Στεγαστικά δάνεια: Νέος «κουμπαράς» πέρα από το Ταμείο Ανάκαμψης – Τι αλλάζει στη χρηματοδότηση, πώς ωφελούνται οι δανειολήπτες

Περισσότερες επιλογές για τη χρηματοδότηση στεγαστικών δανείων πρώτης κατοικίας δημιουργεί η νέα ρύθμιση που ψηφίστηκε στη Βουλή. Με τη συγκεκριμένη αλλαγή, τα προγράμματα για αγορά πρώτης κατοικίας και ενεργειακή αναβάθμιση δεν θα χρειάζεται πλέον να βασίζονται αποκλειστικά στους διαθέσιμους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης οδεύει σταδιακά προς την ολοκλήρωσή του. Το νέο πλαίσιο επιτρέπει τη χρήση πρόσθετων χρηματοδοτικών πηγών, ώστε να μπορούν να σχεδιάζονται και να συνεχίζονται στεγαστικά προγράμματα ακόμη και όταν περιοριστούν ή εξαντληθούν τα ευρωπαϊκά κεφάλαια.

Νέες πηγές χρηματοδότησης για στεγαστικά δάνεια

Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα αποκτά τη δυνατότητα να διαχειρίζεται, για τον ίδιο σκοπό, όχι μόνο ευρωπαϊκούς πόρους αλλά και χρήματα από άλλες διαθέσιμες πηγές. Τα κεφάλαια αυτά θα μπορούν στη συνέχεια να διοχετεύονται μέσω των τραπεζών σε προγράμματα αγοράς πρώτης κατοικίας ή ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών.

Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται ένας πιο ευέλικτος μηχανισμός χρηματοδότησης. Ένα πρόγραμμα στεγαστικών δανείων δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από το αν υπάρχουν διαθέσιμα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά θα μπορεί να στηρίζεται σε ένα συνδυασμό πόρων από διαφορετικές πηγές.

Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τη χρηματοδότηση ενός συγκεκριμένου προγράμματος. Δημιουργεί τη θεσμική βάση για την ανάπτυξη νέων εργαλείων, τα οποία θα μπορούν να προσφέρουν ευνοϊκότερους όρους σε νοικοκυριά που επιθυμούν να αποκτήσουν πρώτη κατοικία ή να μειώσουν το ενεργειακό κόστος του ακινήτου τους.

Το παράδειγμα του «Σπίτι μου III»

Η νέα προσέγγιση φαίνεται ήδη στο πρόγραμμα «Σπίτι μου III», το οποίο έχει ανακοινωθεί με συνολικό προϋπολογισμό 2 δισ. ευρώ. Η χρηματοδότησή του προβλέπεται να προέλθει από τρεις διαφορετικές πηγές:

– 500 εκατ. ευρώ από δανειακούς πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης,
– 500 εκατ. ευρώ από διαθέσιμα της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας,
– 1 δισ. ευρώ από τις συμμετέχουσες τράπεζες.

Το μοντέλο αυτό δείχνει στην πράξη πώς μπορούν να συνδυαστούν δημόσιοι, ευρωπαϊκοί και τραπεζικοί πόροι για τη δημιουργία ενός μεγαλύτερου χρηματοδοτικού εργαλείου. Η νέα ρύθμιση εξασφαλίζει ότι παρόμοιοι συνδυασμοί θα μπορούν να χρησιμοποιούνται και στο μέλλον, ακόμη και μετά την ολοκλήρωση των προγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Για τους ενδιαφερόμενους δανειολήπτες, αυτό μπορεί να σημαίνει περισσότερες ευκαιρίες πρόσβασης σε στεγαστικά δάνεια με ευνοϊκούς όρους. Ωστόσο, οι τελικές προϋποθέσεις θα εξαρτώνται κάθε φορά από την απόφαση που θα συνοδεύει το εκάστοτε πρόγραμμα.

Ποιοι θα είναι οι όροι και τα κριτήρια

Οι αποφάσεις που θα εκδίδονται για κάθε νέο πρόγραμμα θα καθορίζουν τους βασικούς όρους χορήγησης των δανείων. Σε αυτούς περιλαμβάνονται το ύψος και η διάρκεια της χρηματοδότησης, η πιθανή επιδότηση του επιτοκίου, τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, καθώς και οι προϋποθέσεις που θα πρέπει να πληρούν οι δικαιούχοι.

Παράλληλα, θα καθορίζεται ο τρόπος ελέγχου της επιλεξιμότητας. Οι τράπεζες θα εξετάζουν, μεταξύ άλλων, την οικονομική κατάσταση του ενδιαφερόμενου, την αξία και τα χαρακτηριστικά του ακινήτου, καθώς και τη δυνατότητα εξυπηρέτησης του δανείου.

Επομένως, η ύπαρξη ενός νέου προγράμματος δεν σημαίνει αυτόματα ότι όλοι οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να λάβουν χρηματοδότηση. Οι υποψήφιοι δανειολήπτες θα πρέπει να πληρούν τα ειδικά κριτήρια και να περνούν από τον προβλεπόμενο πιστοληπτικό έλεγχο.

Τι κερδίζει ο δανειολήπτης από τη νέα ρύθμιση

Η δεύτερη σημαντική αλλαγή αφορά το συνολικό κόστος του δανείου. Τα στεγαστικά δάνεια που θα χρηματοδοτούνται από τις πρόσθετες πηγές απαλλάσσονται από την ειδική τραπεζική εισφορά που επιβαρύνει τα συμβατικά στεγαστικά δάνεια.

Η εισφορά ανέρχεται σε 0,12% και υπολογίζεται στο ποσό του δανείου, προσθέτοντας μια επιπλέον χρέωση στο κόστος χρηματοδότησης. Η απαλλαγή ισχύει ήδη σε προγράμματα όπως το «Σπίτι μου», επομένως δεν αποτελεί καινούργια παροχή ως προς τη συγκεκριμένη κατηγορία δανείων. Η σημασία της νέας ρύθμισης είναι ότι η απαλλαγή επεκτείνεται ρητά και στα δάνεια που θα χρηματοδοτούνται από τις νέες πηγές, όχι μόνο σε εκείνα που στηρίζονται άμεσα στα κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης.

Για παράδειγμα, σε ένα δάνειο ύψους 100.000 ευρώ, το 0,12% αντιστοιχεί σε περίπου 120 ευρώ σε ετήσια βάση στην αρχή της αποπληρωμής. Το ποσό αυτό μειώνεται σταδιακά, καθώς περιορίζεται το ανεξόφλητο κεφάλαιο. Μπορεί να μην αποτελεί τη σημαντικότερη παράμετρο για την επιλογή ενός στεγαστικού δανείου, όμως σε διάρκεια 20 ή 30 ετών η απαλλαγή αφαιρεί μια επιπλέον επιβάρυνση από τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Συνολικά, η νέα ρύθμιση διευρύνει τις δυνατότητες χρηματοδότησης των στεγαστικών δανείων και δημιουργεί προϋποθέσεις για τη συνέχιση αντίστοιχων προγραμμάτων στο μέλλον. Με περισσότερες διαθέσιμες πηγές και χαμηλότερες πρόσθετες χρεώσεις, οι δανειολήπτες μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε πιο ευέλικτα εργαλεία για την αγορά πρώτης κατοικίας ή την ενεργειακή αναβάθμιση του ακινήτου τους. Οι τελικοί όροι, πάντως, θα καθορίζονται ξεχωριστά για κάθε πρόγραμμα και θα πρέπει να εξετάζονται προσεκτικά πριν από οποιαδήποτε αίτηση.