Διπλωματική ήττα: Ο Ρούμπιο «γκρέμισε» το αφήγημα της Αθήνας για το καλώδιο – Σιωπή Γεραπετρίτη στο μήνυμα: «Βρείτε τα με την Τουρκία»

Το βασικό κυβερνητικό αφήγημα των τελευταίων μηνών ήταν ότι το έργο αποτελεί ζήτημα που αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία, χωρίς η Τουρκία να διαθέτει οποιοδήποτε δικαίωμα παρέμβασης ή συναπόφασης. Ωστόσο, η τοποθέτηση του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας ανέτρεψε αυτή την εικόνα.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι το ζήτημα απαιτεί «ιδιωτική διπλωματία» και διακριτικούς χειρισμούς μεταξύ των εμπλεκομένων πλευρών, στέλνοντας ουσιαστικά το μήνυμα ότι η Αθήνα θα πρέπει να αναζητήσει συνεννόηση και με την Άγκυρα.

Η παρέμβασή του προκάλεσε αίσθηση, καθώς έρχεται σε πλήρη αντίθεση με όσα κυβερνητικά στελέχη υποστήριζαν δημοσίως τις προηγούμενες ημέρες, ότι η Τουρκία δεν έχει κανέναν λόγο να εμπλέκεται στο έργο της πόντισης του καλωδίου.

Ο Πουλακίδας: «Κατέρριψε τα ελληνικά επιχειρήματα»

Στην ανάλυσή του στο δελτίο ειδήσεων του Kontra Channel, ο δημοσιογράφος Κώστας Πουλακίδας υπογράμμισε ότι ο Αμερικανός ΥΠΕΞ ουσιαστικά κατέρριψε τις επίσημες ελληνικές θέσεις.

Όπως επισήμανε, η πάγια ελληνική θέση είναι ότι η πόντιση καλωδίων δεν απαιτεί έγκριση, συναίνεση ή διαπραγμάτευση με τρίτες χώρες, εφόσον δεν διέρχεται από τα χωρικά τους ύδατα. Παρ’ όλα αυτά, ο Ρούμπιο μίλησε για ανάγκη διαβουλεύσεων και «ιδιωτικής διπλωματίας», αναγνωρίζοντας έμμεσα ρόλο στην Τουρκία.

Ακόμη πιο σοβαρό θεωρείται το γεγονός ότι οι δηλώσεις αυτές έγιναν παρουσία του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, χωρίς να υπάρξει καμία δημόσια απάντηση ή διόρθωση από ελληνικής πλευράς.

«Ο υπουργός Εξωτερικών εσιώπησε. Δεν είπε τίποτα», τόνισε χαρακτηριστικά ο Πουλακίδας, καταγράφοντας αυτό που πολλοί εκτιμούν ως μία εμφανή διπλωματική αμηχανία.

«Βρείτε τα μόνοι σας»

Η ουσία του αμερικανικού μηνύματος, σύμφωνα με τους αναλυτές του Kontra, συνοψίζεται στη φράση «βρείτε τα μόνοι σας».

Αντί να γίνει οποιαδήποτε αναφορά στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας ή στα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, η αμερικανική πλευρά επέλεξε να τοποθετήσει Αθήνα και Άγκυρα στο ίδιο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Κατά τους επικριτές της κυβερνητικής στρατηγικής, αυτή η προσέγγιση εξισώνει τον παραβάτη με το θύμα και αποδυναμώνει τα ελληνικά επιχειρήματα που στηρίζονται στο διεθνές δίκαιο.

Η θεωρία του «δεδομένου συμμάχου»

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η πολιτική διάσταση που ανέδειξε ο σχολιασμός του Kontra.

Σύμφωνα με την κριτική που ασκήθηκε, η ελληνική εξωτερική πολιτική έχει επενδύσει υπερβολικά στη λογική του «δεδομένου συμμάχου», θεωρώντας ότι η στενή ευθυγράμμιση με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα εξασφάλιζε ισχυρή διπλωματική στήριξη σε κρίσιμα εθνικά ζητήματα.

Η τοποθέτηση Ρούμπιο, ωστόσο, ερμηνεύεται ως απόδειξη ότι η Ουάσιγκτον συνεχίζει να αντιμετωπίζει το ελληνοτουρκικό πεδίο με όρους ισορροπίας και διαχείρισης, χωρίς να υιοθετεί τις ελληνικές θέσεις.

Κατά τους επικριτές της κυβέρνησης, το αποτέλεσμα είναι η Ελλάδα να βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μία δυσάρεστη πραγματικότητα: ενώ έχει επενδύσει πολιτικό κεφάλαιο στη στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ, δεν απέσπασε ούτε δημόσια στήριξη ούτε σαφή αναγνώριση των θέσεών της στο επίμαχο ζήτημα.

Βαρύ πολιτικό αποτύπωμα

Οι δηλώσεις Ρούμπιο αφήνουν πίσω τους ένα βαρύ πολιτικό και διπλωματικό αποτύπωμα. Η Αθήνα καλείται πλέον να απαντήσει εάν η αμερικανική παρέμβαση συνιστά απλή προτροπή αποκλιμάκωσης ή επίσημη μετατόπιση της αμερικανικής στάσης υπέρ μιας διαδικασίας διαπραγμάτευσης με την Τουρκία.

Σε κάθε περίπτωση, η εικόνα που διαμορφώθηκε από την επίσκεψη μόνο ως διπλωματική επιτυχία δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Αντίθετα, για πολλούς αναλυτές αποτέλεσε μια ηχηρή υπενθύμιση ότι στις διεθνείς σχέσεις δεν υπάρχουν δεδομένες συμμαχίες, αλλά μόνον διαρκώς μεταβαλλόμενα συμφέροντα.