Στουρνάρας: «Success story η πορεία της Ελλάδας»

Η Ελλάδα αποτελεί πλέον ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα οικονομικής ανάκαμψης, καθώς αναπτύσσεται με ρυθμό περίπου 2%, σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, χαρακτήρισε την πορεία της χώρας «success story», επισημαίνοντας ότι η ελληνική οικονομία έχει αφήσει πίσω της τη βαθιά κρίση και διαθέτει πλέον ισχυρότερες βάσεις για βιώσιμη ανάπτυξη.

Μιλώντας σε πάνελ οικονομικού φόρουμ στην Κωνσταντινούπολη, ο κ. Στουρνάρας αναφέρθηκε στις επιδόσεις της Ελλάδας, στις προκλήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν, αλλά και στα διδάγματα που μπορεί να προσφέρει η ελληνική εμπειρία σε άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές δυσκολίες.

Η ανάπτυξη στηρίζεται στις επενδύσεις

Βασικός κινητήριος μοχλός της ελληνικής οικονομίας είναι οι επενδύσεις. Σύμφωνα με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, το 2019 οι επενδύσεις αντιστοιχούσαν μόλις στο 11% του ΑΕΠ. Σήμερα, το ποσοστό αυτό έχει αυξηθεί στο 18%, γεγονός που καταδεικνύει τη σημαντική μεταβολή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας.

Η άνοδος των επενδύσεων προέρχεται τόσο από την ενίσχυση της εγχώριας ιδιωτικής δραστηριότητας όσο και από την αύξηση των ξένων άμεσων επενδύσεων. Παράλληλα, σημαντική είναι η συμβολή των έργων που χρηματοδοτούνται ή υποστηρίζονται από τον ευρωπαϊκό Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Τα κονδύλια αυτά κατευθύνονται σε υποδομές, ψηφιακό μετασχηματισμό, πράσινη ανάπτυξη, ενεργειακή αναβάθμιση και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. Η αξιοποίησή τους μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την περαιτέρω αναδιάρθρωση της ελληνικής οικονομίας και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Ο κ. Στουρνάρας εκτίμησε ότι η ανάπτυξη αναμένεται να διατηρηθεί κοντά στο 2%, παρά το αβέβαιο διεθνές περιβάλλον. Η επίδοση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η ευρωπαϊκή οικονομία αντιμετωπίζει πιέσεις από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, την ενεργειακή αστάθεια και την επιβράδυνση του διεθνούς εμπορίου.

Τουρισμός και ναυτιλία στηρίζουν την ελληνική οικονομία

Καθοριστική παραμένει η συμβολή του τουρισμού και της ναυτιλίας. Ο ελληνικός τουρισμός καταγράφει νέα ρεκόρ, με τη φετινή χρονιά να συγκαταλέγεται στις καλύτερες των τελευταίων ετών. Η αυξημένη ταξιδιωτική κίνηση ενισχύει τα έσοδα, την απασχόληση και τη δραστηριότητα σε ένα ευρύ φάσμα κλάδων, από τις μεταφορές και την εστίαση έως το εμπόριο και τις υπηρεσίες.

Παράλληλα, η ναυτιλία συνεχίζει να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της ελληνικής οικονομίας. Η άνοδος των ναύλων, η οποία συνδέεται εν μέρει με την ενεργειακή κρίση και τις γεωπολιτικές συγκρούσεις, έχει ενισχύσει τα έσοδα του κλάδου. Ωστόσο, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος υπογράμμισε ότι η διάρκεια αυτής της ευνοϊκής συγκυρίας παραμένει αβέβαιη, καθώς εξαρτάται από τις εξελίξεις στο διεθνές εμπόριο, τις τιμές ενέργειας και τη σταθερότητα των θαλάσσιων μεταφορών.

Ο πληθωρισμός παραμένει σημαντική πρόκληση

Παρά τη θετική εικόνα, η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει υψηλές πληθωριστικές πιέσεις. Τον Σεπτέμβριο, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 5,1% στη χώρα, έναντι 3,8% στην ευρωζώνη.

Ο κ. Στουρνάρας απέδωσε μέρος αυτής της διαφοράς στις ισχυρές επιδόσεις του τουρισμού και της ναυτιλίας, οι οποίες ενισχύουν τη ζήτηση και επηρεάζουν τις τιμές σε συγκεκριμένους τομείς. Παράλληλα, οι ενεργειακές ανατιμήσεις και η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές εξακολουθούν να επιβαρύνουν το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι δασμοί και οι μεταβολές στις τιμές της ενέργειας έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον διαφορετικό από εκείνο των προηγούμενων ετών. Ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, η Ευρώπη είναι περισσότερο εκτεθειμένη στις αλλαγές των όρων εμπορίου. Παρ’ όλα αυτά, η ευρωπαϊκή οικονομία έχει επιδείξει ανθεκτικότητα και η ανάπτυξη εμφανίζεται ελαφρώς καλύτερη από τις αρχικές προβλέψεις.

Ευελιξία στη νομισματική πολιτική

Αναφερόμενος στη νομισματική πολιτική, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος σημείωσε ότι τα πρόσφατα οικονομικά σοκ επηρεάζουν ταυτόχρονα την προσφορά και τη ζήτηση. Το κρίσιμο ζήτημα είναι η διάρκεια των ανατιμήσεων και ο τρόπος με τον οποίο αυτές μεταδίδονται στην ευρύτερη οικονομία.

Οι μακροπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες παραμένουν, σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, παγιωμένες κοντά στον στόχο του 2%, ενώ δεν διακρίνονται σοβαρές επιδράσεις δεύτερου γύρου. Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προτιμά μια ευέλικτη προσέγγιση, λαμβάνοντας αποφάσεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση και χωρίς να προεξοφλεί μια προκαθορισμένη πορεία επιτοκίων.

Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει στην ΕΚΤ να προσαρμόζει τις αποφάσεις της ανάλογα με τα διαθέσιμα οικονομικά δεδομένα και να εξηγεί στις αγορές τη συνάρτηση αντίδρασής της.

Τα διδάγματα της ελληνικής κρίσης

Ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε ότι η ελληνική κρίση, μαζί με τις κρίσεις άλλων χωρών, συνέβαλε στη δημιουργία ευρωπαϊκών εργαλείων για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Αναφέρθηκε στην έκτακτη παροχή ρευστότητας ELA προς τις ελληνικές τράπεζες, καθώς και στις παρεμβάσεις στην αγορά ομολόγων που στόχευαν στη διασφάλιση της ομαλής μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής.

Όπως τόνισε, ακόμη και το σοβαρότερο οικονομικό πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί, εφόσον υπάρχει πολιτική βούληση, τεχνική γνώση και συνέπεια στην εφαρμογή των κατάλληλων πολιτικών. Η ελληνική εμπειρία, επομένως, δεν αποτελεί μόνο ιστορία κρίσης, αλλά και παράδειγμα προσαρμογής, μεταρρυθμίσεων και σταδιακής επιστροφής στην ανάπτυξη.

Στόχος η επενδυτική βαθμίδα «Α» πριν από το 2030

Επόμενος σημαντικός στόχος της χώρας είναι η επίτευξη επενδυτικής βαθμίδας «Α» πριν από το 2030, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος απαντώντας σε ερωτήματα του Αθηναϊκού-Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων.

Η προοπτική αυτή συνδέεται με τη συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και τη βελτίωση της δημοσιονομικής εικόνας. Η νέα απομείωση του ελληνικού δημοσίου χρέους, στην οποία προχώρησε η Ελλάδα την 1η Οκτωβρίου, ενισχύει την εμπιστοσύνη των αγορών και δημιουργεί καλύτερες προϋποθέσεις για τη χρηματοδότηση της οικονομίας.

Η πορεία της Ελλάδας ως «success story», όπως την περιέγραψε ο Γιάννης Στουρνάρας, δεν σημαίνει ότι έχουν εξαλειφθεί όλοι οι κίνδυνοι. Η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πληθωριστικές πιέσεις, διεθνείς αβεβαιότητες και την ανάγκη για συνεχή μεταρρυθμιστική προσπάθεια. Ωστόσο, η αύξηση των επενδύσεων, η ανθεκτικότητα του τουρισμού και της ναυτιλίας, η αποκλιμάκωση του χρέους και η σταθερή ανάπτυξη δείχνουν ότι η Ελλάδα έχει πλέον αφήσει πίσω της τα πιο δύσκολα χρόνια και διαθέτει τις βάσεις για μια πιο ισχυρή και βιώσιμη οικονομική πορεία.