Χωρίς φορολόγηση υπερκερδών στα καύσιμα και επιδότηση στο ρεύμα έρχονται σε πρώτη φάση τα κυβερνητικά μέτρα

Θέμα ημερών είναι οι ανακοινώσεις για τα νέα κυβερνητικά μέτρα στα καύσιμα και το ηλεκτρικό ρεύμα. Οι αποφάσεις αναμένεται να παρουσιαστούν το αργότερο έως την επόμενη εβδομάδα, με βασικό στόχο να περιοριστούν οι επιβαρύνσεις για νοικοκυριά και επιχειρήσεις ενόψει του χειμώνα.

Η κυβέρνηση επεξεργάζεται τα διαθέσιμα στοιχεία και αξιολογεί τα μηνύματα από την εγχώρια και τη διεθνή αγορά ενέργειας. Παρότι τις τελευταίες ημέρες καταγράφεται σχετική αποκλιμάκωση στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, οι τιμές στην αντλία και το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας εξακολουθούν να προκαλούν προβληματισμό. Η εξίσωση παραμένει δύσκολη, καθώς απαιτείται στήριξη των καταναλωτών χωρίς να δημιουργηθεί νέα πίεση στα δημόσια οικονομικά.

Κυβερνητικά μέτρα στα καύσιμα: χωρίς φορολόγηση υπερκερδών

Σε πρώτη φάση, η κυβέρνηση δεν φαίνεται να προκρίνει την έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών των πετρελαϊκών επιχειρήσεων. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης ζητούν να φορολογηθούν τα αυξημένα κέρδη των διυλιστηρίων, ώστε να εξασφαλιστούν επιπλέον πόροι για τη στήριξη των καταναλωτών. Ωστόσο, από την πλευρά του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας επισημαίνεται ότι η ελληνική αγορά παρουσιάζει σημαντικές διαφορές σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, σε αρκετά ευρωπαϊκά κράτη η συζήτηση για έκτακτη φορολόγηση συνδέεται με ιδιαίτερες συνθήκες στην αγορά, όπως η περιορισμένη διυλιστική δυναμικότητα και οι ανησυχίες για την επάρκεια εφοδιασμού. Τα δεδομένα αυτά, όπως υποστηρίζεται, δεν μεταφέρονται αυτομάτως στην ελληνική πραγματικότητα. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι μια οριζόντια επιβάρυνση θα μπορούσε να επηρεάσει την παραγωγή, τη διαθεσιμότητα προϊόντων και τελικά την ομαλή τροφοδοσία της αγοράς.

Παρά την αρνητική στάση απέναντι στη φορολόγηση των υπερκερδών, παραμένει ανοικτό το ενδεχόμενο να εφαρμοστεί πλαφόν στο περιθώριο κέρδους. Μια τέτοια παρέμβαση θα μπορούσε να περιορίσει τις αυξήσεις, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα μειώσει την παραγωγή ή δεν θα δημιουργήσει προβλήματα στον εφοδιασμό. Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη των διεθνών τιμών, το ύψος των περιθωρίων κέρδους και τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο.

Επαρκή τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου

Στο μέτωπο της ενεργειακής ασφάλειας, το υπουργείο υπογραμμίζει ότι η χώρα διαθέτει στρατηγικά αποθέματα αργού πετρελαίου και καυσίμων ικανά να καλύψουν τη ζήτηση για διάστημα 90 ημερών. Οι ποσότητες αυτές έχουν αναπληρωθεί πλήρως και, σύμφωνα με τις αρμόδιες αρχές, υπερκαλύπτουν πλέον τις ανάγκες που προέκυψαν μετά την άντληση αποθεμάτων η οποία είχε συμφωνηθεί την περασμένη άνοιξη με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.

Παράλληλα, πρόσφατη υπουργική απόφαση εκσυγχρονίζει το πλαίσιο για τα εμπορικά αποθέματα που υποχρεούνται να διατηρούν οι εταιρείες καυσίμων και πετρελαιοειδών. Οι συγκεκριμένες ποσότητες αντιστοιχούν σε περίπου πέντε ημέρες κατανάλωσης και λειτουργούν ως πρόσθετη δικλίδα ασφαλείας σε περίπτωση πρόσκαιρων διαταραχών στην αγορά.

Η ύπαρξη επαρκών αποθεμάτων θεωρείται κρίσιμη, καθώς περιορίζει τον κίνδυνο ελλείψεων σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας. Παράλληλα, δίνει στην κυβέρνηση μεγαλύτερο περιθώριο να σχεδιάσει τις παρεμβάσεις της χωρίς να χρειαστεί να αντιμετωπίσει άμεσο πρόβλημα επάρκειας καυσίμων.

Ανησυχία για την άνοδο της χονδρικής τιμής του ρεύματος

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η έντονη άνοδος της χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επηρεάσει τα τιμολόγια λιανικής και να αυξήσει το κόστος για τα νοικοκυριά, ειδικά κατά τους μήνες με υψηλότερη κατανάλωση λόγω θέρμανσης.

Το ΥΠΕΝ αναμένεται να περιμένει πρώτα να διαμορφωθούν τα τιμολόγια λιανικής για τον Οκτώβριο και στη συνέχεια να αποφασίσει αν θα χορηγηθεί επιδότηση στους οικιακούς καταναλωτές. Η κυβέρνηση θέλει να έχει σαφή εικόνα για το πραγματικό κόστος που θα κληθούν να καταβάλουν οι πολίτες, ώστε τυχόν ενίσχυση να είναι στοχευμένη και οικονομικά διαχειρίσιμη.

Το υπουργείο υπενθυμίζει ότι στην αγορά εξακολουθούν να υπάρχουν σχετικά χαμηλά σταθερά τιμολόγια, μεταξύ άλλων και από τη ΔΕΗ. Οι καταναλωτές μπορούν να εξετάσουν τέτοιες επιλογές, προκειμένου να περιορίσουν την έκθεσή τους στις διακυμάνσεις των τιμών και να διατηρήσουν πιο προβλέψιμο το ενεργειακό κόστος για διάστημα ενός έτους.

Στόχος η στήριξη χωρίς δημοσιονομικό εκτροχιασμό

Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση επιδιώκει να αποφύγει μια γενικευμένη και οριζόντια επιδότηση, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντική επιβάρυνση στον προϋπολογισμό. Οι παρεμβάσεις στα καύσιμα και το ρεύμα αναμένεται να σχεδιαστούν με βάση τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο και την ανάγκη να παραμείνει υπό έλεγχο το δημόσιο χρέος.

Το κυβερνητικό επιτελείο παρακολουθεί στενά τις διεθνείς εξελίξεις, τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, την πορεία της χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και τις αποφάσεις που λαμβάνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Κρίσιμο θεωρείται το αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προσφέρει πρόσθετη ευελιξία στις κρατικές δαπάνες, ώστε να καταστεί δυνατή μια μεγαλύτερη εθνική παρέμβαση.

Τα κυβερνητικά μέτρα στα καύσιμα και ενδεχομένως στο ρεύμα θα ανακοινωθούν μέσα στις επόμενες ημέρες. Η τελική μορφή τους θα εξαρτηθεί από τις τιμές της αγοράς, την πορεία των λογαριασμών και τα περιθώρια του προϋπολογισμού. Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση προετοιμάζεται για έναν δύσκολο χειμώνα, επιδιώκοντας να στηρίξει τους καταναλωτές χωρίς να θέσει σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα.