Τεκμαρτό εισόδημα: Έως 500 ευρώ η μείωση φόρου για 88.187 επαγγελματίες το 2027

Μείωση φόρου έως 500 ευρώ προβλέπεται για 88.187 ατομικές επιχειρήσεις, από το σύνολο των 155.869 δυνητικά ωφελούμενων, μέσω της απαλλαγής από συγκεκριμένες προσαυξήσεις στο τεκμαρτό εισόδημα, με την ελάφρυνση να εφαρμόζεται στις δηλώσεις του 2027 για το φορολογικό έτος 2026, εφόσον πληρούνται τέσσερις προϋποθέσεις συνέπειας που περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών.

Η κατανομή των επιχειρήσεων και του οφέλους

Οι 88.187 ατομικές επιχειρήσεις αντιστοιχούν στο 56,6% του συνόλου των 155.869 επιχειρήσεων που εκτιμάται ότι μπορούν να ωφεληθούν από την παρέμβαση στο τεκμαρτό εισόδημα. Για τη συγκεκριμένη κατηγορία, η απαλλαγή από τις προσαυξήσεις μεταφράζεται σε μικρότερο φόρο, με το όφελος να φτάνει έως τα 500 ευρώ. Η μεγαλύτερη επιμέρους κατηγορία περιλαμβάνει 33.500 επιχειρήσεις, για τις οποίες υπολογίζεται μείωση φόρου έως 100 ευρώ. Επιπλέον, 54.687 επιχειρήσεις εντάσσονται στις κατηγορίες για τις οποίες η φορολογική ελάφρυνση υπερβαίνει τα 100 ευρώ και φτάνει έως τα 500 ευρώ.

Η τελική ένταξη κάθε επιχείρησης στις κατηγορίες του οφέλους θα εξαρτηθεί από το αν πληρούνται τα κριτήρια που θέτει το νέο πλαίσιο. Η κατανομή αφορά αποκλειστικά την ελάφρυνση που προκύπτει από την αφαίρεση των προσαυξήσεων λόγω μισθοδοσίας και τζίρου. Το συνολικό ποσό φόρου που θα καταβάλει κάθε επαγγελματίας επηρεάζεται και από τη φορολογική κλίμακα, καθώς και από τα υπόλοιπα στοιχεία της φορολογικής δήλωσης. Επομένως, τα ποσά έως 500 ευρώ αποτυπώνουν το ειδικό όφελος από την αλλαγή στον υπολογισμό του τεκμαρτού εισοδήματος και όχι κατ’ ανάγκη τη συνολική μεταβολή του φόρου για κάθε επιχείρηση.

Ποιες προσαυξήσεις αφαιρούνται

Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι, για όσους πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις, θα αφαιρείται από τον υπολογισμό του ελάχιστου εισοδήματος η προσαύξηση που αντιστοιχεί στο 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας. Παράλληλα, θα αφαιρείται και η προσαύξηση που προκύπτει από το 5% της υπέρβασης του μέσου τζίρου του αντίστοιχου Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας. Με τον τρόπο αυτό, δεν θα συνυπολογίζονται στον ίδιο βαθμό τα δύο συγκεκριμένα στοιχεία που μπορούν να αυξήσουν το τεκμαρτό εισόδημα. Παύει επίσης να εφαρμόζεται η πρόβλεψη που μπορεί να ανεβάζει το ελάχιστο εισόδημα με βάση τις αποδοχές του υψηλότερα αμειβόμενου εργαζομένου της επιχείρησης. Η αλλαγή αφορά, επομένως, τόσο την προσαύξηση που συνδέεται με τη μισθοδοσία όσο και εκείνη που συνδέεται με τον τζίρο, καθώς και τον υπολογισμό με βάση τον υψηλότερο μισθό. Για παράδειγμα, ετήσια μισθοδοσία ύψους 40.000 ευρώ προσθέτει σήμερα 4.000 ευρώ στο ελάχιστο εισόδημα, μέσω της προσαύξησης του 10%. Με την προβλεπόμενη απαλλαγή, το ποσό αυτό αφαιρείται από τον υπολογισμό του τεκμαρτού εισοδήματος. Το φορολογικό όφελος που προκύπτει από την αφαίρεση της προσαύξησης υπολογίζεται με βάση τον φόρο που αναλογεί στη διαφορά, αλλά και το ύψος των πραγματικών κερδών της επιχείρησης. Για τον λόγο αυτό, το τελικό ποσό της ελάφρυνσης δεν είναι ίδιο για όλους τους επαγγελματίες.

Τι παραμένει σε ισχύ

Η βασική ελάχιστη φορολογητέα βάση, η οποία συνδέεται με τον κατώτατο μισθό και τα έτη δραστηριότητας, εξακολουθεί να εφαρμόζεται. Σε ισχύ παραμένουν επίσης οι ειδικές μειώσεις και οι εξαιρέσεις που προβλέπει η φορολογική νομοθεσία. Η αφαίρεση των συγκεκριμένων προσαυξήσεων δεν σημαίνει κατάργηση του βασικού τεκμαρτού εισοδήματος. Όταν τα δηλωμένα πραγματικά κέρδη μιας επιχείρησης είναι υψηλότερα από το νέο τεκμαρτό όριο, ο φόρος εξακολουθεί να υπολογίζεται με βάση τα πραγματικά κέρδη. Η παρέμβαση αφορά, συνεπώς, τον τρόπο διαμόρφωσης του ελάχιστου εισοδήματος και όχι την επιλογή του τεκμαρτού υπολογισμού σε περιπτώσεις όπου αυτός εξακολουθεί να οδηγεί σε υψηλότερη φορολογητέα βάση από τα δηλωμένα κέρδη.

Οι τέσσερις προϋποθέσεις για την ελάφρυνση

Η εφαρμογή της φορολογικής ελάφρυνσης συνδέεται με τέσσερις προϋποθέσεις που αφορούν τη συνέπεια των επιχειρήσεων στις φορολογικές, λογιστικές και συναλλακτικές τους υποχρεώσεις. Η πρώτη προϋπόθεση αφορά τη διαβίβαση στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων των απαιτούμενων λογιστικών και φορολογικών δεδομένων για το έτος που εξετάζεται. Για την πρώτη εφαρμογή του μέτρου, οι υποχρεώσεις αυτές αφορούν το φορολογικό έτος 2026, το οποίο θα δηλωθεί το 2027.

Η δεύτερη προϋπόθεση συνδέεται με τα συστήματα POS. Θα πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί η διασύνδεση με τα ηλεκτρονικά συστήματα όπου αυτή είναι υποχρεωτική, καθώς και να έχουν παρασχεθεί οι προβλεπόμενες πληροφορίες για τις συναλλαγές. Ο τρίτος όρος αφορά την υποβολή των δηλώσεων εισοδήματος και ΦΠΑ της προηγούμενης πενταετίας, εφόσον υπήρχε σχετική υποχρέωση υποβολής. Για την ελάφρυνση που θα αποτυπωθεί στις δηλώσεις του 2027, θα πρέπει να έχουν υποβληθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 οι δηλώσεις που αφορούν τα φορολογικά έτη 2021 έως και 2025.

Ο τέταρτος όρος αφορά τις παραβάσεις της φορολογικής και εργατικής νομοθεσίας, καθώς και την τήρηση της υποχρέωσης αποδοχής πληρωμών με κάρτα, για την ίδια προηγούμενη πενταετία. Στον έλεγχο θα λαμβάνονται υπόψη πράξεις επιβολής προστίμων και άλλων κυρώσεων που έχουν εκδοθεί έως την έναρξη της προθεσμίας υποβολής των φορολογικών δηλώσεων του 2027.

Αυτό σημαίνει ότι πράξη επιβολής προστίμου ή άλλης κύρωσης που θα εκδοθεί, για παράδειγμα, τον Ιανουάριο του 2027 για παράβαση που αφορά το 2024, θα μπορεί να συνυπολογιστεί στον έλεγχο των προϋποθέσεων. Οι παραβάσεις που θα στερούν τελικά από μια επιχείρηση την ελάφρυνση, καθώς και η διαδικασία με την οποία θα διαπιστώνεται αν πληρούνται οι τέσσερις όροι, θα καθοριστούν με κοινή υπουργική απόφαση. Η απόφαση θα εξειδικεύσει τον τρόπο ελέγχου των στοιχείων, των δηλώσεων, των διασυνδέσεων POS και των πράξεων επιβολής κυρώσεων.