια χρέη μπορούν να υπαχθούν στις 120 δόσεις

Στη ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ και τους λοιπούς φορείς κοινωνικής ασφάλισης, εφόσον αφορούν ασφαλιστικές περιόδους έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2024.

Το προηγούμενο καθεστώς των 72 δόσεων κάλυπτε οφειλές έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023. Επομένως, η νέα διάταξη διευρύνει το πεδίο εφαρμογής και στις ασφαλιστικές υποχρεώσεις του 2024.

Βασική προϋπόθεση είναι οι οφειλές:

– να μην βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026,
– να μην έχουν υπαχθεί σε άλλη ρύθμιση έως την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.

Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν όλες οι οφειλές που εξυπηρετούνται ήδη μέσω άλλων ρυθμίσεων να μεταφερθούν αυτόματα στο νέο καθεστώς. Ειδική εξαίρεση ισχύει για όσους έχουν ενταχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων του ν. 5313/2026, καθώς αυτοί μπορούν να ζητήσουν τη μετάβασή τους στις 120 δόσεις.

Ελάχιστη δόση 30 ευρώ και αποπληρωμή σε έως 10 χρόνια

Ο μέγιστος αριθμός δόσεων ανέρχεται σε 120, γεγονός που αντιστοιχεί σε περίοδο αποπληρωμής έως δέκα έτη. Η ελάχιστη μηνιαία καταβολή παραμένει στα 30 ευρώ, ενώ ο ακριβής αριθμός των δόσεων εξαρτάται από το ύψος της οφειλής, τους τόκους και τους κανόνες της ρύθμισης.

Για παράδειγμα, οφειλή ύψους 12.000 ευρώ, εάν επιμεριζόταν χωρίς τόκους σε 120 ισόποσες δόσεις, θα αντιστοιχούσε σε 100 ευρώ τον μήνα. Με την εφαρμογή του επιτοκίου, η πραγματική μηνιαία δόση θα είναι υψηλότερη.

Η επιλογή περισσότερων δόσεων μειώνει τη μηνιαία επιβάρυνση, αυξάνει όμως τη συνολική διάρκεια και, κατά συνέπεια, το συνολικό ποσό που θα καταβληθεί.

Επιτόκιο 5,84% χωρίς γενικό «κούρεμα»

Η βασική ασφαλιστική οφειλή κεφαλαιοποιείται κατά την υπαγωγή και επιβαρύνεται με ετήσιο επιτόκιο 5,84%. Το ποσοστό είναι ίδιο με εκείνο που ισχύει στην πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων.

Η νέα ρύθμιση δεν προβλέπει γενική διαγραφή της βασικής οφειλής ούτε οριζόντια απαλλαγή από όλες τις προσαυξήσεις που έχουν ήδη συσσωρευτεί. Επίσης, δεν προβλέπονται διαφορετικά ποσοστά διαγραφής ανάλογα με τον αριθμό των δόσεων.

Σε αντίθεση με παλαιότερα σχήματα, όπου ο αριθμός των δόσεων μπορούσε να συνδέεται με εκπτώσεις σε πρόσθετα τέλη και προσαυξήσεις, το βασικό όφελος εδώ είναι η χρονική επιμήκυνση της αποπληρωμής.

Έως τις 30 Ιουνίου 2027 οι αιτήσεις

Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων παρατείνεται έως τις 30 Ιουνίου 2027, αντί της 31ης Δεκεμβρίου 2026 που ίσχυε στο προηγούμενο πλαίσιο.

Για οφειλές του e-ΕΦΚΑ που έχουν διαβιβαστεί ή υπάγονται στην αρμοδιότητα του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών, η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω των υπηρεσιών του ΚΕΑΟ.

Για οφειλές του πρώην Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου και άλλων φορέων, όταν η είσπραξη δεν ανήκει αποκλειστικά στο ΚΕΑΟ, η αίτηση κατατίθεται στον αρμόδιο ασφαλιστικό φορέα.

Η ένταξη ολοκληρώνεται με την πληρωμή της πρώτης δόσης.

Πότε καταβάλλεται η πρώτη δόση

Η πρώτη δόση πρέπει να πληρωθεί έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα κατά τον οποίο υποβλήθηκε η αίτηση. Οι επόμενες δόσεις καταβάλλονται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα κάθε επόμενου μήνα.

Η προθεσμία αυτή διαφέρει από εκείνη που ισχύει για τις φορολογικές ρυθμίσεις, όπου η πρώτη δόση καταβάλλεται συνήθως μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την υποβολή της αίτησης. Για τον λόγο αυτό, οι οφειλέτες πρέπει να ελέγξουν προσεκτικά την ημερομηνία της πρώτης πληρωμής.

Τι ισχύει για όσους έχουν ήδη 72 δόσεις

Η μετάβαση από τις 72 στις 120 δόσεις είναι προαιρετική. Αφορά οφειλέτες που έχουν ενταχθεί στη σχετική ειδική ρύθμιση και επιθυμούν να μειώσουν το ύψος της μηνιαίας καταβολής.

Η επιλογή μπορεί να διευκολύνει επαγγελματίες και επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας. Ωστόσο, η μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής συνεπάγεται πιθανότατα υψηλότερο συνολικό κόστος λόγω των τόκων. Επομένως, η απόφαση δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στο ύψος της μηνιαίας δόσης, αλλά και στο συνολικό ποσό που θα καταβληθεί μέχρι την εξόφληση.

Οι οφειλές από το 2025 και μετά δεν καλύπτονται

Η ειδική ρύθμιση δεν αφορά ασφαλιστικές περιόδους από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά. Οι οφειλέτες θα πρέπει να εξοφλήσουν ή να τακτοποιήσουν τις συγκεκριμένες υποχρεώσεις με άλλο νόμιμο τρόπο, όπως μέσω της πάγιας ρύθμισης, εφόσον πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.

Η τακτική καταβολή των τρεχουσών εισφορών είναι απαραίτητη καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης. Η ένταξη παλαιών χρεών στις 120 δόσεις δεν επιτρέπει στον οφειλέτη να αφήνει απλήρωτες τις νέες ασφαλιστικές υποχρεώσεις του.

Ασφαλιστική ενημερότητα και αναστολή μέτρων

Όσο τηρούνται οι όροι της ρύθμισης, ο οφειλέτης μπορεί να λάβει αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας, σύμφωνα με τις ισχύουσες προϋποθέσεις. Παράλληλα, αναστέλλεται η ποινική δίωξη για τη μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών, ενώ μπορεί να ανασταλεί και η εκτέλεση ποινής που έχει ήδη επιβληθεί.

Επιπλέον, αναστέλλεται η συνέχιση μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης για τις ρυθμισμένες οφειλές, όπως κατασχέσεις και πλειστηριασμοί. Η ένταξη, ωστόσο, δεν σημαίνει αυτόματη άρση όλων των εξασφαλίσεων. Οι αρμόδιοι φορείς μπορούν, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, να εγγράφουν υποθήκες, να προχωρούν σε συμψηφισμούς ή να θέτουν περιορισμούς στη χορήγηση ενημερότητας για μεταβιβάσεις ακινήτων.

Πότε χάνεται η ρύθμιση

Η ρύθμιση χάνεται εάν ο οφειλέτης δεν καταβάλει δύο συνεχόμενες μηνιαίες δόσεις. Απώλεια μπορεί να επέλθει και όταν καθυστερήσει την πληρωμή των δύο τελευταίων δόσεων για διάστημα μεγαλύτερο των δύο μηνών.

Παράλληλα, πρέπει να εξοφλεί ή να τακτοποιεί νόμιμα όλες τις υπόλοιπες ασφαλιστικές υποχρεώσεις του. Σε περίπτωση απώλειας, το ανεξόφλητο υπόλοιπο καθίσταται άμεσα απαιτητό και μπορούν να συνεχιστούν τα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.

Η νέα ρύθμιση των 120 δόσεων προσφέρει σημαντική ανάσα σε όσους δυσκολεύονται να εξυπηρετήσουν τις ασφαλιστικές οφειλές τους, δεν αποτελεί όμως αυτόματη διαγραφή χρεών. Η προσεκτική αξιολόγηση του συνολικού κόστους και η συνέπεια στις πληρωμές είναι απαραίτητες για να διατηρηθούν τα οφέλη της ρύθμισης έως την πλήρη εξόφληση.