Google κατά ΕΕ για τα δεδομένα αναζήτησης – Η Γαλλία βάζει στο τραπέζι τα πρόστιμα

Η Google προσφεύγει κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ζητώντας να ανασταλεί η εφαρμογή των αποφάσεων που την υποχρεώνουν να διαθέσει δεδομένα της μηχανής αναζήτησής της σε ανταγωνιστές. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι το μέτρο ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια των χρηστών, ενώ οι Βρυξέλλες απαντούν ότι έχουν προβλεφθεί δικλίδες προστασίας. Την ίδια ώρα, η Γαλλία ανοίγει και ένα διαφορετικό μέτωπο, ζητώντας τα πρόστιμα που έχουν επιβληθεί στη Google να συνυπολογίζονται στη μείωση των εθνικών εισφορών στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.

Δεδομένα αναζήτησης: Η Google ζητά «πάγωμα» των μέτρων

Η Google κατέθεσε αίτημα προσωρινών μέτρων στο Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μία ημέρα μετά την προσφυγή της κατά των σχετικών αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Με την κίνησή της αυτή επιδιώκει να ανασταλεί προσωρινά η εφαρμογή των υποχρεώσεων που απορρέουν από το Digital Markets Act, έως ότου ολοκληρωθεί η δικαστική εξέταση της υπόθεσης.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η υποχρέωση της Google να διαθέσει δεδομένα της μηχανής αναζήτησής της σε ανταγωνιστικές υπηρεσίες. Μεταξύ των πιθανών αποδεκτών περιλαμβάνονται άλλες μηχανές αναζήτησης, αλλά και εταιρείες που αναπτύσσουν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και AI chatbots. Στόχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός και να περιοριστεί το πλεονέκτημα που έχει αποκτήσει η Google λόγω της κυρίαρχης θέσης της στην αγορά.

Η πρώτη απόφαση προβλέπει την παροχή δεδομένων αναζήτησης σε τρίτους, ώστε οι ανταγωνιστές να μπορούν να βελτιώσουν τις υπηρεσίες τους και να ανταγωνιστούν αποτελεσματικότερα τη Google Search. Η δεύτερη αφορά το λειτουργικό σύστημα Android και την πρόσβαση ανταγωνιστικών υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης σε λειτουργίες που σήμερα συνδέονται με το Gemini, το μοντέλο AI της Google.

Οι αλλαγές αναμένεται να αρχίσουν να εφαρμόζονται σταδιακά από το 2027, ενώ η διάθεση των δεδομένων αναζήτησης προβλέπεται να ξεκινήσει από τον Ιανουάριο. Η εταιρεία, ωστόσο, θέλει να αποτρέψει την εφαρμογή των μέτρων πριν υπάρξει οριστική δικαστική κρίση.

Οι ανησυχίες της Google για την ιδιωτικότητα

Η Google υποστηρίζει ότι η υποχρεωτική κοινοποίηση των δεδομένων μπορεί να δημιουργήσει σοβαρούς κινδύνους για την προστασία των προσωπικών πληροφοριών. Όπως επισημαίνει, οι χρήστες πραγματοποιούν μέσω της Αναζήτησης ερωτήματα που αφορούν ιδιαίτερα ευαίσθητες πτυχές της ζωής τους, από προβλήματα υγείας και οικονομικές δυσκολίες έως προσωπικές σχέσεις και οικογενειακές υποθέσεις.

«Οι άνθρωποι χρησιμοποιούν την Αναζήτηση για τις πιο προσωπικές ερωτήσεις τους — από ανησυχίες για την υγεία έως τις στενές προσωπικές σχέσεις», δήλωσε ο Όλιβερ Μπέθελ, ανώτερο στέλεχος της Google για θέματα ανταγωνισμού.

Κατά την εταιρεία, η διάθεση των δεδομένων χωρίς επαρκείς και απολύτως σαφείς εγγυήσεις θα μπορούσε να προκαλέσει «μη αναστρέψιμη βλάβη» στους Ευρωπαίους χρήστες. Η Google ζητεί, επομένως, από το δικαστήριο του Λουξεμβούργου να αναστείλει προσωρινά το μέτρο, έως ότου εξεταστεί πλήρως η προσφυγή της.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απορρίπτει τις αιτιάσεις και υποστηρίζει ότι οι αποφάσεις της λαμβάνουν υπόψη τόσο την προστασία των προσωπικών δεδομένων όσο και την ασφάλεια. Σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, τα δεδομένα θα ανωνυμοποιούνται πριν διατεθούν σε τρίτους, ενώ η Google θα έχει τη δυνατότητα να αξιολογεί εάν ένας υποψήφιος αποδέκτης δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους.

Στο πλευρό της Επιτροπής τάχθηκε και η DuckDuckGo. Η ανταγωνιστική μηχανή αναζήτησης υποστήριξε ότι το πλαίσιο ανωνυμοποίησης είναι επαρκές και εκτίμησε πως η προσφυγή της Google αποσκοπεί κυρίως στην εξασφάλιση περισσότερου χρόνου πριν από την εφαρμογή των νέων κανόνων.

Η Γαλλία συνδέει τα πρόστιμα με τις εθνικές εισφορές

Η αντιπαράθεση της Google με την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν περιορίζεται στις δικαστικές προσφυγές και στην εφαρμογή του Digital Markets Act. Στη Γαλλία, η συζήτηση μεταφέρεται στο δημοσιονομικό πεδίο, με επίκεντρο τα έσοδα που έχει αποκομίσει η ΕΕ από τα πρόστιμα σε βάρος της εταιρείας.

Ο Γάλλος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Μπενζαμέν Αντάντ, ζητεί τα ποσά αυτά να συνυπολογιστούν άμεσα στη μείωση των εθνικών εισφορών στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Ο ίδιος έκανε λόγο για περίπου 4,6 δισ. ευρώ από πρόστιμα που έχουν επιβληθεί στη Google, καθώς και για τους σχετικούς τόκους, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για έσοδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα πρέπει να αποτυπωθούν με σαφήνεια.

Η πρόταση διατυπώνεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της περιόδου 2028–2034. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει συνολικές δαπάνες που αγγίζουν τα 2 τρισ. ευρώ, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό κάθε διαθέσιμο έσοδο.

Ο σχετικός μηχανισμός υπάρχει ήδη. Τα πρόστιμα που καθίστανται οριστικά καταγράφονται στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό ως «λοιπά έσοδα» και μειώνουν το ποσό που χρειάζεται να καλυφθεί από τις εθνικές κυβερνήσεις. Η γαλλική πλευρά ζητεί, ωστόσο, η διαδικασία αυτή να γίνει πιο ξεκάθαρη και να αναδειχθεί ειδικά στην περίπτωση της Google.

Μόνο τον Ιούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε στην εταιρεία κυρώσεις συνολικού ύψους 890 εκατ. ευρώ σε δύο διαφορετικές αποφάσεις. Το πρώτο πρόστιμο, ύψους 460 εκατ. ευρώ, αφορούσε την προνομιακή μεταχείριση των υπηρεσιών της Google στα αποτελέσματα αναζήτησης. Το δεύτερο, ύψους 430 εκατ. ευρώ, αφορούσε περιορισμούς στη δυνατότητα των developers να κατευθύνουν τους χρήστες σε εναλλακτικούς τρόπους αγοράς εκτός Google Play.

Παρά τη σημασία τους, τα πρόστιμα δεν αποτελούν σταθερή ή προβλέψιμη πηγή χρηματοδότησης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ύψος τους εξαρτάται από τις αποφάσεις των ρυθμιστικών αρχών, ενώ η τελική είσπραξή τους μπορεί να καθυστερήσει λόγω προσφυγών και δικαστικών διαδικασιών.

Η υπόθεση των δεδομένων αναζήτησης και η γαλλική πρόταση για τα πρόστιμα αναδεικνύουν, τελικά, δύο διαφορετικές διαστάσεις της ίδιας ευρωπαϊκής σύγκρουσης με τη Google: από τη μία, την προσπάθεια ενίσχυσης του ανταγωνισμού στις ψηφιακές αγορές και, από την άλλη, την αξιοποίηση των κυρώσεων ως δημοσιονομικού πόρου. Η τελική έκβαση των δικαστικών προσφυγών θα κρίνει αν τα νέα μέτρα θα εφαρμοστούν όπως έχουν σχεδιαστεί ή αν θα τροποποιηθούν πριν τεθούν σε πλήρη ισχύ.