Πρόστιμο 25 δισ. δολαρίων στη Meta από δικαστήριο του Νέου Μεξικού για το σκάνδαλο Cambridge Analytica

Δικαστήριο στο Νέο Μεξικό επέβαλε στη Meta πρόστιμο ύψους 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων, κρίνοντας ότι η εταιρεία παραπλάνησε τους χρήστες σχετικά με την προστασία των προσωπικών τους δεδομένων. Η υπόθεση συνδέεται άμεσα με το σκάνδαλο Cambridge Analytica, στο οποίο εκατομμύρια χρήστες του Facebook είδαν τα προσωπικά τους στοιχεία να αποκτούνται και να αξιοποιούνται χωρίς τη σαφή συγκατάθεσή τους.

Η απόφαση αποτελεί μία από τις αυστηρότερες κυρώσεις που έχουν επιβληθεί ποτέ σε εταιρεία κοινωνικής δικτύωσης και εντείνει τις νομικές πιέσεις προς τη Meta. Παράλληλα, αναδεικνύει τις αυξανόμενες ανησυχίες για τον τρόπο με τον οποίο οι ψηφιακές πλατφόρμες συλλέγουν, διαχειρίζονται και προστατεύουν τα δεδομένα των χρηστών τους.

Πρόστιμο 25 δισ. δολαρίων στη Meta για παραπλανητικές πρακτικές

Ο δικαστής Φράνσις Μάθιου έκρινε ότι οι παραβάσεις της Meta δεν ήταν μεμονωμένες, αλλά εντάσσονταν στον πυρήνα των επιχειρηματικών πρακτικών της εταιρείας και είχαν διαπραχθεί επί σειρά ετών. Στην απόφασή του, μετά την ετυμηγορία των ενόρκων, υπογράμμισε ότι οι παραβιάσεις είχαν δημοσιοποιηθεί επανειλημμένα, χωρίς η εταιρεία να λάβει επαρκή μέτρα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των χρηστών.

Με βάση τη νομοθεσία του Νέου Μεξικού, το δικαστήριο έκρινε ότι το συνολικό ύψος των κυρώσεων θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 219 δισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, ο δικαστής περιόρισε το τελικό ποσό στα 25 δισεκατομμύρια δολάρια, λαμβάνοντας υπόψη τις συνταγματικές απαιτήσεις και τα δεδομένα της υπόθεσης.

Οι ένορκοι είχαν προηγουμένως αποφανθεί ότι 26 από τις 29 δηλώσεις της Meta και της διοίκησής της σχετικά με την ασφάλεια των χρηστών, την πρόσβαση τρίτων στα δεδομένα και την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης ήταν παραπλανητικές. Η πολιτεία υποστήριξε ότι οι δηλώσεις αυτές αφορούσαν περισσότερες από 43 εκατομμύρια παραβάσεις της νομοθεσίας περί προστασίας των καταναλωτών.

Η νομοθεσία του Νέου Μεξικού προβλέπει πρόστιμο έως 5.000 δολάρια για κάθε παράβαση. Σύμφωνα με τον γενικό εισαγγελέα της πολιτείας, Ραούλ Τόρες, τα έσοδα από τις κυρώσεις κατευθύνονται εξ ολοκλήρου στο εκπαιδευτικό σύστημα του Νέου Μεξικού.

Το σκάνδαλο Cambridge Analytica και η πρόσβαση στα δεδομένα

Η αγωγή κατά της Meta κατατέθηκε το 2021 από τον γενικό εισαγγελέα του Νέου Μεξικού. Αφορμή αποτέλεσαν οι αποκαλύψεις ότι η Cambridge Analytica, βρετανική εταιρεία πολιτικών συμβούλων που συνδεόταν με την προεκλογική εκστρατεία του Ντόναλντ Τραμπ το 2016, είχε αποκτήσει προσωπικά δεδομένα έως και 87 εκατομμυρίων χρηστών του Facebook.

Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω εφαρμογής τρίτου παρόχου, η οποία φέρεται να είχε πρόσβαση όχι μόνο στις πληροφορίες των χρηστών που την εγκατέστησαν, αλλά και σε δεδομένα των φίλων τους. Η υπόθεση προκάλεσε διεθνή κατακραυγή και έθεσε υπό αμφισβήτηση την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών ελέγχου του Facebook.

Η πολιτεία του Νέου Μεξικού κατηγόρησε τη Meta ότι παρείχε στους χρήστες παραπλανητικές πληροφορίες σχετικά με το ποιοι μπορούσαν να αποκτήσουν πρόσβαση στα δεδομένα τους και με ποιον τρόπο χρησιμοποιούνταν αυτά. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η εταιρεία δεν ενημέρωσε επαρκώς τους καταναλωτές για τις εσωτερικές πολιτικές της σχετικά με τη ρητορική μίσους, την παραπληροφόρηση και άλλο επιβλαβές περιεχόμενο.

Σύμφωνα με την πολιτεία, η Meta γνώριζε ότι τρίτες εταιρείες είχαν ευρεία πρόσβαση σε προσωπικές πληροφορίες, αλλά δεν προχώρησε εγκαίρως στις απαραίτητες αλλαγές. Οι αρχές υποστήριξαν ακόμη ότι η εταιρεία ανεχόταν περιεχόμενο που θα έπρεπε να έχει αφαιρεθεί, όταν η διατήρησή του εξυπηρετούσε τα οικονομικά της συμφέροντα.

Οι θέσεις της Meta και το ύψος της αποζημίωσης

Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, η δικηγόρος της πολιτείας, Ράντι ΜακΓκιν, ζήτησε την επιβολή αποζημίωσης μεταξύ 35 και 40 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Υποστήριξε ότι ένα τόσο υψηλό ποσό ήταν αναγκαίο, ώστε να αντανακλά τη σοβαρότητα και την έκταση των παραβάσεων, αλλά και να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τη Meta και άλλες μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες.

«Το δικαστήριο πρέπει να απευθυνθεί στη Meta στη μόνη γλώσσα που καταλαβαίνει: το χρήμα και την αξία της μετοχής της», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Από την πλευρά της, η Meta ζήτησε να περιοριστούν οι κυρώσεις στα 3,45 δισεκατομμύρια δολάρια. Η εταιρεία υποστήριξε ότι υψηλότερο πρόστιμο θα μπορούσε να αποθαρρύνει επιχειρήσεις από το να δραστηριοποιούνται στην πολιτεία. Παράλληλα, αρνήθηκε ότι πωλεί δεδομένα χρηστών και υποστήριξε πως η πολιτεία δεν απέδειξε ότι συγκεκριμένοι καταναλωτές παραπλανήθηκαν στην πράξη.

Ωστόσο, το δικαστήριο δεν υιοθέτησε τη θέση της εταιρείας. Η ετυμηγορία δείχνει ότι οι αρχές εξετάζουν πλέον όχι μόνο αν μια πλατφόρμα εμπορεύεται άμεσα δεδομένα, αλλά και αν τα προστατεύει επαρκώς ή αν ενημερώνει με σαφήνεια τους χρήστες για τους κινδύνους.

Αυξανόμενες νομικές πιέσεις προς τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης

Η συγκεκριμένη απόφαση ήταν η δεύτερη μέσα σε έξι μήνες στη Σάντα Φε, στο πλαίσιο της ευρύτερης δικαστικής αντιπαράθεσης της πολιτείας με τη Meta Platforms. Στην πρώτη δίκη, η οποία ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο, οι ένορκοι έκριναν ότι η εταιρεία παραπλάνησε τους χρήστες σχετικά με την ασφάλεια των ανηλίκων στο Facebook, το Instagram και το WhatsApp.

Τότε, η Meta διατάχθηκε να καταβάλει 375 εκατομμύρια δολάρια σε αστικές κυρώσεις. Μετά τη δεύτερη φάση της διαδικασίας, δικαστής επέβαλε επιπλέον 567 εκατομμύρια δολάρια σε ειδικό ταμείο για την ψυχική υγεία των εφήβων και υποχρέωσε την εταιρεία να εφαρμόσει αυστηρότερα μέτρα προστασίας των ανήλικων χρηστών.

Παρά τις δικαστικές κυρώσεις, η Meta εξακολουθεί να παρουσιάζει ισχυρές οικονομικές επιδόσεις. Στην τριμηνιαία οικονομική έκθεσή της, η εταιρεία ανακοίνωσε αύξηση 26% στα έσοδά της, τα οποία ανήλθαν σε 64,6 δισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, τα καθαρά κέρδη ήταν χαμηλότερα από τις προβλέψεις των αναλυτών, εν μέρει λόγω πληρωμής 9,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο πλαίσιο συμβιβασμού στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τον Αύγουστο, η εταιρεία είχε επίσης συμφωνήσει να καταβάλει 17 δισεκατομμύρια δολάρια για τη διευθέτηση πανεθνικής αγωγής, την οποία είχαν καταθέσει γενικοί εισαγγελείς από δεκάδες πολιτείες. Οι εισαγγελείς υποστήριξαν ότι η Meta σχεδίασε σκόπιμα προϊόντα με εθιστικά χαρακτηριστικά, τα οποία μπορούσαν να βλάψουν την ψυχική υγεία των παιδιών.

Το πρόστιμο των 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων στη Meta για το σκάνδαλο Cambridge Analytica αναμένεται να έχει ευρύτερες συνέπειες για ολόκληρο τον κλάδο της τεχνολογίας. Η απόφαση στέλνει το μήνυμα ότι η προστασία των προσωπικών δεδομένων, η διαφάνεια και η ασφάλεια των ανηλίκων δεν αποτελούν πλέον απλές εταιρικές υποχρεώσεις, αλλά κρίσιμες νομικές απαιτήσεις με σημαντικό οικονομικό κόστος για όσες πλατφόρμες τις αγνοούν.