Εκτοξεύονται πετρέλαιο, φυσικό αέριο και καύσιμα

Ορατός είναι πλέον ο κίνδυνος μιας νέας ενεργειακής κρίσης, καθώς η κλιμακούμενη ένταση στη Μέση Ανατολή προκαλεί ισχυρούς κραδασμούς στις διεθνείς αγορές και αναζωπυρώνει τους φόβους για νέες ανατιμήσεις σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο, καύσιμα και θέρμανση. Οι εξελίξεις επηρεάζουν ήδη την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, ενώ η πίεση μεταφέρεται σταδιακά και στην ελληνική αγορά, επιβαρύνοντας τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και το κόστος μετακίνησης.

Η κατάσταση στις βασικές θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη. Ελάχιστα δεξαμενόπλοια διέρχονται πλέον από τα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη. Παράλληλα, οι συνεχείς επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα έχουν περιορίσει σημαντικά τη χρήση της εναλλακτικής διαδρομής για τον ανεφοδιασμό της παγκόσμιας αγοράς.

Πετρέλαιο και φυσικό αέριο υπό πίεση

Η μειωμένη ναυσιπλοΐα στις κρίσιμες θαλάσσιες διαδρομές αυξάνει το κόστος μεταφοράς και προκαλεί καθυστερήσεις στις παραδόσεις. Την ίδια στιγμή, οι εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων από τη Ρωσία παραμένουν μειωμένες, εντείνοντας περαιτέρω την πίεση στην προσφορά. Οι αγορές καλούνται να αντιμετωπίσουν έναν συνδυασμό γεωπολιτικής αβεβαιότητας, περιορισμένης διαθεσιμότητας και αυξημένων ασφαλίστρων για τα πλοία που επιχειρούν να μεταφέρουν ενεργειακά φορτία.

Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση που καταγράφηκε σήμερα στις διεθνείς αγορές, οι αναλυτές κάνουν λόγο για σοβαρό ρήγμα στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας. Οι δύο σημαντικότερες αρτηρίες τροφοδοσίας, ο Περσικός Κόλπος και η Ερυθρά Θάλασσα, λειτουργούν με σοβαρούς περιορισμούς. Αυτό δημιουργεί αβεβαιότητα για την επάρκεια της αγοράς τους επόμενους μήνες και αυξάνει τον κίνδυνο νέων διακυμάνσεων στις τιμές.

Η περιορισμένη αποκλιμάκωση αποδίδεται κυρίως στη συμφωνία Ρωσίας και Ουκρανίας να αποφύγουν επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές. Η εξέλιξη αυτή μειώνει, τουλάχιστον προσωρινά, τον κίνδυνο περαιτέρω διαταραχών στη λειτουργία των ρωσικών διυλιστηρίων. Ωστόσο, η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τα προβλήματα που προκαλούνται από την ένταση στη Μέση Ανατολή και τις δυσκολίες στις θαλάσσιες μεταφορές.

Το πετρέλαιο Brent εξακολουθεί να κινείται κοντά στα 105 δολάρια το βαρέλι, έχοντας υποχωρήσει από τα 108 δολάρια που άγγιξε νωρίτερα την Τρίτη και τα 110 δολάρια της προηγούμενης ημέρας. Παρά τη διόρθωση, οι τιμές παραμένουν περίπου 10% υψηλότερες σε εβδομαδιαία βάση και πάνω από 18% σε σχέση με έναν μήνα πριν. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η αγορά παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη σε κάθε νέα γεωπολιτική ένταση ή διακοπή εφοδιασμού.

Ανησυχία προκαλεί και η πορεία του φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Η τιμή του κινείται κοντά στα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, χαμηλότερα από τα 86 ευρώ που είχαν καταγραφεί την προηγούμενη ημέρα, ωστόσο παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Σε ετήσια βάση, η αύξηση ξεπερνά το 160%, την ώρα που οι ευρωπαϊκές χώρες επιχειρούν να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους ενόψει του χειμώνα.

Η προσπάθεια ενίσχυσης των αποθεμάτων πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον έντονου διεθνούς ανταγωνισμού για φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου, γνωστού ως LNG. Η Ευρώπη καλείται να εξασφαλίσει επαρκείς ποσότητες, ενώ ταυτόχρονα ανταγωνίζεται άλλες μεγάλες αγορές, όπως η Ασία. Οποιαδήποτε νέα διαταραχή στις μεταφορές ή στην παραγωγή μπορεί να οδηγήσει σε νέα άνοδο των τιμών.

Νέες αυξήσεις στα καύσιμα στην Ελλάδα

Οι διεθνείς εξελίξεις μεταφέρονται ήδη στην ελληνική αγορά καυσίμων. Οι οδηγοί βλέπουν καθημερινά αυξήσεις στις τιμές των πρατηρίων, καθώς το υψηλότερο κόστος μεταφοράς και οι ακριβότερες εναλλακτικές διαδρομές ανεφοδιασμού επιβαρύνουν συνολικά την αλυσίδα εφοδιασμού.

Σήμερα, η μέση τιμή της αμόλυβδης διαμορφώνεται στα 2,16 ευρώ ανά λίτρο, του πετρελαίου κίνησης στα 2,12 ευρώ ανά λίτρο και του υγραερίου κίνησης στα 0,88 ευρώ ανά λίτρο. Οι τιμές αυτές είναι ήδη υψηλότερες από εκείνες που καταγράφονταν στις αρχές της κρίσης στη Μέση Ανατολή, γεγονός που αυξάνει την οικονομική πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Παράλληλα, τα διυλιστήρια προαναγγέλλουν νέες αυξήσεις στις τιμές διάθεσης προς τα πρατήρια. Η τιμή της αμόλυβδης από τα διυλιστήρια διαμορφώνεται πλέον κοντά στα 1,60 ευρώ ανά λίτρο, ενώ για το πετρέλαιο κίνησης φτάνει περίπου στα 1,58 ευρώ. Η εξέλιξη αυτή προμηνύει νέες επιβαρύνσεις για τους καταναλωτές τις επόμενες ημέρες, καθώς οι μεταβολές στις τιμές διυλιστηρίου μεταφέρονται συνήθως με μικρή χρονική καθυστέρηση στην αντλία.

Πετρέλαιο θέρμανσης: φόβοι για πολύ υψηλότερη εκκίνηση

Στο μικροσκόπιο βρίσκεται και το πετρέλαιο θέρμανσης. Με βάση τα σημερινά δεδομένα και εφόσον δεν υπάρξει ουσιαστική αποκλιμάκωση στις διεθνείς αγορές, εκτιμάται ότι η διάθεσή του ενόψει της χειμερινής περιόδου θα ξεκινήσει μεταξύ 1,80 και 1,90 ευρώ ανά λίτρο.

Το επίπεδο αυτό θα είναι αισθητά υψηλότερο από την περσινή τιμή εκκίνησης, η οποία ήταν περίπου 1,13 ευρώ ανά λίτρο. Για τα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν πετρέλαιο θέρμανσης, μια τέτοια διαφορά μεταφράζεται σε σημαντικά αυξημένο κόστος για την κάλυψη των βασικών αναγκών θέρμανσης, ιδιαίτερα σε περιοχές με χαμηλές θερμοκρασίες και παρατεταμένο χειμώνα.