Στα υψηλότερα επίπεδα της τετραετίας η τιμή του φυσικού αερίου

Ένα εκρηκτικό μείγμα υψηλών διεθνών τιμών ενέργειας, αυξημένων ναύλων και εντεινόμενων γεωπολιτικών κινδύνων επιβαρύνει το κόστος μεταφορών και ενισχύει την ανησυχία για το κόστος θέρμανσης ενόψει του χειμώνα. Η τιμή του φυσικού αερίου κινείται πλέον στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τεσσάρων ετών, καθώς οι αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές επηρεάζουν παράλληλα το πετρέλαιο, τον ηλεκτρισμό και τα καύσιμα.

Κοινός παρονομαστής των εξελίξεων είναι η κρίση εφοδιασμού στις βασικές ενεργειακές αρτηρίες του Περσικού Κόλπου και της Ερυθράς Θάλασσας. Οι περιορισμοί στη μεταφορά φορτίων, σε συνδυασμό με τα υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου και τις αυξημένες τιμές των ναύλων, επιβαρύνουν το κόστος εισαγωγής και μετακίνησης ενεργειακών προϊόντων. Η πίεση αυτή μεταφέρεται σταδιακά σε ολόκληρη την αλυσίδα της αγοράς, από τη χονδρική προμήθεια έως τους τελικούς καταναλωτές.

Η τιμή του φυσικού αερίου σε επίπεδα-ρεκόρ τετραετίας

Η ευρωπαϊκή τιμή του φυσικού αερίου διαμορφώνεται περίπου στα 90 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας μηνιαία άνοδο 19,4% και ετήσια αύξηση 175%. Παρά τη διακύμανση των αγορών, η τιμή παραμένει υπερδιπλάσια σε σχέση με τα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, γεγονός που αποτυπώνει το μέγεθος της αναστάτωσης στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά.

Οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην προμήθεια υγροποιημένου φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο περιορίζουν τις διαθέσιμες ποσότητες και αυξάνουν τον ανταγωνισμό μεταξύ των χωρών για την εξασφάλιση φορτίων. Παράλληλα, τα ασυνήθιστα χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη ενισχύουν την αβεβαιότητα ενόψει της χειμερινής περιόδου. Όσο μειώνονται τα περιθώρια ασφαλείας στα αποθέματα, τόσο αυξάνεται η ευαισθησία της αγοράς σε κάθε νέα διακοπή ή καθυστέρηση εφοδιασμού.

Η άνοδος της τιμής του φυσικού αερίου δεν περιορίζεται στην ίδια την αγορά καυσίμου. Το φυσικό αέριο εξακολουθεί να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, με αποτέλεσμα οι ανατιμήσεις να μεταφέρονται και στη χονδρεμπορική αγορά ρεύματος. Στην Ελλάδα, η χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να διαμορφωθεί στα 201 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις 22 Οκτωβρίου, ενώ η μέση τιμή από την αρχή του μήνα έως τις 21 Οκτωβρίου ανέρχεται στα 177 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Τα επίπεδα αυτά δημιουργούν ένα ιδιαίτερα επιβαρυμένο περιβάλλον για τα τιμολόγια του Νοεμβρίου. Το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων στα κυμαινόμενα πράσινα τιμολόγια παραμένει ανοιχτό, καθώς οι προμηθευτές καλούνται να απορροφήσουν ή να μετακυλίσουν μέρος των υψηλότερων χονδρεμπορικών τιμών. Δεδομένου ότι η συντριπτική πλειονότητα των νοικοκυριών εξακολουθεί να βρίσκεται σε κυμαινόμενα προγράμματα, η προσεκτική σύγκριση των διαθέσιμων επιλογών καθίσταται αναγκαία.

Οι καταναλωτές θα πρέπει να εξετάζουν όχι μόνο την ονομαστική χρέωση ανά κιλοβατώρα, αλλά και το πάγιο, τις προϋποθέσεις των εκπτώσεων, τη διάρκεια ισχύος των προσφορών και το κατά πόσο η τιμή συνδέεται με τη διακύμανση της χονδρεμπορικής αγοράς. Σε ένα περιβάλλον όπου η τιμή του φυσικού αερίου μπορεί να μεταβάλλεται έντονα μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, η επιλογή προγράμματος με βάση μόνο τη χαμηλότερη αρχική χρέωση ενδέχεται να μην αποτελεί την πιο συμφέρουσα λύση.

Επιβαρυντικός παράγοντας οι υψηλές διεθνείς τιμές πετρελαίου

Την ίδια ώρα, το πετρέλαιο Brent παραμένει κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι. Η τιμή του διαμορφώνεται στα 109,6 δολάρια, καταγράφοντας μηνιαία αύξηση 10,6% και ετήσια άνοδο 75%. Η εξέλιξη αυτή εντείνει τις πιέσεις στο ενεργειακό και μεταφορικό κόστος, επηρεάζοντας τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά.

Οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου αυξάνουν το κόστος μετακίνησης και μεταφοράς εμπορευμάτων, ενώ επηρεάζουν και τις τιμές των προϊόντων που μεταφέρονται σε μεγάλες αποστάσεις. Σε συνδυασμό με την άνοδο της τιμής του φυσικού αερίου, διαμορφώνεται ένα σύνθετο περιβάλλον πιέσεων, στο οποίο οι αυξήσεις δεν περιορίζονται σε έναν μόνο τομέα της οικονομίας.

Στην εγχώρια αγορά λιανικής καταγράφεται, πάντως, μικρή αποκλιμάκωση στις τιμές των καυσίμων. Σύμφωνα με τις μέσες πανελλαδικές τιμές της 20ής Οκτωβρίου, η αμόλυβδη βενζίνη διαμορφώνεται στα 2,18 ευρώ το λίτρο, το πετρέλαιο κίνησης στα 2,12 ευρώ, ενώ το πετρέλαιο θέρμανσης ανέρχεται στα 1,56 ευρώ το λίτρο. Η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης δεν έχει παρουσιάσει σημαντική μεταβολή από την έναρξη της διάθεσής του, στις 15 Οκτωβρίου.

Για την επόμενη ημέρα, στη χονδρική αγορά αναμένεται νέα μικρή μείωση στην τιμή της βενζίνης, ενώ προβλέπονται περιορισμένες αυξήσεις στο πετρέλαιο κίνησης και στο πετρέλαιο θέρμανσης. Οι διαφοροποιήσεις αυτές δείχνουν πόσο ευμετάβλητη παραμένει η αγορά και πόσο γρήγορα μπορούν να μεταφερθούν οι διεθνείς εξελίξεις στην τελική τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής.

Η πορεία της τιμής του φυσικού αερίου, του πετρελαίου και του ηλεκτρισμού θα εξαρτηθεί το επόμενο διάστημα από την εξέλιξη των γεωπολιτικών εντάσεων, την ομαλή λειτουργία των θαλάσσιων διαδρομών και την επάρκεια των ευρωπαϊκών αποθεμάτων. Μέχρι να αποκατασταθεί η σταθερότητα στις αγορές, νοικοκυριά και επιχειρήσεις θα πρέπει να προετοιμάζονται για πιθανές νέες διακυμάνσεις και να αξιοποιούν με προσοχή τις διαθέσιμες επιλογές προμήθειας ενέργειας.